• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo
د می دویمه

ترکیې د خپلو بشردوستانه مرستو ۲۲مه کڅوړه افغانستان ته ولېږله

۱۷ وږی ۱۴۰۴ - ۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۰۴ GMT+۱

ترکیې د افغانستان زلزله‌ځپلو ته د خپلې ۲۲ مې مرستندویه کڅوړې د لېږلو خبر ورکړ. د ترکیې د پېښو اړوند (افاد) ادارې ویلي، په دې رېل ګاډي کې ۹۲۲ ټُنه خوراکي، غېرخوراکي او روغتیايي لوازم بار دي او د سې شنبې په ورځ یې له انقرې حرکت کړی دی.

د افاد ادارې په وینا، په دې کڅوړې سره د افغانستان له زلزله‌ځپلو سره د ترکیې د مرستو کچه څه باندې ۱۰زره او ۴۶۰ ټُنو ته ورسېد. دغه مرستې د ترکیې سرې میاشتې ټولنې او نورو مدني بنسټونو په همکارۍ برابرې شوې دي.

د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې له زلزلې وروسته د ګاونډيو هېوادونو په ګډون یو شمېر مرستندویه هېوادونو افغانستان ته نغدي او غېر نغدي مرستې ولېږلې.

قطر بیا له غېر نغدي مرستو سربېره اوس یې په زلزله‌ځپلو سیمو کې یو لنډ مهالی روغتون هم جوړ کړی دی. متحده عربي امارات او هند هم یادو زلزله‌ځپلو ته غېر نغدي مرستې لېږلي، خو برېتانیا، جرمني، چین، اسټرالیا، سوېلي کوریا او اېرلنډ بیا ویلي، چې د افغانستان له زلزله‌ځپلو سره یې نغدي مرستې په پام کې نیولي دي.

د طالبانو په وینا، په ختیځو ولایتونو کې د شویو زلزلو له امله د مړه شویو کسانو شمېر ۲۲۰۵ او د ټپیانو شمېر بیا ۳۶۴۰ ته رسېدلی دی.

د یادونې وړ ده، چې له زلزلې وروسته ټکانونو او د ځمک ښوېیدنې له امله زلزله‌ځپلو ته د مرستو رسولو بهیر ټکنی کړی او مرستندویه سازمانونو ویلي، زلزله‌ځپلو ته محدود لاسرسی، د سرچینو او د نړۍوالو مرستو کمښت اصلي ننګونې دي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

سرچینې: څو لوړپوړو طالب چارواکو د طالبانو د رسنیز فعال جنرال مبین د خوشې کولو هڅې پیل کړې

•
•
•

نور کیسې

یوناما: د افغان نجونو او ښځو پر وړاندې باید د زده کړو دروازې پرانېستل شي

۱۷ وږی ۱۴۰۴ - ۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۰۲ GMT+۱

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) د سواد زده‌کړې د نړۍوالې ورځې په مناسبت د افغانستان پر بډایه ادبي میراث ټینګار کړی او له طالبانو یې غوښتي، چې د ټولو افغانانو په ځانګړي ډول د نجونو او ښځو لپاره د زده‌کړو فرصتونه برابر کړي.

یوناما پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي: «کتابونه یوازې د پوهې سرچینه نه دي، بلکې د تلپاتې سوکالۍ پر لور د تګ لاره هم ګڼل کېږي.»

له ۱۹۶۷م کال راهیسې د سپټمبر ۸مه «د سواد زده‌کړې نړۍوالې ورځې» په نوم نمانځل کېږي، څو نړۍ ته د سواد د ارزښت او د یوه عادلانه، سوله‌ییز او دوامدار ټولنې په جوړولو کې د هغې د حیاتي رول یادونه وشي.

د یونسکو د شمېرو له مخې، لږ تر لږه ۷۳۹میلیونه ځوانان او لویان لا هم د بنسټیزو سواد مهارتونو څخه محروم دي، له هرو لسو ماشومانو څخه څلور د لومړنیو لوست مهارتونو ته لاسرسی نه لري او لږ تر لږه ۲۷۲میلیونه ماشومان او تنکي ځوانان په ټوله نړۍ کې له زده‌کړې بې برخې دي.

یونسکو لیک او لوست د هر انسان اساسي حق بللی او د روان کال د نمانځنې شعار یې «په ډیجیټلي دور کې د سواد زده کړې ته وده ورکول» ټاکلی دی. دغه اداره باور لري، چې ډیجیټلي وسایل کولی شي د محرومو ټولنو لپاره د زده‌کړې نوې لارې پرانیزي.

افغانستان د نړۍ یو له هغو هېوادونو څخه دی، چې د زده‌کړې په برخه کې له جدي ستونزو سره مخ دی. د طالبانو د واکمنېدو له پیله تر اوسه شاوخوا ۲.۲میلیونه نجونې ښوونځي ته له تګ څخه محرومې شوې دي. یونسکو خبرداری ورکړی، چې که محدودیتونه تر ۲۰۳۰م پورې دوام وکړي، نو له زده‌کړو څخه د محرومو نجونو شمېر به څلور میلیونو ته لوړ شي.

د یونېسف د معلوماتو له مخې، د ښوونځیو د ودانیو، پاکو اوبو، روغتیایي اسانتیاوو او مسلکي ښوونکو په ځانګړي ډول د ښځینه ښوونکو د کموالي له امله شاوخوا څلور میلیونه نور ماشومان هم له زده‌کړو بې‌برخې پاتې دي.

د نړۍوالې ټولنې له پرله ‌پسې غوښتنو سره سره، طالبانو لا هم د نجونو پر زده‌کړو بندیز لرې کړی نه دی. نړۍوال بنسټونه او د بشري حقونو فعالان ټینګار کوي، چې د زده‌کړې بندیز نه یوازې د افغان ماشومانو راتلونکی له ګواښ سره مخ کوي، بلکې د ټول هېواد پرمختګ هم له جدي ستونزو سره مخ کوي.

جمعیت ګوند: دغه ګوند تر دې وروسته واحد مشر نه لري، بلکې د یوې شورا له لوري رهبري کېږي

۱۷ وږی ۱۴۰۴ - ۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۱۷ GMT+۱

د عطا محمد په مشرۍ د جمعیت ګوند د دوشنبې په ورځ (د وږي ۱۷مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره اعلان وکړ، چې تر دې وروسته دغه ګوند واحد مشر نه لري، بلکې پر ځای یې د «جمعیت ګوند د پرېکړې کولو عالي شورا» له لوري یې ټولې نظامي، سیاسي او مدني چارې رهبري کېږي.

جمعیت ګوند چې په لومړیو کې یې مشري برهان الدین رباني کوله، د جمهوري نظام له رانسکورېدو مخکې په دوو ډلو ووېشل شوه. د یوې ډلې مشر عطا محمد نور او د بلې ډلې مشر صلاح الدین رباني و.

د جمعیت ګوند دغه اړخ د صلاح الدین رباني له حضور پرته اعلان کړی، چې عطامحمد نور، اسماعیل خان، احمد مسعود، محمد یونس قانوني، محمد الماس زاهد او حضرت علي به د جمعیت د پرېکړې کولو عالي شورا په چوکاټ کې خپلو سیاسي، نظامي او مدني مبارزو ته دوام ورکړي.

نو په دې سره عطا محمد نور د جمعیت د انشعابي څانګې مشر نه دی او تر دې وروسته دغه انشعابي څانګه د یوې شورا له لوري رهبري کېږي.

د صلاح الدین رباني په مشرۍ جمعیت ګوند لا تر اوسه د جمعیت انشعابي برخې دغې وروستۍ پرېکړې ته چې تر دې وروسته د واحدې رهبرۍ پر ځای به یوه شورا یې اداره کوي، څه غبرګون نه دی ښودلی.

د سرچینو په وینا، په ټوله کې جمعیت ګوند په تېرو څلورو کلونو کې د طالبانو پر وړاندې په روانو مبارزو کې چندانې ونډه نه درلوده او یوازې په خپل منځي انلاین غونډو یې بسنه کړې ده.

د یادونې وړ ده، چې جمعیت ګوند په ۱۳۳۶ کال کې د مصر د اخوان المسلمین له ګوند څخه په الهام د برهان الدین رباني په مشرۍ جوړ شو او تر وژل کېدو پورې یې چې د ۱۳۹۰ کال د وږي په ۲۹مه په خپل کور کې د یوه طالب ځانمرګي بریدګر په برید کې ووژل شو، د دغه ګوند مشر وو.

په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د ټولو ګوندونو مشران له افغانستان څخه ووتل او طالبانو هم په هېواد کې ټول ګوندونه لغوه او فعالیتونه یې منع کړل.

د روغتیا نړۍوال سازمان: د زلزله‌ځپلو لپاره ۳۵ ټنه بېړنۍ روغتیايي مرستې لېږل شوې دي

۱۷ وږی ۱۴۰۴ - ۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۳۳ GMT+۱

د روغتیا نړۍوال سازمان «ډبلیو اېچ او» له لوري د ژوند ژغورونکو طبي مرستو نوې جوپه چې له ۳۵ مټریک ټنو څخه زیاته ده، نن کابل ته راورسېده، څو د اګست پر ۳۱مه د ختیځ افغانستان په کونړ، ننګرهار او لغمان ولایتونو کې د شوې زلزلې له اغېزمنو خلکو سره د بېړني ځواب هڅې پیاوړې کړي.

د دې تازه جوپې په راتګ سره، د روغتیا نړۍوال سازمان له یادې زلزلې وروسته نږدې ۸۰مټریک ټنه بېړنۍ روغتیايي مرستې افغانستان ته لېږدولي او ځای پر ځای کړي دي.

یاد شوي توکي،چې د روغتیا نړۍوال سازمان د دوبۍ له لوژستیکي مرکز څخه برابر شوي، پکې د ټپونو او بېړنیو جراحي کېټونه، د لومړنیو روغتیايي خدمتونو بستې، د غېرساري ناروغیو لپاره ځانګړي کېټونه او اساسي درمل شامل دي.

ټاکل شوې، چې دغه مرستې د اړتیاوو تر ارزونې وروسته زیانمنو سیمو ته د ګرځنده روغتیايي ټیمونو او روغتیايي مرکزونو له لارې ولېږدول شي. دا به روغتیايي کارکوونکو ته زمینه برابره کړي چې د بېړنیو عملیاتو ترڅنګ د ناروغیو د خپرېدو مخه هم ونیسي.

د روغتیا نړۍوال سازمان په وینا، د اګست د ۳۱مې زلزلې له امله په کونړ، ننګرهار او لغمان کې تر ۲۲۰۰زیات کسان مړه شوي، ۳۶۰۰تنه ټپیان شوي او نږدې ۶۸۰۰ کورونه ویجاړ شوي دي. لسګونه زره کورنۍ بې‌کوره پاتې شوې او شاوخوا ۲۰روغتیايي مرکزونه زیانمن شوي.

دا په داسې حال کې ده، چې د سیمې لوی روغتونونه د سلګونه ټپيانو په درملنه کې له ستونزو سره مخامخ دي.

د افغانستان لپاره د روغتیا نړۍوال سازمان استازي ډاکټر اډوین سېنیزا سلواډور وویل: «د دې زلزلې له امله د خلکو تاوان او کړاو ډېر لوی دی. دغه تازه رسېدلې طبي مرستې د هغو کورنیو لپاره د ژوند کرښه ده چې هر څه یې له لاسه ورکړي او همداراز د هغو ډاکټرانو او نرسانو لپاره چې د خپلو ستونزو ترڅنګ لا هم په نه ستړې کېدونکي ډول د خلکو خدمت کوي. هره ورځ د ژوند د ژغورلو لپاره مهمه ده او دا سازمان به د روغتیايي شریکانو تر څنګ ولاړ وي څو اغېزمنو خلکو ته عاجل خدمات ورسېږي.»

د روغتیا نړۍوال سازمان د ناورین رامنځته کېدو له لومړیو ساعتونو راهیسې په سیمه کې فعاله دی او ګرځنده روغتیايي ټیمونه، رواني ملاتړ او د ناروغیو د څارنې سیسټمونه یې ځای پر ځای کړي دي. تازه رارسېدلې د مرستو جوپه د دې هڅو پیاوړتیا کوي او د اړینو روغتیايي خدمتونو د دوام ډاډ ورکوي.

د «ډبلیو اېچ او» د بېړنیو عملیاتو پلي کېدل د مرستندویانو په مرسته ممکن شوي دي، چې پکې د افغانستان د بشري مرستو صندوق، د اروپایي ټولنې د بشري مرستو څانګه او نور شامل دي.

خو سره له دې، د مرستو د دوام لپاره دایمي مالي ملاتړ اړین بلل کېږي، څو د ژوند ژغورونکو خدمتونو د پراختیا او دوام ضمانت وشي.

حال‌وش: د ایراني پوله‌ساتو ځواکونو په ډزو کې شپږ افغانان وژل شوي

۱۷ وږی ۱۴۰۴ - ۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۳۱ GMT+۱

د حال‌وش په نامه د بشري حقونو یو خبري اژانس د دوشنبې په ورځ (د وږي ۱۷مه) راپور ورکړی، چې د ایران د سرحدي ځواکونو په ډزو کې لږ تر لږه شپږ افغانان وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي.

په راپور کې دغه راز زیاته شوې، چې پېښه د سیستان او بلوچستان د ګلشن ښار په کلګان سیمه کې رامنځته شوې ده. د حال‌وش د معلوماتو له مخې، تر ډزو وروسته شاوخوا ۴۰ افغان کډوال هم نیول شوي او د ایران د سرحدي ځواکونو پوستې ته لېږدول شوي دي.

سرچینې وايي، د وژل شویو کسانو مړي د ډزو په ځای کې پرېښودل شوي او ټپیان څو ساعته وروسته د امبولانس له لارې روغتونونو ته وړل شوي دي.

د سراوان په نوم دولتي روغتون د ټپيانو روغتیايي حالت د اندېښنې وړ بللی دی.

د راپور له مخې، دا پېښه د وږي پر ۱۷مه مازیګر مهال هغه وخت رامنځته شوې، چې د ایران سرحدي ځواکونو د ۱۲۹کسیزې ډلې افغان کډوالو پر لور پرته له مخکېني خبرداري د درنو وسلو ډزې وکړې.

هغه کسان چې له ډزو روغ وتلي، د سیمې شاوخوا غرنیو او کلیوالو سیمو ته تښتېدلي، خو د راپورونو له مخې د ایران سرحدي ځواکونه لا هم د دوی په لټه کې دي.

د سیمې د اوسېدونکو په وینا، دا ډول پېښې تکرارېږي او ډېری وخت افغان کډوال د ایران د سرحدي ځواکونو له تاوتریخوالي سره مخامخ کېږي.

د بشري حقونو فعالان دغه ډول پېښې د نړۍوالو اصولو او بشري ارزښتونو ښکاره نقض بولي او ټینګار کوي، چې باید د افغان کډوالو د خوندیتوب لپاره جدي ګامونه پورته شي.

هغوی زیاتوي، چې کډوال د اقتصادي ستونزو، جګړو او طبیعي ناورینونو له امله اړ دي چې د ایران خاورې ته واوړي، خو د پوله‌ساتو له سخت چلنده تل له مرګژوبلې سره مخامخ کېږي.

له زلزله‌ځپلو سره د سویس مرستې هم طالبانو ته وسپارل شوې

۱۷ وږی ۱۴۰۴ - ۸ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۱:۳۱ GMT+۱

د سویس د همکاریو د پراختیا دفتر د کونړ له وروستیو زلزله‌ځپلو سره د مرستو په موخه ۲۰ ټُنه غېرخوراکي توکي د دوشنبې په ورځ په کابل هوايي ډګر کې د طالبانو تر حاکمیت لاندې افغاني سرې میاشتې ټولنې ته وسپارل شول. په دغو مرستو کې ۳۱۰ خیمې او د ژمنیو جامو ۳۰۰ بستې شاملې دي.

د سویس د همکاریو د پراختیا دفتر مرستیالې ستاتا کیس د دغو مرستو د سپارلو پر مهال ژمنه وکړه، چې د کونړ د زلزله‌ځپلو د لاسنیوي لپاره به نورې مرستې هم برابرې کړي.

د طالبانو تر حاکمیت لاندې د افغاني سرې میاشتې ټولنې مسوولینو ډاډ ورکړی، چې دغه مرستې به په روڼتیا سره د کونړ زلزله‌ځپلو ته ورسول شي.

خو په کونړ کې یو شمېر زلزله‌ځپلي شکایت لري، چې د نړۍوالو له دومره ډېرو مرستو سره سره لا هم ورسره هېڅ ډول مرستې نه دي شوي او ځینې یې بیا وايي، چې ډېری مرستې د طالبانو له لوري په ګودامونو کې ساتل کېږي.