د طالبانو د ننګرهار خارجه رییس د جنسي اړیکې ويډیو له امله له دندې ګوښه شوی

انتونیو ګوترېش په قزاقتسان کې د منځنۍ اسیا او افغانستان لپاره د دوامداره پرمختګ د موخو مرکز د پرانېستغونډې پرمهال ویلي، چې دا مرکز د سیمې د دوامدارو پراختیايي موخو پر لور د ګډ سفر لپاره د یو نوي فصل استازیتوب کوي.

ګوترېش ویلي، چې افغانستان د سیمې او نړۍ ملاتړ ته اړتیا لري.

نوموړي ویلي، چې د افغانستان خلک له پراخې بې وزلۍ نیولې، تر ډله ییزې بې ځایه کېدو، زلزلو، د اقلیم بدلون او بحراني بشري وضعیت پورې له ډېرو ستونزو سره مخ دي.

ګوترېش زیاتوي:« د افغانستان خلک د سولې، ثبات او ښه راتلونکي مستحق دي او زه په دې وروستیو کې له افغانستان سره د قزاقستان د پراختیايي همکارۍ ډېره مننه کوم.»

ګوترش ټینګار کړی، چې دغه مرکز به له سیمه ییزو او نړیوالو شریکانو سره یو ځای د افغانستان د بشري اړتیاوو، اقتصادي ځان بسیاینې او د ښځو او نجونو د حقونو خوندیتوب لپاره ځانګړې پاملرنه ولري.

په کونړ کې سرچینو نن یکشنبه، د زمري ۱۱مه، وویل چې له یوې میاشتې راهیسې د کونړ له بېلابېلو ولسوالیو څخه د تحریک طالبان پاکستان د غړو اړوند کورنیو د انتقال بهیر پیل شوی دی.

د معلوماتو له مخې، دغه کورنۍ د طالبانو د یوې ځانګړې کمېتې له خوا له ټي ټي پي سره په همغږۍ په ځانګړو پوځي موټرو کې لېږدول شوې دي.

د کونړ ولایت د خاص کونړ ولسوالۍ ځینو اوسېدوونکو د ټي ټي پي د غړو د کورنیو انتقال تایید کړ او ویې ویل چې زیاتره کورنۍ د خیبر پښتونخوا د باجوړ او مومندو ولسوالیو اړوند دي.

د کونړ یوه ځايي قومي مشر افغانستان انټرنشنل ته وویل:« یوازې د خاص کونړ ولسوالۍ د ولۍ او شالۍ په درو کې د ټي ټي پي شاوخوا ۲۵ کورنۍ اوسېدلې، چې دا ټولې یې انتقال کړې دي.»

د سرچینو په وینا، تر دې دمه د تحریک طالبان پاکستان د دوو مسوولانو کورنۍ لاهم په خاص کونړ ولسوالۍ کې پاتې دي.

سرچینو زیاته کړه، «د ټي ټي پي د ځايي مالي مسوول ملا حیدر او د استخباراتو غړي قاري کامران کورنۍ تر اوسه پورې په خاص کونړ کې دي او تر اوسه نه دي انتقال شوې.»

د ځايي اوسېدونکو په وینا، د ټي ټي پي ځايي مسوولینو له خلکو مرستې او عشر هم ټولول، خو ځايي خلکو په خپله خوښه مرستې ورکولې.

د کونړ سرکاڼو ولسوالۍ د شونګړۍ درې ځینې اوسېدونکي هم تاییدوي چې له دې درې څخه هم د ټي ټي پي ځینې کورنۍ لېږدول شوې دي.

ددې سیمې یوه اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل ته وویل، « د جمهوریت پرمهال لږ پټ ګرځېدل خو اوس له وسلو او موټرو سره په سیمه کې ګرځېدل.»

د سرچینو په وینا، د ټي ټي پي یو شمېر کورنۍ چې له خوست او پکتیکا څخه غزني ته انتقال شوې وې، ځینې کسان یې بېرته خوست او پکتیکا ته ستانه شوي دي او نیوکه کوي چې هلته یې د ژوند امکانات ښه نه دي.

له دې وړاندې تېر کال د سلواغې په میاشت کې افغانستان انټرنشنل له خپلو سرچینو خبر ورکړ، چې طالبانو د تحریک طالبان پاکستان اړوند لسګونه کورنۍ په پټه د خوست له ګلان کمپ، شاوخوا کلیو، اسماعیل خېلو ولسوالۍ او د پکتیکا له سرحدي سیمو نه د غزني د کډوالو کمپونو ته انتقال کړې دي.

د طالبانو حکومت ددغو کډوالو د کورنۍ هر غړي ته ۴۰ ډالره میاشتنۍ معاش منلی و.

دا انتقال له ټي ټي پي سره د طالبانو حکومت د یوې هوکړې له مخې ترسره شوی، چې اړوندې کورنۍ او د هغوی غړي به نه بایومټریک کیږي، انځورونه به یې نه اخستل کیږي او هرې کورنۍ ته به میاشتنی معاش او د انتقال او کور د وسایلو لګښتونه ور کول کیږي.

د وزیرستاني بې ځایه شویو کورنیو په انتقال کې یوې ښکیلې سرچینې هغه مهال افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې « کورنۍ په دې شرط انتقال ته رضامندې شوې، چې د هغوی محرمیت وساتل شي او مالي مرسته ورکړل شي».

د ټي ټي پي جنګیالیو ته په لوګر، میدان وردګو، کندز، او بغلان کې هم د استوګنې وړاندیز شوی و، ځکه په دغو ولایتونو کې د مسید او وزیر قبیلو اړوند خلک اوسېږي، خو هغوی انکار کړی و، ځکه څومره چې دوی له ډیورنډ کرښې نه لرې کیږي، هغومره د جګړې امکانات او اکمالات ورته ستونزمن کیږي.

په غزني کې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې « قره باغ ته یوازې د عادي جنګیالیو کورنۍ لېږدول شوې، د قوماندانانو کورنۍ یې په کابل او لویو ښارونو کې اوسيږي».

د طالبانو حکومت او د پاکستاني طالبانو غورځنګ غزني او زابل ته له کونړ نه د جنګیالیو د کورنیو د انتقال په تړاو تر اوسه څه نه دي ویلي.

د پاکستان د طالبانو تحریک د غړو د انتقال په تړاو دا رپوټونه داسې مهال دي، چې د طالبانو حکومت د پاکستاني جنګیالیو په تړاو د اسلام اباد تر فشار لاندې دي.

نوموړې ادارې نن (یک‌شنبه، زمري ۱۲مه) پر خپله اېکس‌پاڼه کې لیکلي، په ورکړل شویو تذکرو کې نوې، مثنی او هغه تذکرې شاملي دي چې بیا ځلي اصلاح شوي دي.

د احصاییې او معلوماتو ادارې په وینا، په تېره یوه میاشت کې یې په کابل کې نږدې ۱۴ زره کسانو د تذکرې د ورکړې، اصلاح او نور اړوند خدمتونه هم وړاندې کړي دي.

دا په داسې حال کې ده چې تر دې وړاندې ځینو کسانو د تذکرو د وېش پرمهال د دغې ادارې د اړوندو مامورینو د بې‌پروايۍ له امله په دغه مهم سند کې د تیروتنو په اړه شکایتونه کړي وو.

د یاد وزارت په خبرپانه کې یک‌شنبه (زمري ۱۲مه) راغلي چې د دغې ډلې د ځمکو د غصب څخه د مخنیوي او غصب‌شویو ځمکو د استرداد قانون د ۱۷مې مادې له مخې یاده پرېکړه شوې ده. طالبانو ویلي، د دوی ځمکو غصب مخنیوي کمېسیون مسوولیت لري چې له زورواکو او غاصبینو څخه دولتي ځمکې وژغوري.

پر کابل واکمنه ډله زیاتوي، د هېواد په څلورو ولایتونو کې یې یاد کمېسیون فعالیت او تخنیکي پلاوي یې په بېلابېلو سیمو کې د ځمکو د تشخیص مسوولیتونه لري. طالبانو تر دې مخکې په کابل کې هم د یو شمېر ښارګوټو ځمکې دولتي‌ اعلان کړې وې چې یو یې هم په دې وروستیو کې د پغمان سیمې اړوند د ملا عزت ښارګوټی و.

طالبان داسې مهال د ځمکو د غصب مخنیوي په تړاو ادعاوې کوي چې اندېښنې شته د همدې ډلې اړوند سیمه‌ییزو قوماندانانو په بېلابېلو ولایتونو کې دولتي او نادولتي ځمکې په زوره نیولي او ان ځینو په کې ودانۍ او باغونه هم جوړ کړي دي. د مخکېني جمهوري نظام پر مهال هم لوړ پوړي دولتي چارواکي، سیمه‌ییز زورواکي او ان د ملي شورا غړي د ځمکو په غصب کې ښکېل وو.

باورونه دا دي چې افغانستان کې دولتي ځمکې په خورا تخنیکي او سېسټماټیک ډول غصب شوي او دا لړۍ د طالبانو په اوسنۍ واکمنۍ کې هم په مختلفو ډولونو روانه ده. په یو شمېر ولایتونو کې د طالبانو له لوري د ښارګوټو له دولتي کېدو وروسته خلک شکایتونه کوي چې تر اوسه هم ورته بدیلونه نه دي وړاندې شوي او باید د دوی د ملکیتونو برخلیک معلوم شي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس یک‌شنبه (زمري ۱۲مه) د نورستان د کانونو او پټرولیم رییس مولوي سید‌الرحیم عمیر په حواله راپور ورکړی چې د دغه ولایت د مرکز پارون له بېلابېلو کانونو څخه ترلاسه شوي ډبرې د ازادې سيالۍ له لارې داوطلبۍ ته وړاندې شوي.

په راپور کې راغلي چې په دې ډبرو کې کونزایټ، بیروج او کمرین شاملې دي.