• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

کارپوهان: لومړی د بګرام هوايي اډې نیول او وروسته یې کنټرولول ګران کار دی

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۰:۳۴ GMT+۱

سي‌بي‌اېس شبکې د یوه راپور په خپرولو سره ویلي، د بګرام اډې بېرته نیولو څخه د ټرمپ موخه دا ده چې له دغه ځایه د چین اټومي پروګرام وڅاري. کارپوهان وايي، چین خپلې وسلې د هېواد په ژورو سیمو کې جوړوي؛ خو د لوپ نور سیمه یې پخوانی ازمايښتي ځای دی، چې له بګرام څخه شاوخوا ۱۲۰۰میله لرې ده.

د راپور له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په وار، وار ويلي چې غواړي د بګرام هوايي اډه له طالبانو څخه د جوړجاړي یا له بلې لارې واخلي؛ خو له یوې خوا طالبانو دغه خبره نه‌ده منلې او له بلې خوا کارپوهان دغه کار ناشونی بولي.

د نړۍوالې سولې لپاره د کارنیجي نومي بنسټ د اټومي تګلارې لوړپوړي غړي تونګ جاو ویلي، چې په لوپ نور سیمه کې په ۱۹۹۶کال کې وروستۍ ازمايښتي چاودنه شوې؛ خو په وروستیو کلونو کې هم داسې نښې نښانې لیدل شوې، چې چین اوس هم له دغه ځایه کار اخلي او خپل اټومي پروګرام پراخوي.

هغه وايي، چې امریکا غواړي د بګرام هوايي اډې له لارې د چین اټومي پروګرام وڅاري؛ ځکه پنټاګون وړاندوینه کړې، چې تر ۲۰۳۰ کاله پورې به د چین اټومي سرګلولې تر ۱۰۰۰ډېرې شي حال دا چې په ۲۰۱۹کال کې د دغه سرګلولو شمېر یوازې د ۲۰۰ په شاوخوا کې و.

جاو زیاتوي، چې چین په دغه سیمه کې خپلې پرمختللې الوتکې، توغندي، د توغندیو دفاعي سیسټمونه او د هوا او فضا وسایلو ازمايښتونه کوي. لوپ نور د شینیانګ ولایت اړوند سیمه ده، چې د چین د توغندیو او الوتکو ګڼې فابریکې په‌کې جوړې شوې دي.

په راپور کې د امریکا د دفاعي چارواکو په حواله راغلي، چې له بګرام پرته د چین د اټومي پروګرام د څارولو نورې لارې هم شته؛ خو که داسې یې وګڼو چې له طالبانو سره سیاسي جوړجاړی وشي، بیا هم د بګرام هوايي اډې کنټرول زرګونه عسکرو ته اړتیا لري.

بېل روګیو د (لانګ وار) ژورنال لیکوال دی او د افغانستان په اړه یې ۲۵کاله څېړنې کړې دي. هغه په دې اړه ویلي، چې طالبانو د امریکا پر وړاندې ۲۰کاله جګړه وکړه او اوس دا امکان نه‌لري چې هغوی به امریکایانو ته د بګرام هوايي اډه بېرته ورکړي.

ترویج لرونکی

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي
۱

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

۲

ملا حسن اخوند د طالبانو ځانګړو ځواکونو ته ۷۰۰۰ افغانۍ امتیازي معاش منظور کړی

۳

په ازبکستان کې د یوه افغان له موټره نږدې ۶۰۰ کیلوګرامه نشه يي توکي موندل شوي

۴

د ملایعقوب په مشرۍ غونډه کې د ملا هبت الله د فرمانونو پر بشپړې پلي کېدا ټینګار شوی

۵
ځانګړی

د افغان طالبانو پر وړاندې د پاکستان د ځينې مذهبي ډلو او علماوو نظر بدل شوی

•
•
•

نور کیسې

د بشري حقونو د فعالانو ټولنه: طالبان له بهرنیو سېلانیانو د «تبلیغاتي الې» په توګه کار اخلي

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۹:۵۳ GMT+۱

د بشري حقونو د فعالانو ټولنې د بشري حقونو په اړه تازه یو څېړنیز راپور خپور کړی. په دغه راپور کې راغلي، چې طالبان له بهرنیو سېلانیانو څخه د «تبلیغاتي دستګاه» په توګه کار اخلي.

د دغه ټولنې په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو یوټیوب چلوونکي له بهرنیو سېلانیانو سره فرمایشي مرکې کوي او غواړي چې نړۍ ته د افغاستان جعلي انځور وړاندې کړي.

د خبرپاڼې له مخې، طالبان غواړي افغانسان نړۍ ته ډېر خوندي ځای معرفي کړي؛ خو شواهد ښيي، چې افغانستان د نړۍ له خطرناکو هېوادونو ګڼل کېږي.

په خبرپاڼه کې زیاته شوې، چې افغانستان د بهرنیانو لپاره خوندي ځای نه‌دی. د څېړنو له مخې؛ په تېرو څلورو کالو کې د بهرنیو سېلانیانو د نیولو لږ تر لږه شپږ پېښې ثبت شوې دي.

د بشري حقونو د فعالانو ټولنه وايي، چې له بهرنیو سېلانیانو سره د ناوړه چلند په لړ کې اوږدمهاله بند، په غیرانساني ډول زنداني کېدل او د اعدام ګواښ د یادونې وړ دی.

دغه ټولنه وايي، چې د طالبانو تبلیغات له واقعي حالاتو سره په ټکر کې دي او افغانستان ته سفر کول ګڼ ګواښونه له ځانه سره لري.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند خبیب غفران ویلي و چې د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې شاوخوا ۲۴زره بهرني سېلانیانو له افغانستان څخه لیدنه کړې ده.

د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په څنډه کې د افغانستان د وضعیت په اړه څو اړخیزه ناسته کېږي

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۸:۴۵ GMT+۱

ټاکل شوې، چې د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په څنډه کې به د افغانستان د وضعیت په اړه څو اړخیزه ناسته جوړه شي. په دغه ناسته کې به د ښځو او بشري حقونو پر موضوعاتو بحث وشي.

دغه ناستې ته «له دین څخه ناوړه ګټه اخیستل او پر افغانستان یې ناوړه اغېز» سرلیک غوره شوی دی. دغه ناسته د بشري حقونو او مدني ټولنو ځينې سازمانونه سمبالوي.

په دغه ناسته کې به د پرینسټن پوهنتون د نړۍوالو اړیکو د پوهنځي مشره امنه جمال، د فرانسې د جنسي برابرۍ او مساوي فرصتونو پخوانۍ وزیره ایزابېل روم، خبریال لطف‌الله نجفي زاده، د بشري حقونو فعاله پښتنه درانۍ، د بشري حقونو څېړونکې نازیلا علمي، د جورج واشنګټن پوهنتون استاده نیلوفر سخا او خبریال پروېز کاوه ویناوې وکړي.

تر دې مهاله د دغه ناستې په اړه نور جزییات نه‌دي خپاره شوي. د بشري حقونو فعالې نګینه یاري د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په څنډه کې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د ښځو د زده‌کړو، روغتیایي اسانتیاوو او محدودیتونو مسایل به د خبرو د سر موضوع وي.

نوموړې زیاته کړه، چې په دغه ناسته کې به د بشري حقونو پر وضعیت، د ښځو، د سولې او امنیت اړوندو موضوعاتو هم بحث شي. د نوموړې په وینا؛ د ګڼو هېوادونو استازي غواړي، چې د افغان ښځو خبرې واوري او د هغوی پیغام خپلو مشرانو ته ورسوي.

هغې وویل، چې په دغه ناستو کې د هېوادونو استازي د افغان ښځو نظریاتو ته ډېر لېواله دي. د اغلې یاري په وینا؛ په افغانستان کې د یوناما فعالیتونه او همدارنګه د ملګرو ملتونو پر ټولګډونه تګلارې به هم بحث وشي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ټولګډونه تګلاره یوه رسمي طرحه ده، چې د ۲۰۲۵ کال د فبرورۍ په میاشت کې وړاندې شوې وه. د دغه طرحې موخه له طالبانو سره د یوه پړاو په بڼه انعطاف منونکی او مشروط تعامل رامنځته کول دي.

دغه طرحه په تېرو میاشتو کې د افغانستان د مدني ټولنې او سیاست‌والو له پراخو نیوکو سره مخ شوې ده. د دوی په باور؛ دغه تګلاره کېدای شي ورو، ورو طالبانو ته د مشروعیت ورکولو لامل شي او په ورته وخت کې د بشري حقونو او افغانانو رېښتیني ګډون، په تېره بیا ښځې او مدني ټولنې له پامه وغورځوي.

چین، ایران، پاکستان او روسیې په افغانستان کې د ترهګرو ډلو پر حضور اندېښنه ښودلې ده

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۷:۳۸ GMT+۱

د پاکستان، ایران، چین او روسیې د بهرنیو چارو وزیرانو د پنجشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په څنډه کې د افغانستان په اړه څلور اړخیزه غونډه وکړه. دغه هېوادونو په یاده ناسته کې په افغانستان کې د ترهګرو ډلو د حضور په اړه اندېښنه ښودلې ده.

د دغه هېوادونو په ګډه خبرپاڼه کې راغلي، دغه غونډه د روسیې په بلنه جوړه شوې وه چې د ایران، روسیې، چین او پاکستان د بهرنیو چارو وزیرانو په‌کې برخه اخیسته وه.

په خبرپاڼه کې پر خپلواک، یو موټي، باثباته او داسې افغانستان ټینګار شوی، چې له ترهګرۍ، جګړو او نشه‌یي توکو پاک وي. په خبرپاڼه کې له افغانستان سره د دغه هېوادونو پر اقتصادي تعاملاتو او سوداګرۍ ټینګار شوی او د سیمې پر اقتصاد د افغانستان رول ارزښتناکه بلل شوی.

په خبرپاڼه کې راغلي، باید د طالب چارواکو پر سفر بندیزونه لرې کړل شي چې په افغانستان کې پراخ بنسټه حکومت ته زمینه برابره شي. خبرپاڼه له افغانستان سره د نړۍوالو مرسته غوښتنه کوي او زیاتوي، چې باید بشري مرستې له سیاسي شرطونو سره ونه تړل شي.

په خبرپاڼه کې په افغانستان کې د ترهګرو ډلو په اړه اندېښنه ښودل شوې او ویل شوي، چې داعش، القاعده، د ترکستان ختیځ اسلامي حرکت، د پاکستاني طالبانو تحریک، جیش العدل، د بلوڅ بېلتون پاله، د مجید بریدګر ډله او نورې ورته ډلې د افغانستان، سیمې او نړۍ د امنیت لپاره جدي ګواښ دی.

په خبرپاڼه کې زیاته شوې، چې طالب چارواکي دې له نړۍوالې ټولنې سره خپلې ژمنې عملي او دغه ډلې دي وځپي. د دغه ډلو د جنګیالیو د جلب او جذب، مالي سرچینو راټولولو، وسلو ورکولو او بهرنیو ترهګرو سره د همکاریو مخه ونیسي.

په یاده غونډه کې د طالبانو له‌خوا په افغانستان کې د کوکنارو پر کښت بندیز ستایل شوی؛ خو له طالب چارواکو غوښتل شوي، چې په دغه هېواد کې دې د کیمیاوي نشه‌يي توکو د جوړولو او قاچاقو مخه هم ونیسي.

د غونډې ګډونوال پر دې خبره سلا شوي، چې باید ناټو د افغانستان د اوسني وضعیت اصلي مسوولیت پر غاړه واخلي، د افغانستان د اقتصادي ودې او پرمختګ لپاره فرصتونه برابر کړي او دغه ډول دې د افغانستان کنګل شوې شتمنۍ بېرته افغانانو ته ورکړي.

که څه هم په خبرپاڼه کې له طالبانو غوښتل شوي، چې طالبان دې د کډوالو ستنولو ته شرایط برابر کړي؛ خو د افغانستان ناوړه اقتصادي وضعیت ته په کتو، له ایران او پاکستان نه د افغان کډوالو ډله‌ییز او جبري شړلو ته اشاره نه‌ده شوې.

په پنجاب ایالت کې د افغان کډوالو وروستی پنډغالی هم وتړل شو

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۶:۲۷ GMT+۱

د پنجاب ایالت په میانوالي سیمه کې د افغان کډوالو وروستی پنډغالی هم وتړل شو. پاکستاني چارواکي وايي، چې په ميانوالي سیمه کې د کوټ چندنا پنډغالي تر تړل کېدو وروسته نور په دغه ایالت کې د افغان کډوالو پنډغالي نه‌دي پاتې.

ډان ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د پنجاب حکومت مخکې په پاکستان کې د بې‌اسناده افغان کډوالو د ستنولو د پلان له مخې د توقيف مرکزونه جوړ کړي وو او د هغوی د پېژندلو بهير يې پيل کړی دی.

په راپور کې د پنجاب ایالت د کورنيو چارو وزارت د یوه چارواکي احمد جاوید قاضي په حواله لیکل شوي، چې په ميانوالي سیمه کې د کوټ چندنا پنډغالي تر تړل کېدو وروسته نور په دغه ایالت کې د افغان کډوالو بل پنډغالی نه‌دی پاتې. ډاکټر احمد جاوید قاضي وویل: «باید ټول افغانان له پاکستان نه ووځي او یوازې هغه افغانان په پاکستان کې اوسېدای شي، چې د اعتبار وړ وېزې ولري.»

په هغه خبرپاڼه کې چې د ميانوالي پنډغالي د تړل کېدو په اړه خپره شوې راغلي، چې په پنجاب کې د افغان کډوالو د پنډغالو تر تړل کېدو وروسته به په دغه پنډغالو کې د افغان کډوالو ټولې ځمکې، هټۍ او نور نه انتقالېدونکي ملکیتونه اړونده مرستیال ولسوال ته په لیکلې بڼه وسپارل شي.

د پاکستان حکومت د ۲۰۲۳کال د وروستیو میاشتو راهیسې د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ پیل کړې ده. ډان ورځپاڼې د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو ادارې په حوالې لیکلي، په پاکستان کې تر ۳.۵ ميليونه ډېر افغانان اوسېږي چې شاوخوا ۷۰۰زره يې په ۲۰۲۱کال کې د طالبانو تر دویمې واکمنۍ وروسته پاکستان ته راغلي او نږدې نیمايي یې په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسناد نه‌لري.

طالبانو د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د احمد الشرع حضور ته بېلابېل غبرګونونه ښودلي

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۵:۲۰ GMT+۱

د طالبانو د ډلې غړو په خواله رسنیو کې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د سوریې ولسمشر احمد الشرع حضور ته بېلابېل غبرګونونه ښودلي دي. د طالبانو د کورنیو چارو وزیر ته نږدې کس محمد جلال له زندانه تر ولسمشرۍ پورې د احمد الشرع لاره «فوق‌العاده» بریالۍ بللې ده.

ښاغلي جلال د عراق د زندان له یوه انځور او د ملګرو ملتونو په عمومي اسمبلۍ کې د الشرع د وینا کولو له انځور سره یو ځای کړی او ورسره یې لیکلي، چې د احمد الشرع لارې یوازې د هغه برخلیک نه؛ بلکې د سوریې تاریخ هم بدل کړ.

وروسته د طالبانو د پولیسو ویاند خالد ځدراڼ هم د جلال له‌خوا خپاره شوي انځورونه پر اېکس پاڼه خپاره کړي دي.

د عبیده اغا په نوم یوه بل طالب د احمد الشرع د انځور په اړه په خپله تبصره کې ویلي، چې «موږ یو وخت په جګړه کې وو؛ خو اوس د خبرو ډګر ته راوتلي یو.»

خو په دې اړه د ټولو طالبانو دریځونه یو شان نه‌دي. ځینې یې د احمد الشرع دریځ له دې امله ستايي، چې سوریه یې له ګوښه توب څخه ژغورلې؛ خو نور بیا هغه د امریکا «لاسپوڅی» بولي.

سید جمال اغا بیا د نیویارک یو انځور خپور کړی، چې احمد الشرع په‌کې په دریشۍ او تورو عینکو کې ښکاري. هغه له دې انځور سره لیکلي، چې احمد الشرع امریکا ته ډېر نږدې سړی دی.

سید جمال اغا زیاته کړې، چې امریکا ته د الشرع تګ «حیرانوونکی» بدلون دی. هغه د خپلې تبصرې په پاې کې په عربي ژبه لیکلي: «حقیقت دا دی، چې پاچاهي ورکوونکی او له پاچاهۍ لرې کوونکی یوازې الله دی.»

ځينو افغانانو په خواله رسنیو کې د احمد الشرع نړۍوال نفوذ د هبت‌الله اخندزاده له مطلق انزوا او ګوښه توب سره پرتله کړی دی.

الشرع تر نږدې شپېتو کالو وروسته لومړی سوریایي ولسمشر دی، چې د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ ته ورغلی، چې ډېر خلک دا کار د سوریې د انزوا پای بولي؛ خو څلور کاله کېږي، چې طالبان په دغه سازمان کې استازی هم نه‌لري.

احمد الشرع له ګڼو نړۍوالو مشرانو سره ويني؛ خو هبت‌الله اخندزاده په تېرو څلورو کالو له بهرنیو چارواکو سره د لیدنو په لړ کې یوازې له قطري چارواکو سره لیدلي دي. هغه په افغانستان کې هم په عام محضر کې نه ښکاري، هغه ځان له خلکو او هم یې له رسنیو پټوي.

د طالبانو یوه بل غړي عبدالحق افغان لیکلي، الشرع په لنډ وخت کې د سوریې اړیکې له نړۍوالې ټولنې سره دومره تودې وساتلې چې د ملګرو ملتونو په غونډه کې یې برخه واخیسته.

هغه زیاته کړې: «زه د احمد الشرع مخالف نه یم، ځکه هغه هم د اسلامي امارت (طالبان) په ډول د خپل وطن د ازادۍ لپاره ډېرې قربانۍ ورکړې دي؛ خو د ملګرو ملتونو عمومي غونډه تر ډېره حده د سترو ځواکونو د سیاسي ګټو لپاره جوړېږي، نه د نړۍ د ستونزو د رښتیني حل لپاره.»

د طالبانو یوه بل ملاتړي شهاب‌الدین لېوال پر اېکس پاڼه لیکلي: «ډېری خلک د احمد الشرع تصویرونه ښکته پورته کوي، چې ګواکې هغه په سیاست کې بریالی شوی او ان دا چې په امریکا کې د ملګرو ملتونو غونډې ته ورغلی دی؛ خو ایا دغه غونډه به په غزه کې د مظلومو خلکو د وینو سېلاب ودروي او اسراییل به مجازات کړي؟»

لېوال زیاتوي: «زه له احمد الشرع سره کار نه‌لرم؛ خو د ملګرو ملتونو په غونډه کې د هغه حضور یوازې نمایشي بڼه لري.»