طالبان وایي، دا مهال په افغانستان کې د ۲۹ لویو او ۱۷۵ وړو کانونو د کېندنې چارې روانې دي

دغه افغانان د ۲۰۲۲کال په فبرورۍ مياشت کې د یوه سمندري عسکر د تېروتنې له امله د پناه غوښتنې د نوملړ له مخې رسوا شول. د دغه معلوماتو تر ښکاره کېدو وروسته د برېتانیا حکومت د ۵ کلونو په بهیر کې د دغه افغانانو د مېشتېدو لپاره ۷ مېلیارډه پاونډه ځانګړي کړل.

دغه افشا شوي معلومات د ۶۸۳ ورځو لپاره له خلکو پټ وساتل شول. دغه کار د محکمې د ځانګړي فرمان له مخې وشو، چې ۲.۴۱ مېلیونه پاونډه لګښت یې لاره.

د دغه فرمان له مخې؛ خبریالانو اجازه نه لرله، چې په دې اړه راپور جوړ کړي او د راپور جوړولو په صورت کې یاد خبریال زنداني کېده.

له دغه راز څخه هغه مهال پرده لرې شوه، چې تېر دوبي کې د کارګر ګوند واک ته ورسېد او له دې سره سم د برېتانیا لومړی وزیر کې‌یر سټارمر هم خبر شو.

د برېټانیا دفاع وزیر جان هیلي د جولای په میاشت کې په دې اړه بښنه وغوښته او ویې ویل، چې دی د «روڼتیا د نشتوالي» له امله اندېښمن دی.

چارواکي وايي، چې د دې پېښې په تړاو به شاوخوا ۷زره افغانان برېتانیا ته ولېږدول شي. ۴۵۰۰ افغانان مخکې لا برېتانیا ته رسېدلي او یا پر لارې دي. ۱۷ زره نور افغانان به هم بریتانیا ته واستول شي، چې له دې ډلې ۱۴زره برېتانیا ته رسېدلي او یا هم د تګ په حال کې دي.

سر بن والاس چې هغه مهال د دفاع وزیر و؛ د محکمې دغه ځانګړی امر یې توجیه کړ او ویې ویل: «دا کار د معلوماتو پټول نه؛ بلکې د هغو افغانانو د ژوند ژغورلو اړتیا وه، چې باید مرسته ورسره شوې وای.»

ټاس خبري اژانس جمعه (د زمري ۲۴مه) لیکلي؛ د قزاقستان لومړي وزیر د اسيا او اروپا ګډې ټولنې یا اوراسیا (EAEU) شورا غونډې ته ویلي، چې ارواسیا اقتصادي ټولنه باید بدیلو ټرانزیټي لارو ته وده ورکړي او د اورګاډي له لارې قزاقستان، افغانستان او پاکستان سره ونښلوي.  

د بکتونوف په وینا:« باید د هغو بدیلو لارو موضوع وڅېړل شي، چې د سیمې ټول هېوادونه لېوالتیا ورسره لري. موږ له همدې امله غواړو، چې د تورغونډۍ اورګاډي پټلۍ ته پام واړوو.»

بکتونوف زیاته کړه:« موږ وړاندیز کوو، چې له مخکينۍ ژمنې سره سم د اسیايي هېوادونو د شته لویو لارو په لړ کې دې دغه موضوع هم وڅېړل شي.»

د اعلامیې له مخې؛ دغه لاره د ۱۰ مېلیونه ټنه توکو د لېږلو ظرفیت لري او نورو ستراتيژيکو پروژو ته هم زمینه برابرولای شي. د یادونې وړ ده، چې د اورګاډي دغه پټلۍ به د قزاقستان له لارې د افغانستان له تورغونډۍ څخه پيل او بیا د کراچۍ له سمندر سره نښلول کېږي.

د روسیې دولتي خبري اژانس «تاس» د شنبې په ورځ (د زمري ۲۵مه) د «کروکوس» برید په اړه نوي جزییات خپاره کړي دي.

۳۲ کلن دلیرجان میرزایوف، ۲۶ کلن فریدون شمس‌الدین، ۱۹ کلن محمدصابر فیض‌اف او ۳۰ کلن مرادعلي رجب‌علي‌زاده چې ټول د تاجکستان اوسېدونکي دي؛ په دغه پېښه کې تورن بلل شوي دي.

تر دې وړاندې راپور ورکړل شوی و، چې د هغوی له ډلې یو کس د «کروکوس» پر تالار تر برید مخکې د جعلي پاسپورټ پر مټ افغانستان ته تللی و او هلته روزل شوی و.

د داعش خراسان څانګې د «کروکوس» تالار برید منلی دی. په سیمه کې د داعش له لوري دغه برید له سترو بریدونو څخه بلل کېږي.

تر دې وړاندې پاکستان په وار، وار ویلي و، چې د افغانستان له خاورې ورته ګواښ دی او طالبانو په افغان خاوره کې د «ټي‌ټي‌پي وسله‌والو» ته پټنځایونه ورکړي دي او دغه وسله‌وال له هغه ځایه د پاکستان ضد بریدونه پلانوي؛ خو دا هغه څرګندونې دي، چې طالبانو په وار، وار رد کړې دي.

نوموړي دارنګه د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون سره په مرکه کې دا منلې، چې اوس په نړۍ کې جګړې په پرمختللو وسلو کېږي؛ خو دوی به د «پیاوړې عقیدې» پرمټ د خپل نظام ساتنه وکړي.

نوموړي زیاته کړې، چې دوی له چاسره جګړه نه غواړي؛ خو دا مسله باید ټولو ته روښانه وي، چې «دوی به د سر په بیه د خپل نظام ساتنه وکړي.»

 د طالبانو د لوی درستیز مرستیال همدا راز ویلي، چې د خلکو له پراخ او هر اړخیز ملاتړ پرته په افغانستان کې د دوی بری ناشونی و.

طالبان داسې مهال د خلکو د ملاتړ خبرې کوي، چې پر افغانستان د دویم ځل واکمنېدو راهیسې یې د خلکو بنسټیز حقونه تر وړي دي او د دوی ازادۍ یې سختې محمدودې کړې دي.

دغې جبهې پر اېکس پاڼه د طالبانو څلور کلنه واکمني «نامشروع» بللې او ویلي یې دي، چې په دغه موده کې افغانستان د نړۍوالو ترهګرو په مرکز بدل شوی دی. د اعلامیې له مخې؛ طالبانو د افغانستان خلک د خپلو بنسټيزو حقونو څخه بې برخې کړي دي، لکه د ښځو زده‌کړې، کار او ټولنیز ژوند کې ګډون چې دا د جنسيتي توپیر ښکاره بڼه ده.

د ازادۍ جبهې ادعا کړې، چې د دوی د څېړنو له مخې په تېر یوه کال کې طالبانو ۲۰۹ پخواني امنيتي ځواکونه وژلي دي.

دغه جبهه وايي، چې د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر محتسبانو د افغان ښځو پر عزت تېری کړی؛ نو له همدې امله یادې جبهې هغوی په خپلو پوځي موخو کې شامل کړي دي.

په اعلامیه کې زیاته شوې، چې دوی د خپلو پوځي عملیاتو په لړ کې د روان کال پسرلي راهیسې ۱۴ محتسبان وژلي دي.

د افغانستان ازادۍ جبهې ادعا کړې، چې د روان کال په اوږدو کې یې د طالبانو پر پوځي تاسیساتو ۸۸ بریدونه کړي چې په پایله کې یې ۲۲۵ طالبان وژلي او ۱۷۴ نور یې ټپيان کړي دي.