د رویټرز د راپور له مخې،د امریکا د کډوالۍادارې نقابدارو مامورینو یو پخوانی افغان ژباړن، چې قانوني اقامت یې درلود، نیولی او بل ایالت ته یې لېږدولی. دا ژباړن، چې له امریکایي ځواکونو سره یې په افغانستان کې همکاري کړې، اوس له نامعلوم برخلیک سره مخ دی. هغه د سې شنبې په ورځ نیول شوی.
رویټرز د امنیتي اندېښنو له امله هغه «ضیا» یاد کړی. وکیل یې ویلي، ضیا د طالبانو له مستقیم ګواښ وروسته بشري اقامت اخیستی او هېڅ جزایي سابقه نه لري. ضیا له یوه نامعلوم جدي جنایي تور سره مخ دی، خو د تور د څرنګوالي په اړه معلومات نشته.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف او امیرخان متقي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سیاسي اړیکو پر پیاوړتیا، اقتصادي همکاریو پر پراختیا او سیمه ییزو مسایلو په تړاو ټیلیفوني خبرې کړې او دواړو د نشه يي توکو پر ضد د مبارزې پر اهمیت ټینګار کړی دی.
دغه وزارت د چهارشنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د امیرخان متقي له قوله ویلي، چې د روسیې له خوا د دې ډلې د حکومت د رسمیت پیژندلو له اعلان وروسته د دواړو هېوادونو ترمنځ د سیاسي او اقتصادي همکاریو دروازې پرانېستلو ترڅنګ په نړیواله ټولنه کې هم د افغانستان د ادغام په برخه کې یو بې ساری ګام اخېستل شوی دی.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې امیرخان متقي له لاوروف سره په خبرو کې د نشه يي توکو پر ضد د مبارزې، سیمه ییزو پروژو او ټرانسپورټي دهلیزونو په برخه کې د همکاریو پر اهمیت ټینګار کړی دی.
پر همدغه مهال لاوروف ویلي، چې د طالبانو د رسمیت پیژندنه د دوادو هېوادونو په سیاسي، اقتصادي او نړیوالو همکاریو کې فرصتونه رامنځته کړي دي او په نږدې راتلونکې کې به عملي پایلي ولري.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې لاوروف د نشه یی توکو د قاچاق د مخنیوي او امنیت په ټینګښت کې د دې ډلې هڅې ستایلي او له طالبانو سره د تعامل پراخولو، سیمه ییزو میکانیزونو د کلیدي ارزښت او نورو بحثونو لپاره یې متقي ته د مسکو فارمټ په راتلونکې غونډه کې د ګډون بلنه ورکړې ده.
طالبانو ویلي، چې د پاکستان د سوداګرۍ وزارت سره یې د تازه کرنیزو محصولاتو د ترجیحي تعرفو د کمښت په اړه یو کلن تړون لاسلیک کړې، چې د یادې هوکړې له مخې به د دواړو هېوادو څلورـ څلور قلمه تازه کرنیز محصولات د نوې ترجیحي تعرفي لاندې صادر او وارد شي.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت د چهارشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د دغه وزارت معین مولوي احمدالله زاهد او د پاکستان د سوداګرۍ وزارت مرستیال جواد پاول ترمنځ له دوه ورځنیو ناستو وروسته، د دواړو هېوادونو ترمنځ د څلور ـ څلور قلمه تازه کرنیزو محصولاتو د وارداتو او صادراتو پر ګمرکي تعرفو د کمښت هوکړه لاسلیک شوې ده.
د یادې هوکړې له مخې، د افغانستان له لوري د انګورو، مڼو، انارو او سره رومیانو پر صادراتو او د پاکستان له لوري د کیلو، الوګانو او کینو پر وارداتو ګمرکي تعرفه ۲۷ سلنې ته راکمه شوې ده.
طالبانو ویلي، د یادو تازه کرنیزو محصولاتو تعرفه وړاندې تردې ۶۰ سلنه وه.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ لاسلیک شوې ترجیحي تعرفه به د روان میلادي کال د اګسټ میاشتې په لومړۍ نېټې رسمي پلي شي او ښايي نور سوداګریز اقلام هم پکې شامل شي.
د کابل پوهنتون د پښتو ادبیاتو پخوانی استاد او د ژوندون ټلویزیون مشر اسماعیل یون له خپلې مېرمنې ارین یون سره د خپلې لور او زوی د فراغت مراسمو کې په استانبول کې ګډون وکړ. نوموړي په خپله فیسبوک پاڼه لیکلي چې لور یې سوله او زوی یې ودان د ترکیې له ګلیشیم خصوصي پوهنتون څخه فارغ شوي دي.
د یون لهخوا خپاره شوي انځورونه ښيي چې د یون کورنۍ، چې مېرمن یې آرین یون، لور او مشر زوی یې هم پکې شامل دي، د فراغت په دې مراسمو کې ګډون کړی دی. اسماعیل یون ویلي چې دی او مېرمن یې له کابل څخه ددې مراسمو لپاره راغلي دي.
اسماعیل یون په خپل یادښت کې د افغانستان د تعلیمي نظام پر روان وضعیت نیوکه کړې او ویلې یې دي چې هېواد یې نه یوازې له نورو هېوادونو شاته پاتې دی، بلکې علم او تمدن سره په تقابل کې روان دی. هغه لیکلي: «زړه مې د خپل ولس لپاره وسوځېد، ځکه نور څومره پرمختللي، خو موږ لا شاته روان یوو.»
نوموړي د زدهکړو پر وړاندې د خنډونو، په ځانګړي ډول د نجونو د زدهکړو د بندیز یادونه هم کړې او هیله یې څرګنده کړې چې ټول افغانان وکولای شي په یوه امن فضا کې زدهکړې وکړي.هغه تر دې وړاندې هم څو ځله د نجونو د زدهکړو د بندیز پر وړاندې غبرګون ښوولی دی.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په کابل کې د نجونو او ښځو د نیولو لړۍ د کندهار د والي ملا شیرین په امر د ملا هبتالله په لارښوونه پیل شوې. سرچینې زیاتوي، چې ملا شیرین لس ورځې وړاندې د امربالمعروف د نوي قانون د پلي کېدو څارنې لپاره کابل ته تللی و.
سرچینو زیاته کړې، چې کابل ته د ملا شیرین له رسېدو وروسته په کابل ښار کې د امر بالمعروف د قانون د پلې کېدو په اړه د امر بالمعروف وزارت، کورنیو چارو وزارت او د ملا شیرین په مشرۍ د ملا هبت الله د استازو تر منځ ناسته شوې ده.
سرچینه وايي، له یادې ناستې وروسته پرېکړه وشوه، چې په کابل کې به پر ښځو سل سلنه حجاب جبري کیږي.
سرچینې د نوم نه اخیستلو په شرط افغانستان انټرنشنل ته وویل:«ملا هبت الله ته راپورونه رسېدلي و، چې د کورنیو چارو وزارت په کابل کې د امر بالمعروف د قانون په پلي کولو کې همکاري نه کوی. وروسته ملا هبت الله د ملا شرین په مشرۍ خپل استازي کابل ته ولېږل او بیا د ښځو او نجونو د نیولو کمپاین پیل شو.»
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د کندهاري طالبانو او حقانیانو ترمنځ تردې وړاندې هم په کابل کې د ښځو د ازادیو او د امر بالمعروف وزارت د قانون نه عملي کېدو په تړاو مخالفتونه رامنځ شوې و.
دغه سرچینې وايي، چې د ملا شرین په مشرۍ پلاوي له کابل څخه وروسته مزار شریف، بدخشان او ځینو نورو ولایتونو ته هم سفرونه کړي، تر څو په هغه ولایتونو کې هم د امر بالمعروف وزارت د قانون د پلي کېدو بهیر له نږدې وڅاري.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د تېرو څو ورځو راهیسي د کابل په بېلا بېلو سیمو کې یو شمېر ښځې او نجونې د حجاب نه مراعتولو په تور نیولي دي.
تردې وړاندې طالبانو په کندهار ښار کې د یو کمپاین پرمهال شاوخوا ۴۰۰ کسان د ږیرې د خریلو او سټایلي ورښتیانو جوړېدو په جرم نیولي و.
په سرپل ولایت کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، د دغه ولایت د کوهستان ولسوالۍ په کچن کلي کې د ځمکې په سر د طالبانو خپلمنځي نښته شوې چې پهکې دوه طالبان وژل شوي دي.
د سرچینو په وینا، په نښته کې یو کس ووژل شو؛ خو وروسته د طالبانو استخباراتو ادارې مامورانو قاتل ونیوو.
ځايي اوسېدونکي وايي، هغه مهال چې د طالبانو د استخباراتو موټر دغه کس کوهستان ولسوالۍ ته لېږداوه؛ د دوراهي خوامت په سیمه کې د وسلهوالو کسانو له کمین سره مخ شو او نښته رامنځته شوه. هغوی زیاته کړې، چې په دغه نښته کې قاتل هم وژل شوی دی.
د راپورونو له مخې؛ د شپږو موټرسایکل سپرو یوې ډلې د طالبانو د استخباراتو پر موټر برید وکړ.
د طالبانو رسمي سرچینو تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.