متقي: له بهره د نشه‌يي توکو قاچاق افغانستان ته یو جدي ګواښ ګرځېدلی

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پېژندنې ریاست د سې شنبې په ورځ وویل، چې دغه وسایل د هوا وضعیت او د هوا ککړتیا څرنګتیا هم ښيي چې له ډیټا نه یې د چاپیریال پوهنې ریاست او د الوتنو لپاره هم کار اخېستل کېدای شي.

طالب چارواکي وايي، چې دغه وسایل د الوتنو په تنظیم کې مرسته ورسره کولای شي.

دغه وسایل په کابل، کندهار، بلخ، هرات او یو شمېر نورو ولایتونو کې هم نصب او فعال شوي دي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ځوانانو چارو معیین محمد یونیس راشد نن د چنګاښ ۲۴مه، د کابل کتاب نندارتون په پای غونډه کې وویل چې نړيواله ټولنه د خوراکي توکو په ګډون په ځینو برخو کې مرستې کوي خو باید د کتابتونونو په جوړولو کې هم مرسته وکړي.

محمد یونس راشد وویل:« له نړیوالې ټولنې څخه موږ ډېره زیاته مننه کوو، چې د افغانستان ولس سره یې په دومره سختو حالاتو کې مرسته او لاسنیوی کړی، الله دې دوی ته خیر ورکړي خو په تېرو څلورو کالو کې نړیوالې ټولنې له غریبانانو سره د ډوډۍ او خوراکي برخو کې مرسته کړې خو علمي ستونزې دا د یو مملکت اصلي مشکل دی، کتاب بیا ډېر اهمیت لري.»

هغه له نړیوالې ټولنې وغوښتل، چې د افغانستان ځوانانو ته په ښارونو او ولسوالیو کې عامه کتابتونونه جوړ کړي.

دغه طالب چارواکی وايي چې دا غیر سیاسي عمل دی او نړیواله ټولنه چې بشري مرستې کوي دا هم یو بشري ضرورت دی باید ورته توجه وکړي.

محمد یونس راشد وویل چې نړیواله ټولنه دې د افغانانو د ځوانانو د تعلیمي ارتقا په برخه کې هم مرستې کړي.

یاد طالب چارواکی په داسې حال کې دا څرګندونې کوي، چې طالبانو د سیاسي او مذهبي موخو لپاره د زیات شمېر افغان لیکوالانو د کتابونو، پر چاپ، خپراوي، خرڅلاو په کتابتونونو کې پر اېښودو بندیزونه لګولي.

دې ډلې د کتابونو د فلتر او سانسور لپاره ځانګړې کمېټه ټاکلې او ډېری هغو کتابونو ته د چاپ او خرڅلاو اجازه ور کوي، چې غیر سیاسي وي، یا د طالبانو له فکري لیکو سره سر خوري.

نوماندانو ویلي، چې که بریالي شي، د پناه‌ غوښتونکو ستونزو، مدغمېدو، کارموندنې او رواني ملاتړ لپاره به کارکوي.

ټاکنې د چنګاښ تر ۲۷ مې دوام کوي اوپایلې یې یوه ورځ وروسته اعلانېږي.

د فرانسې د تبعیدیانو پارلمان یو مدني او نادولتي بنسټ دی او د هغوکسانو لپاره جوړشوی چې د سیاسي، ټولنیزو یا امنیتي لاملونو له امله اړ شوي خپل هېواد پرېږدي.

د دې بنسټ موخه داده چې تبعیدیانو ته په ټولنه او سیاست کې د ګډون، حضور او د خپل غږ د پورته کولو فضا رامنځته کړي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې«د شانګهای همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو وزیران به د منځني ختیځ وضعیت، په تېره د اسراییل او امریکا له خوا پر ایران د وروستیو بریدونو او د افغانستان په برخه کې د همغږې پالیسۍ جوړولو په اړه خبرې وکړي.»

دغه کنفرانس د جولای پر ۱۷مه نېټه د چین په تیانجین ښار کې جوړیږي، چې د سازمان دایمي غړي پکې ګډون کوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرچینو په کابل کې محلي رسنیو ته ویلي، چې افغانستان د یاد سازمان ناظر غړی دی، نو په دې اساس دې غونډه کې د ګډون بلنه نه ده ور کړل شوې او دا ځل شانګهای یوازې د غړو هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو کوربه دی.

په دې غونډه کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف هم د ګډون لپاره مسکو ته تللی.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، د غونډې ګډونوال به یو لړ اسناد او پرېکړه‌لیکونه وڅېړي، چې د شانګهای د غړو هېوادونو مشرانو ته د سرمشریزې پر مهال وړاندې کېږي.

د غونډې په اجنډا کې د شانګهای سازمان بنسټیز پرمختګ، د غړو هېوادونو ترمنځ د همکاریو پیاوړتیا او نړیوالو ننګونو ته د ګډو لیدلوریو رامنځته کولو پر موضوعاتو بحث شامل دي.

له دې سرمشریزې وروسته به د شانګهای سازمان تر عنوان لاندې پراخې ناستې ترسره شي، چې نه یوازې د غړو هېوادونو مشران، بلکې د نړیوالو او سیمه‌ییزو سازمانونو استازي به هم پکې ګډون ولري.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مذهبي ازادۍ او ټولنیزو نوښتونو په اړه د سپینې ماڼۍ په یوه غونډه کې ویلي، چې ، « ته وګورئ، ډېر نالایقه خلک وو، لکه دا چې موږ افغانستان پرېښود، دا کار بایډن وکړ. ویې ویل چې هر څه شاته پرېږدئ، جېټونه به شاته پرېږدو».

ټرمپ په خپلو خبرو کې وویل، چې له قوماندان میلي یې وپوښتل چې رښتیا هم دوی الوتکې شاته پریږدي او په ځواب کې یې وویل، چې هو په دې ډول ارزانه تمامیږي.

ټرمپ وویل، چې ده هم له افغانستان نه وتل غوښتل، خو دا وتل یې له عزت او ځواک سره مل غوښتل.

ټرمپ وايي، چې په همدې وخت کې دی پوه شو، چې نوموړی نالایقه دی چې د ۱۵۰ میلیونه ډالرو په ارزښت الوتکې پرېښودل ورته ارزانه برېښي.

ټرمپ د طالبانو په لاس کې د امریکايي تجهیزاتو په تړاو یوځل بیا په خواشینۍ وویل، « موږ ځینې تجهیزات افغانستان او طالبانو ته پرېښودل، هغوی پرې اوس پرېډونه کوي. زه دا نندارې نه شم زغملای. هر کال یوه ننداره کوي، زموږ تجهیزات پر یوه ډېر بدشکله سړک ننداره کوي، چې هغوی یې پنځم سړک بولي».

نوموړی زیاتوي، « هغوی زموږ تجهیزات ښيي، چې ورځ تر بلې زاړه کېږي، خو زه یې لیدل نه شم زغملای».

ټرمپ وویل، چې په امریکايي تجهیزاتو کې داسې الوتکې هم شاملې وې، چې پاکستان او یا بل ځای ته په اسانۍ لېږدول کېدای شوای.

ټرمپ په افغانستان کې د پاتې امریکايي تجهیزاتو او بګرام هوايي اډې په تړاو له دې وړاندې هم ورته څرګندونې کړې دي او یوځل یې خبرداری ورکړ، چې له طالبانو به دا وسلې بېرته واخلي.

طالبانو د ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې دوی دا وسلې «غنیمت» نیولې دي.