د طالبانو د ځوانانو چارو معیین: نړیواله ټولنه دې د کتابتونونو په جوړولو کې مرسته وکړي

نوماندانو ویلي، چې که بریالي شي، د پناه‌ غوښتونکو ستونزو، مدغمېدو، کارموندنې او رواني ملاتړ لپاره به کارکوي.

ټاکنې د چنګاښ تر ۲۷ مې دوام کوي اوپایلې یې یوه ورځ وروسته اعلانېږي.

د فرانسې د تبعیدیانو پارلمان یو مدني او نادولتي بنسټ دی او د هغوکسانو لپاره جوړشوی چې د سیاسي، ټولنیزو یا امنیتي لاملونو له امله اړ شوي خپل هېواد پرېږدي.

د دې بنسټ موخه داده چې تبعیدیانو ته په ټولنه او سیاست کې د ګډون، حضور او د خپل غږ د پورته کولو فضا رامنځته کړي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې«د شانګهای همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو وزیران به د منځني ختیځ وضعیت، په تېره د اسراییل او امریکا له خوا پر ایران د وروستیو بریدونو او د افغانستان په برخه کې د همغږې پالیسۍ جوړولو په اړه خبرې وکړي.»

دغه کنفرانس د جولای پر ۱۷مه نېټه د چین په تیانجین ښار کې جوړیږي، چې د سازمان دایمي غړي پکې ګډون کوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرچینو په کابل کې محلي رسنیو ته ویلي، چې افغانستان د یاد سازمان ناظر غړی دی، نو په دې اساس دې غونډه کې د ګډون بلنه نه ده ور کړل شوې او دا ځل شانګهای یوازې د غړو هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو کوربه دی.

په دې غونډه کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف هم د ګډون لپاره مسکو ته تللی.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، د غونډې ګډونوال به یو لړ اسناد او پرېکړه‌لیکونه وڅېړي، چې د شانګهای د غړو هېوادونو مشرانو ته د سرمشریزې پر مهال وړاندې کېږي.

د غونډې په اجنډا کې د شانګهای سازمان بنسټیز پرمختګ، د غړو هېوادونو ترمنځ د همکاریو پیاوړتیا او نړیوالو ننګونو ته د ګډو لیدلوریو رامنځته کولو پر موضوعاتو بحث شامل دي.

له دې سرمشریزې وروسته به د شانګهای سازمان تر عنوان لاندې پراخې ناستې ترسره شي، چې نه یوازې د غړو هېوادونو مشران، بلکې د نړیوالو او سیمه‌ییزو سازمانونو استازي به هم پکې ګډون ولري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مذهبي ازادۍ او ټولنیزو نوښتونو په اړه د سپینې ماڼۍ په یوه غونډه کې ویلي، چې ، « ته وګورئ، ډېر نالایقه خلک وو، لکه دا چې موږ افغانستان پرېښود، دا کار بایډن وکړ. ویې ویل چې هر څه شاته پرېږدئ، جېټونه به شاته پرېږدو».

ټرمپ په خپلو خبرو کې وویل، چې له قوماندان میلي یې وپوښتل چې رښتیا هم دوی الوتکې شاته پریږدي او په ځواب کې یې وویل، چې هو په دې ډول ارزانه تمامیږي.

ټرمپ وویل، چې ده هم له افغانستان نه وتل غوښتل، خو دا وتل یې له عزت او ځواک سره مل غوښتل.

ټرمپ وايي، چې په همدې وخت کې دی پوه شو، چې نوموړی نالایقه دی چې د ۱۵۰ میلیونه ډالرو په ارزښت الوتکې پرېښودل ورته ارزانه برېښي.

ټرمپ د طالبانو په لاس کې د امریکايي تجهیزاتو په تړاو یوځل بیا په خواشینۍ وویل، « موږ ځینې تجهیزات افغانستان او طالبانو ته پرېښودل، هغوی پرې اوس پرېډونه کوي. زه دا نندارې نه شم زغملای. هر کال یوه ننداره کوي، زموږ تجهیزات پر یوه ډېر بدشکله سړک ننداره کوي، چې هغوی یې پنځم سړک بولي».

نوموړی زیاتوي، « هغوی زموږ تجهیزات ښيي، چې ورځ تر بلې زاړه کېږي، خو زه یې لیدل نه شم زغملای».

ټرمپ وویل، چې په امریکايي تجهیزاتو کې داسې الوتکې هم شاملې وې، چې پاکستان او یا بل ځای ته په اسانۍ لېږدول کېدای شوای.

ټرمپ په افغانستان کې د پاتې امریکايي تجهیزاتو او بګرام هوايي اډې په تړاو له دې وړاندې هم ورته څرګندونې کړې دي او یوځل یې خبرداری ورکړ، چې له طالبانو به دا وسلې بېرته واخلي.

طالبانو د ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې دوی دا وسلې «غنیمت» نیولې دي.

د پولیو واکسین رييس، د روغتیا د نړۍوال سازمان او یونېسېف استازو د طالبانو د کابل له والي سره په همغږۍ غونډه کې د پولیو واکسین اړوند د عامه پوهاوي پر پراخولو ټینګار کړی څو د ټولنې د هر قشر ملاتړ ترلاسه او د پولیو جرړې واېستل شي.

د طالبانو د کابل والي هم په دې غونډه کې پولیو خطرناکه ناروغي بللې او له ټولو هیوادوالو یې غوښتي چې د دې ناروغۍ د له‌ منځه وړلو لپاره له واکسیناتورانو سره همکاري وکړي.

د روغتیا دنړۍوال سازمان د راپور له مخې، په تېر۲۰۲۴ کال کې په ټوله نړۍ کې د پولیو ټولټال ۹۹ مثبتې پېښې ثبت شوې چې درې يې په افغانستان وې او په دې سره په افغانستان کې په ۲۰۲۴ کال کې د پولیو د مثبتو پېښو شمېر ۲۲ ته ورسېد.

په ورته وخت کې امیر خان متقي او اسحاق ډار د روانې چنګاښ میاشتې په لومړیو کې ترکیه کې د اسلامي همکاریو سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو د غونډې پرمهال سره کتلي و.

اسلام اباد ته د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر د سفر خبره داسې مهال کېږي، چې په وروستیو کلونو کې د کابل او اسلام اباد ترمنځ اړیکې ترینګلې شوې وې.

پاکستان په وار، وار ادعا کړې، چې وسله‌وال او په ځانګړې توګه د تحریک طالبان پاکستان جنګیالي د افغانستان له خاورې د پاکستان پرضد ورانکاره کړنې پلانوي؛ خو طالبانو بیا د پاکستان دغه ډول ادعادوې رد کړې دي او ټینګار یې کړی، چې هیچا ته به اجازه ورنه‌کړي چې د افغانستان خاوره د نورو پرضد وکاروي.

له بل پلوه طالبانو له پاکستان سره خپلې ډيپلوماټیکې اړیکې له شارژدافیر څخه سفیر ته لوړې کړې دي. دغه اقدام په بیجینګ کې د طالبانو، چین او د پاکستان د بهرنیو چارو وزیرانو ترمنځ له درې اړخیزې غونډې وروسته وشو.