په کونړ ولایت کې عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، هغه بشري مرستې چې د ایران او هند له لوري زلزلهځپلو سیمو ته لېږل شوې، طالبانو په ګودامونو کې زېرمه کړې دي او تر اوسه یې اړمنو خلکو ته نه دي وېشلي.
دا په داسې حال کې ده، چې سلګونه کورنۍ د خپلو کورونو له ورانېدو وروسته بېسرپناه پاتې شوې او د شنه اسمان لاندې شپې او ورځې سبا کوي.
ځايي اوسېدونکي وایي، چې د طالبانو اړوند چارواکو د بهرنیو هېوادونو مرستې په ګودامونو کې ځای پر ځای کړې دي او د وېش بهیر یې په بشپړ ډول ځنډولی دی.
د ځايي اوسېدونکو په وینا، د ژغورنې او بېړنیو خدماتو لپاره هېڅ ډول لازم امکانات نشته، ان تر دې چې داسې وسایل هم نشته چې دوی پرې د خاورو له لاندې د خپلو بند پاتې شویو خپلوانو جسدونه راوباسي.
هغوی وايي، چې لا هم په ځینو کلیو کې د خاورو لاندې کسان بند پاتې دي، خو تر دې دمه د ژغورنې ډلې نه دي ورسېدلي.
د خلکو شکایت دا دی، چې د واکمنو د ناسم مدیریت له امله د مرستو او ژغورنې بهیر نه یوازې ځنډېدلی، بلکې د ځینو کلیو اوسېدونکي د طالبانو له بشپړ غفلت سره مخ دي.
یوه ویډیو چې په خواله رسنیو کې لاس په لاس کېږي، په کې ښودل کېږي چې یو تن د خپلې کورنۍ د څو غړو جسدونو سر ته ولاړ دی او وایي: «مونږ ته ډوډۍ او اوبه مه راوړئ، یوازې له طالبانو دا غواړم چې په چورلکه کې مې د کورنۍ غړو جسدونه ولېږدوي، ترڅو یې خښ کړو.»
په سیمه کې د خلکو تر ټولو ستره ستونزه د ژغورنې د وسایلو، طبي مرستو او سرپناه نشتوالی دی، ډېرې کورنۍ اوس مهال د خپلو ټپيانو د درملنې لپاره ابتدایي درملو ته هم لاسرسی نه لري.
په عین حال کې، سیمهییزې سرچینې وایي چې د طالبانو اړوند چارواکي د مرستو د وېش پر ځای د هغو د راټولولو او ذخیره کولو هڅه کوي، څو وروسته یې د خپلو خوښې کسانو ترمنځ ووېشي.
د خلکو په وینا، د مرستو په دې ډول چلند کې د فساد او بېعدالتۍ وېره ډېره ده.
سره له دې چې ګڼو هېوادونو د افغانستان له زلزلهځپلو سره د مرستې ژمنې کړې او لسګونه ټنه خوراکي او غیرخوراکي توکي افغانستان ته رسېدلي، خو د وېش شفافیت او د مرستو پر وخت رسېدل لا هم د پوښتنې وړ دي.
د سیمې یو بل اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي: «موږ د دې وطن خلک یو، په دې ناورین کې مو کورونه، خپلوان او ژوند له لاسه ورکړی، خو طالبان یوازې مرستې په ګودامونو کې زېرمه کوي. موږ د دوی د ژمنو پر ځای عملي مرستې غواړو.»
د یادونې وړ ده، چې په کونړ کې وروستۍ زلزلې سلګونه کسان مړه او ټپیان کړي او زرګونه کورنۍ یې بېکوره کړې دي. د نړۍوالو مرستو د شفاف نه وېش او د طالبانو د بې پروايۍ په صورت کې وېره شته چې دغه بشري ناورین لا پسې ژور شي.
