پاکستاني حکومت په راولپېنډۍ کې د ناقانونه افغان کډوالو د نیولو امر وکړ

د لوږې سربیره د اسراییل دوامداره هوايي بمبارۍ هم له فلسطتنیانو قرباني اخلي. د معلوماتو پربنسټ د تېرې جمعې ورځې راهیسې په غزه کې د اسراییل د بریدونو په ترڅ کې ۵۲ فلسطینیان وژل شوي او ګڼ هغه ټپیان دي.

که څه هم تراوسه په غزه کې د روان تاوتریخوالي او بشري کړکیچ د پای ته رسېدو لپاره هڅو نتیجه نه ده ورکړې؛ خو بیا هم د جرمني، فرانسې او برېټانیا مشرانو پر اسراییل غږ کړی چې پر غزه د بشري مرستو بندیز له ځنډ پرته لرې کړي څو دغې سیمې ته بېړنۍ مرستې ورسېږي.

دې سره جوخت، د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي چې په غزه کې له «بشري ناورین» پرته پل څه نشته. د هغه په وینا، که د اسراییل او حماس ترمنځ اوربند وشي، نو یاد بنسټ چمتو دی چې د بشري مرستو لپاره له دغه فرصت نه ګټه واخلي.

سکای نیوز خبري شبکې شنبه (زمري ۴مه) په یوه راپور کې ویلي، د پارلمان له‌خوا د بریټانیا پر لومړي وزیر سر کیر سټارمر ورځ تر بلې فشار ډېرېږي چې فلسطین د خپلواک دولت په توګه په رسمیت وپېژني.

د برېټانیا پارلمان د غزې وضعیت بشري ناورین بللی او وايي، دا غوښتنه یې ځکه کړې چې په فلسطین سولې ته لاره هواره شي.

د برېټانیا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، دوی به هغه وخت فلسطین د خپلواک دولت په توګه په رسمیت وپېژني چې دا کار د سولې د بهیر لپاره ډېر موثر او ګټور وي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له‌مخې، د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ هیله ښودلې چې د پاکستان پوځ به د چینایي وګړو د خوندیتوب لپاره هڅې جاري وساتي. هغه پاکستان د چین «قوي دوست» بللی دی. په دې لیدنه کې د چین د مرکزي پوځي کمېسیون مرستیال ژانګ یوشیا هم برخه لرله.

چین په دې لیدنه کې له پاکستان نه غوښتي چې خپل امنیتي تدابیر نور هم پیاوړي کړي او ځیني راپورونه دا هم وايي چې بیجېنګ غواړي په پاکستان کې خپل امنیتي ځواکونه ځای پر ځای کړي.

مارشال عاصم منیر په داسې حال کې چین ته سفر کوي چې په پاکستان کې پر چینایانو بریدونه ډېر شوي دي.

سینټکام په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، یاد درې تنه د داعش فعال غړي بلل کېدل، چې د امریکا، ائتلافي ځواکونو او د نوې سوريایي ادارې لپاره یې جدي ګواښ پېښاوه.

د عملیاتو پر مهال په نښه شوي ځای کې درې ښځې او درې ماشومان هم وو، خو سینټکام وایي ټول خوندي پاتې شوي دي او هېڅ ډول زیان ورته نه دی رسېدلی.

د امریکا د مرکزي قومندانۍ مشر، جنرال مایکل اریک کوریلا، په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي: «موږ به د داعش ترهګرو پر ضد خپل فشار ته دوام ورکړو، دوی چې هرچېرې وي، که ویده وي، فعالیت کوي یا پټ شوي وي. د خپلو متحدینو او سیمه‌ییزو شریکانو سره یوځای، موږ ژمن یو چې د داعش ترهګریز تهدید له منځه یوسو، چې نه یوازې سیمه، بلکې زموږ ملګري او خپله خاوره هم له خطر سره مخ کوي».

دغه عملیات په داسې حال کې ترسره کېږي چې داعش لا هم هڅه کوي په ځینو سیمو کې خپل فعالیتونه بیا راژوندي کړي، خو د امریکا او ائتلافي ځواکونو له‌خوا پرې پراخ پوځي او استخباراتي فشار روان دی.

په دې ګډه اعلامیه کې چې د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشرې، اورزولا فن در لاین، د اروپايي شورا مشر، انتوني کاستا، او د جاپان لومړي وزیر، شیګرو ایشیبا، د اروپايي ټولنېاو جاپان په ۳۰مه سرمشریزه کې ګډون کړی وو، راغلي دي: « موږ پر طالبانو دا غږ او ټینګار کوو چې د افغانستان د ټولو نړیوالو قانوني تعهداتو، په تېره بیا د بشري حقونو په برخه کې، بشپړ درناوی تضمین کړي. همداراز باید اجازه ورنکړي چې افغانستان د ترهګرو لپاره یو خوندي پټنځای شي.»

دواړو خواوو ټینګار وکړ چې هغوی د ګډو ارزښتونو – لکه د قانون حاکمیت، بنسټیز بشري حقوق، ډموکراسۍ او ازاد تجارت ملاتړي دي، او په دې برخو کې ژور شراکت لري.

په اعلامیه کې دا هم یادونه شوې چې د افغانستان پخوانیو حکومتونو، په ځانګړې توګه د جمهوري نظام پر مهال، له ګڼو نړیوالو معاهداتو او کنوانسیونونو سره یوځای شوې و، خو طالبانو دا ژمنې نه دي منلې او نه عملي کوي.

طالبانو تر دې دمه شاوخوا ۱۰۰ فرمانونه صادر کړي، چې د ښځو پر بنسټیزو حقونو یې پراخ محدودیتونه لګولي، له ښوونې، کار، سفر او ټولنیز حضور څخه یې منع کړي، او د ټولشموله حکومت جوړولو غوښتنه یې هم له پامه غورځولې ده.

اروپايي ټولنه او جاپان د نړیوالې ټولنې له نورو غړو سره یوځای له طالبانو غواړي چې د افغان ولس حقونو ته درناوی وکړي او هېواد د نړیوالو اصولو له مخې اداره کړي.