طالبان: پاکستان او نورو ګاونډیانو د روغتیايي سکټور په ګډون ځینو برخو کې افغانستان فلج کړی

په راپور کې د امریکا د بشري مرستو ناوړه پایلو ته په اشارې سره ویل شوي چې اوس په دې برخه کې د کوم پرمختګ نښه نه لیدل کیږي؛ نو ځکه په کاره ده چې اروپايي او سیمه ییز هېوادونه لاس په کار شي.

یادې ډلې ویلي چې مرسته کوونکي هېوادونه باید د هغو حقوقي او سیاسي محدودیتونو د نرمښت په برخه کې ګامونه پورته کړي چې د افغانستان د اقتصادي ودې مخه یې نیولې ده.

د راپور له مخې، د بنسټیزو خدمتونو دوام، د کارموندنې د فرصتونو رامنځته کول، د سوداګرۍ او پانګونې پر وړاندې د شته ننګونو له‌منځه وړل او د لویو بنسټیزو پروژو تطبیق کولای شي په افغانستان کې د مخ پر زیاتېدونکي فقر کچه راکمه کړي.

افغانستان په نړۍ کې د هغو هېوادونو په کتار کې دی چې د فقر او بې وزلۍ کچه په‌کې ورځ تربلې مخ پر زیاتېدو ده.

د طالبانو پورې تړلې یوې ویب پاڼې المرصاد په راپور کې راغلي، چې د داعش خراسان ډلې مشر حسن د کراچۍ په ښار کې وژل شوی دی. خلیلزاد لیکي: «حسن څومره مهم و، په کراچۍ کې یې څه کار کاوه او چا وواژه؟»

هغه پر خپله اېکس پاڼه د حسن په اړه د المرصاد راپور شریک کړی او په تایید یې خپلې پوښتنې ورسره یو ځای کړي دي.

که څه هم خلیلزاد ښکاره پاکستان د داعش خراسان ډلې په ملاتړ نه دی تورن کړی، خو د المرصاد راپور او کنایه ډوله پوښتنو یې داسې ښکاري، چې هغه د پاکستان ملاتړ ته اشاره کوي.

المرصاد لیکلي، د حسن وژل په کراچۍ کې دا روښانه کوي، چې دا ښار د داعش خراسان ډلې لپاره د جذب، موقتي پټنځایونو او استخباراتي روزنې مرکز دی.

دغه لوبه بیګاه د متحده عربې اماراتو په شارجې لوبغالي کې وشوه چې بنګله دېش په دوو ویکټو سره بریا خپله کړه. افغانستان لومړی توپ وهنه وکړه او په ۲۰ اورونو کې یې ۱۴۷ منډې جوړې کړې، چې پکې ابراهیم ځدران د ۳۸ او رحمان‌الله ګربز د ۳۰ منډو سره مخکښ توپ وهونکي وو.

بنګله‌دېش ټاکل شوی هدف په ۲۰م اور کې پوره او د شل اوریزو د ۳ لوبو سریز کې یې دوه هغه په خپل نوم کړې.

د افغانستان بیګانۍ ماتې د کرېکټ ګڼ مینه‌وال او یو شمېر څارونکي او مبصرین غوسه کړي دي.

ګڼو افغانانو په ټولنیزو رسنیو کې د افغان ټیم د پرله‌سې ماتې د لاملونو په اړه تبصرې او پوسټونه کړي دي.

دوی وايي، د تمې خلاف افغان ټیم په عربي متحده امارتو کې د ناسم مدیریت له کبله ښه نه دی ځلېدلی دی.د کرېکټ څارونکي او مبصرین هم د ورته ستونزې په یادولو سره وايي چې افغان ټیم دا مهال د رهبرۍ له جدي ستونزې سره مخامخ دی.

د کرېکټ پر لوبو نظر لرونکی سمیع الله هلال په خبره، د راشد خان په وړتیا کې هیڅ شک نشته خو په وروستیو لوبو کې ولېدل شو چې د لوبغاړو په لوبولو کې جدي ستونزې لري. هغه زیاته کړه: هغه افغانستان انټرنشنل ته وویل: «زه فکر کوم د پرله‌پسې ماتې د لاملونو پړه بیخي ډېره په راشد خان چې زموږ ستوری لوبغاړی دی راځي، ځکه ټولې ټولنیزې لوبې د یوه کس په ښې لوبې نه ګټل کیږي، راشد خان به ښه لوبه کوي خو تر هغې چې خپل ټیم ښه مدیرت نه کړي د لوبو ګټل ستونزمن دي».

نوموړی وايي، د افغانستان کرېکټ بورډ او د غوراوي کمېټې ځینې ځوان لوبغاړي په نوملړ کې شامل کړي؛ خو بیا هم په منظم ډول د لوبېدو موقعه نه ورکول کېږي.

د افغانستان کرېکټ بورډ له وړاندې د دغه لوبلړۍ لپاره د حشمت الله شهیدي او راشدخان په مشرۍ لوبډلې اعلان کړې دي. په لوبډلو کې هڅه شوې، چې د پخوانیو لوبغاړو سربېره ځینو ځوانو لوبغاړو ته هم چانس ورکړل شي.

وړاندې د کرېکټ بورډ اجرایوي مشر نصیب خان ویلي و، چې له بنګه‌دېش سره کېدونکې لوبلړۍ د نړۍوال جام لپاره د بشپړ چمتووالي برخه ده. نوموړي ویلي و، که څه هم افغان لوبډلې په اسیا جام کې د تمې خلاف ښې لوبې ونه‌کړې؛ خو هیله یې ښودلې وه چې له بنګله‌دېش سره به په لوبو کې ښه وځلیږي.

د افغانستان د کرېکټ بورډ ادارې د معلوماتو له مخې؛ افغان لوبډله به خپله درېیمه لوبه د اکټوبر په ۵مه ترسره کړي. د یادې ادارې په وینا؛ درې یو ورځنۍ لوبې به د همدې میاشتې په ۸مه، ۱۱مه او ۱۴مه نېټه ترسره شي.

نوموړي په خپله اېکس پاڼه د یوې اعلامیې په خپرولو سره پرته له دې چې له اسراییل څخه وغواړي چې له یادې طرحې موافقت وکړي له حماس څخه غوښتي، «له دغې طرحې سره موافقت وکړي، خپلې وسلې پر ځمکه کېږدي او له ځنډ پرته ټول پاتې برمته شوي کسان ازاد کړي.»

اسراییل د حماس له لوري د ټرمپ د طرحې له منل کېدو د څو ساعتونو په تېرېدو سره لا هم په دې اړه خپل دریځ نه په ډاګه کړی.

د استرالیا لومړي وزیر ژمنه کړې، چې له خپلو شریکانو سره به په ګډه په غزه کې د جګړې د پایته رسېدو او په عادلانه توګه د دوو دولتونو د رامنځته کېدو په موخه له روانو هڅو خپل ملاتړ ته دوام ورکړي.

د راپور له مخې، د افغانستان په جګړه کې د ځانګړو ځواکونو ګڼ واحدونه د پوځ رسمي اصولو ته هېڅ درناوی نه درلود. هغوی په لرې پرتو اډو کې د بندیانو پر وړاندې د شکنجې، ناقانونه بندي کولو او وژنو کې ښکیل وو.

نیویارک ټایمزلیکلي، د ۲۰۱۲کال په دورانکې په میدان وردګو ولایت پهنرخ ولسوالۍ کېنهه افغانان د ځانګړو ځواکونو له خوا ونیول شول او وروسته یې مړي د یوې امریکایي پوځي اډې ترڅنګ وموندل شول. ځایي شاهدانو او افغان همکارانو ویلي، چې بندیان لومړی شکنجه شوي او بیا وژل شوي دي. سره له دې، د امریکا د پوځ درې بیلابیلو رسمي څېړنو هېڅوک د دې پېښې مسوول ونه ګاڼه.

ورځپاڼه زیاتوي، دغه ډول پېښې یوازې د نرخ ولسوالۍ پورې محدودې نه وې، بلکې د افغانستان په نورو سیمو کې هم د ځانګړو ځواکونو ورته کړنې ترسره شوې وې.

په راپور کې راغلي، ځانګړي ځواکونه کله ناکله له ځان سره درواغجنې وسلې یا چاودېدونکي توکي وړل، څو د وژل شویو کسانو ترڅنګ یې کېږدي. د دې موخه دا وه چې هغوی د وسله‌والو طالبانو یا نورو ډلو غړي وښيي، څو د ناقانونه وژنو پوښتنه ونه شي.

نیویارک ټایمز ټینګار کوي، چې د افغانستان د جګړې دغه فرهنګ د امریکا پوځ ته دننه انتقال شوی دی. د راپور پر اساس، اوس هم په ځانګړو ځواکونو کې د قتل، نشه‌يي موادو د قاچاق، مالي فساد او جنسي جرمونو ګڼې پېښې ثبت کېږي. د فورت براګ په پوځي اډه کې د دغو جرمونو شمېر تر ټولو لوړ ښودل شوی دی.

په راپور کې راغلي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د هغه دفاع وزیر پیت هېګست د ځانګړو ځواکونو ملاتړ کاوه. هغوی یوازې د دغو ځواکونو کړنې توجیه نه کړې، بلکې په ځینو قضیو کې یې هغه سرتېري هم بښلي، چې د جګړې د جنایتونو تور پرې پورې و. ټرمپ د خپل ولسمشرۍ پر مهال څو سرتېري له زندانه خوشې کړل چې په افغانستان کې د وژنو او شکنجو په تور محکوم شوي وو.

نیویارک ټایمزوايي، د امریکا د پوځ د ځانګړو ځواکونو دغه فرهنګ د حساب ورکولو او شفافیت پر وړاندې یوه لویه ننګونه ده. د ورځپاڼې په باور، که څه هم جګړه له افغانستانه پای ته رسېدلې، خو د هغې بې‌قانوني او تاوتریخوالی اوس د امریکا په پوځي جوړښت کې د یوه عادي فرهنګ په توګه پاتې شوی دی.