په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي انځورونه ښيي، چې د غزې اوسېدونکي له اسراییل سره د اوربند د هوکړې د خبر له اعلان وروسته سړکونو ته راووتل او په نڅاوو سره یې خپله خوشحالي څرګنده کړه.
حماس په خپله رسمي اعلامیه کې د دې هوکړې ترلاسه کول تایید کړي دي.
د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له لوري د حماس او اسراییل ترمنځ د سولې پلان د لومړي پړاو د لاسلیک تر اعلان وروسته، د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتیاهو ویلي، چې «د خدای په مرسته» به ټول برمته شوي کسان ژر کورونو ته ستانه شي.
هغه ویلي، چې د بندیانو د ازادولو بهیر به د هوکړې د عملي کېدو له پيل سره سم پر مخ لاړ شي.
بلخوا، د قطر لومړي وزیر هم څرګنده کړې چې د منځګړو هېوادونو استازو لهخوا د غزې لپاره د اوربند د تړون د لومړي پړاو د ټولو مادو او د پلي کېدو د میکانیزمونو په اړه هوکړه شوې ده.
هغه وویل، چې دا هوکړه به د جګړې د پای، د اسراییلي بندیانو او د فلسطینیانو د ځینو زندانیانو د خوشې کېدو او همدارنګه د بشري مرستو د بې خنډه او بې ځنډه غزې ته ننوتلو سبب وګرځي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چهارشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې دی د غزې جګړې د پای ته رسولو لپاره د یوه سولهییز تړون د نهایی کېدو په درشل کې دی او کېدای شي چې په نږدې ورځو کې منځني ختیځ ته سفر وکړي.
ټرمپ ویلي، چې د ده په مشرۍ د جوړ شوي سولهییز وړاندیز خبرې ډېرې پرمخ تللې دي او تمه ده چې په راتلونکو څو ورځو کې پای ته ورسېږي.
نوموړي زیاته کړه: «ښکاري چې له حماس سره خبرې په ښه ډول پر مخ روانې دي.»
ټرمپ همدارنګه وویل، که چیرې خبرې اترې د پلان له مخې پر مخ ولاړې شي، نو دی به د راتلونکې اوونۍ په پای کې منځني ختیځ ته سفر وکړي.
د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت سرپرست مولوي عبدالکبیر د دغې ډلې له درېیو نورو چارواکو سره په کتنه کې د افغان کډوالو د ستونزو د حل په اړه ویلي، چې د راستنېدونکو او په بهر کې د مېشتو افغان کډوالو د ستونزو د حل لپاره یې چمتووالی نیولی دی.
د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت سرپرست د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۱۶مه) د دغې ډلې د معلوماتو او احصایې ادارې او د ټرانسپورت او هوايي چلند او همداراز د شهیدانو او معلولینو چارو وزارتونو له مرستیالانو سره په کتنه کې زیاته کړه، چې د اسلامي نظام مسوولیتونو ته په کتو د نظام ساتنه او د ولس د ستونزو حل د دوی لومړیتوب دی.
هغه همداراز د راستنو شویو او په بهر کې د افغان کډوالو ستونزو ته د رسېدنې یادونه وکړه او زیاته یې کړه: «دوی په لویه کچه د کډوالو ستونزو حل ته تابیا نیولې ده.»
دا په داسې حال کې ده، چې له ګاونډیو هېوادونو سربېره ځينو اروپايي هېوادونو د افغان کډوالو او پناه غوښتونکو اېستنې ته ملا تړلې او یوازې د روان کال په لړ کې څه باندې ۱ میلیون افغانان بېرته هېواد ته په زوره ستنول شوي او دغه بهیر همداراز دوام لري.
دغه ستانه شوي افغانان په کور دننه د سرپناه د نشتوالي په ګډون له ګڼو ستونزو سره مخ دي او ځينې یې چې په تېر نظام کې دولتي او په ځانګړې توګه نظامي دندې درلودې او د ناچارۍ له امله لږ تر لږه ګاونډیو هېوادونو ته تللي و او هغوی هم په زوره بېرته اېستلي، نو دوی د خپل د سر د ګواښ اندېښنه هم لري.
طالبانو ویلي، چې د دې ډلې د مشر د فرمان پر بنسټ یې د هرات له مرکزي زندان څخه د ښځو او ماشومانو په ګډون ۱۶۰ بندیان خوشې کړي او د یو شمېر زندانیانو د بند موده یې کمه کړې ده.
په هرات کې د طالبانو د مرکزي زندان رییس ملا شراف الدین مخلص نن د چارشنبې په ورځ، د تلې ۱۶مه وویل، چې یاد زندانیان یې پر افغانستان د طالبانو د واکمنېدو د څلورمې کلیزې په مناسبت د هبت الله د ځانګړي فرمان له مخې خوشې کړې دي.
طالبانو د یادو زندانیانو هویت نه دی په ډاګه کړی، خو وايي د بېلابېلو جرمونو په تور د هرات په مرکزي زندان کې بندیان وو.
په ورته وخت کې طالبانو ویلي، چې دمګړی د هرات په مرکزي زندان کې له درې زرو ډېر کسان بندیان دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د سوېلي اسیا مشر محمدرضا بهرامي وایي، چې د افغانستان امنيت د سيمې له امنيت سره تړلی دی. هغه وایي، د داعش خراسان او نورو ترهګرو ډلو پرلهپسې فعاليتونه د سیمې د هېوادونو لپاره ګډ ګواښ دی.
هغه وایي:« د افغانستان امنيت د سيمې له امنيت سره تړلی دی. باید د داعش خراسان ډلې ټول هغه فعالیتونه ودرول شي، چې د سیمې له جغرافیې څخه استفاده کوي.»
نوموړي دارنګه د مسکو فارمټ په غونډه کې د سيمهييزو اړيکو د پياوړتيا پر اړتیا ټينګار کړی دی.
هغه زیاته کړې:« موږ د سيمهييزو اړيکو د پياوړتيا، د پېچلتیاوو لرې کولو او د دوه اړخيزو همکاریو او په ځانګړې توګه په اقتصادي او امنيتي برخو کې همکارۍ ته ډېر ارزښت ورکوو.»
د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي هم د مسکو فارمټ غونډه کې پر طالبانو نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې په افغانستان کې د پاکستان ضد وسلهوال اوسېږي او باید د هغوی د فعالیتونو مخه ونیول شي.
هغه ویلي، چې باید په سیمه کې د ترهګرۍ پرضد ګډه مبارزه وشي او په افغانستان کې مېشتو بهرنیو ترهګرو ډلو د فعالیت مخه ونیول شي.