ایران: ۲۰۰ ایرانۍ لارۍ د ناقانونه افغان کډوالو مالونه تر دوغارون پورې انتقالوي

د رویټرز د رپوټ له مخې، شمیهال دا څرګندونې د سې‌شنبې په ورځ د تیلېګرام له لارې کړې دي.

نوموړي زیاته کړې چې اوسمهال له ناټو او د اروپایي اتحادیې غړو هېوادونو سره خبرې روانې دي، څو له هغوی څخه ۶۰ میلیارده ډالره مرسته ترلاسه کړي.

د اوکراین حکومت هڅه کوي د خپلو دفاعي او امنیتي اړتیاوو د پوره کولو لپاره د نړیوالو شریکانو پانګونه جلب کړي.

دا اعلان په داسې حال کې شوی چې د روسیې یرغل درېیم کال ته ننوځي او جګړه لا هم دوام لري.

شمیهال نور جزئیات نه دي ورکړي، خو ټینګار یې کړی چې نړیوال ملاتړ د اوکراین د بقاء لپاره حیاتي دی.

دغه کډوال وایي، نن سهار یې بیا ورځ د پولیسو په تالاشۍ پیل کړه.

په دې کې یو کډوال چې نه غواړي نوم یې واخیستل شي وایي، چې پولیسو د ځینو کورونو دروازې ماتې کړې دي او د کور دننه نیول شوې کورنۍ یې له ځانه سره بېولې دي.

د سرچینو په خبره؛ په نیول شویو کسانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

دغه سرچېنې وایي، پولیسو ځینې کورنۍ چې د ویزو موده یې ختمه شوې وه د بې ۱۷ ښارګوټې له بېلابېلو سیمو له ځان سره بېولي دي.

د یاد ښارګوټي یوه اوسېدونکي هم افغانستان انټرنشتل – پښتو ته ومنله، چې پولیس یې کورونو ته د تالاشۍ لپاره ورغلي وو؛ خو هغه ترې پټ شوی دی.

که څه هم د تازه نیول شویو کسانو د کره شمېرې په اړه معلومات نشته؛ خو پرون هم یوې باوري سرچینې افغانستان انټرنشل پښتو ته ویلي و، چې پولیسو له دغه ښارګوټي د ښځو او ماشومانو په ګډون شاوخوا ۵۰ تنه افغانان نیولي وو.

له هغه وروسته چې په پاکستان کې د ویزو موده یوې میاشتې ته راکمه شوه او بیا له تېرو څه باندې درېیو اوونیو د ویزو د تمدید لړۍ په ټپه درېدلې؛ افغان کډوال له سختو ننګونو سره مخ دي.

خو امریکایي چارواکي وایي، چې دوی له دواړو هېوادونو سره ښې اړیکې لري.

هندي چارواکي زیاتوي، چې د ټرمپ له‌خوا د تعرفو ناڅاپي لوړولو د دوی پر سوداګرۍ سيوری غوړولی دی.

د ولسمشر ټرمپ له‌خوا پر هند د تعرفو تر لوړولو وروسته د دواړو هېوادونو تر منځ سوداګریزې خبرې سوکه شوې او هند د ټرمپ له‌خوا د تعرفو لوړولو په غبرګون کې د نړۍوال سوداګریز سازمان (WTO) له لارې پر امریکا د متقابلو تعرفو لوړولو وړاندیز کړی دی.

د بریتانیا د حکومت ویاند ويلي، چې په دغه هېواد کې افغانانو ته د اسانتیاوو نه برابرول به هغوی نهیلي کړي او له ترهګرو ډلو سره به اړیکې ونيسي؛ ځکه افغانستان اوس هم د ترهګرو ډلو لپاره خوندي ځای دی.

د حکومت ویاند ویلي:« موږ بریتانیا ته د هر نوي راغلي شخص په اړه پلټنه کوو، چې په دې لړ کې د افغانانو په اړه هم پلټنې شوې دي؛ پر چا چې د امنيتي دلایلو له مخې شک وشي، هغه ته په بریتانیا کې د دايمي پاتې کېدو اجازه نه ورکول کېږي.»

د راپور له مخې؛ د هغو افغانانو په اړه ارزونه شوې، چې په پټه بریتانیا ته بېول شوي دي. دغه ارزونه ښيي، چې ښايي په دوی کې ډېری یې کورونه و نه لري، ځکه په برېتانیا کې د استوګنې کورونه لږ دي.

ځايي ادارو ته خبرداری ورکړل شوی، چې د نویو راتلونکو افغانانو لپاره به د کورونو برابرول ګران کار وي.

د روان کال په اکتوبر میاشت کې کله چې د کارګر ګوند وزیرانو د ۷ میلیارډه پونډو لګښت ومانه، هغوی ته وویل شول چې د دې بودجې له لارې یوازې لس سلنه نویو راتلونکو افغانانو ته کورونه ورکول کېدای شي، چې دا محرومیت به د بریتانیا ټولنیز یووالی وګواښي.

په براکنل برکشایر کې ۳۰۰ افغانان په یوه هوټل کې مېشت دي. ځايي خلک وايي، چې هغوی له افغانانو سره خواخوږي لري؛ خو ډېری پخواني بریتانوي ځواکونه هم د کور ستونزه لري.

د یاد فدارسیون له لوري په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي:« که نړۍواله ټولنه همدا اوس اقدام ونه‌کړي؛ نو دغه وضعیت به له کنټروله بهر شي.»

په خبرپاڼه کې د افغانستان لپاره د یاد فدراسیون د پلاوي د مشر له قوله راغلي، چې نړۍواله ټولنه باید د راستنېدونکو افغانانو د ښه ژوند لپاره په خپلو مرستو کې زیاتوالی راولي.

دا په داسې حال کې ده، چې په وروستیو څو اوونیو کې د افغانستان له ګاونډیو او په ځانګړې توګه له ایرانه د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ په بې ساري ډول چټکه شوې او هره ورځ زرګونه کسان په جبري توګه افغانستان ته ستنېږي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي بیا ویلي، چې له طالبانو سره یې د کډوالو په تړاو تماسونه او همغږي ډېره شوې ده.

اسماعیل بقايي د دوشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۰مه) په یوې خبري ناسته کې د افغانانو د جبري ستنولو موضوع رد کړه او ویې ویل،« اړتیا ده، چې لومړی دغه مفهوم اصلاح شي؛ دلته د افغان کډوالو د داوطلبانه بېرته ستنېدو د اسانولو خبره ده، نه د جبري اېستلو.»