په پکتیکا کې د پولیو ناروغۍ دوه مثبتې پېښې ثبت شوې

د طالبانو د پکتیکا ولایت مقام په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د یاد ولایت په برمل ولسوالۍ کې د پولیو دوه مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

د طالبانو د پکتیکا ولایت مقام په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د یاد ولایت په برمل ولسوالۍ کې د پولیو دوه مثبتې پېښې ثبت شوې دي.
خبرپاڼه زیاتوي چې د یاد ولایت د دفتر رییس مفتي محمد ابراهیم اغا، د عامي روغتیا رییس او د باران ولایتي موسسې مسوولینو د ختېځ زون د پولیو له مسوول سره د برمل ولسوالۍ د پولیو د دوو مثبتو پېښو د ثبتولو، د دغې ناورغۍ د مخنیوي او راتلونکو تدابیرو په اړه خبرې کړې دي. همدا راز د پولیو واکسین د تطبیق بهیر او عامه پوهاوي د لوړولو په اړه هم غږیدلي.
خبرپاڼې د پکتیکا ولایت د دفتر د رییس ابراهیم اغا له قوله لیکلي:« د پولیو له منځه وړل د ټولو ګډ مسوولیت دی او اړوندې ادارې باید په ګډه هڅه وکړي، چې دا ناروغي له پکتیکا څخه په بشپړه توګه له منځه ولاړه شي».
تر دې مخکې، له پولیو څخه د پاک افغانستان بنسټ ویلي و، چې د پولیو واکسین روان کمپاین پرمهال به ۲،۲میلیونه ماشومانو ته د ګوزڼ ضد څاڅکي ورکړل شي.
افغانستان او پاکستان لا هم د نړۍ یوازیني هېوادونه دي چې دا وژونکی ویروس پکې پاتې دی.


افغانستان انترنشنل پښتو ته له کابل، کندهار او هلمند څخه خلک شکایت کړی، چې د وایفای انټرنېټ او نورو خصوصي شبکو انټرنېټ له لارې د ټولنیزو شبکو فعالیت محدود شوی او ویډیو او انځور نه شي لیدلای.
د ټولنیزو شبکو یو شمېر کاروونکو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې له تېرو دریو ورځو راهیسې انټرنېټ کمزوری شوی او فیسبوک، انسټاګرام، ټویټر او نور ې ټولنیزې شبکې په سختۍ د استفادې وړ دي.
له کندهار څخه یو شمېر کسانو داسې انځورونه لېږلي چې ټولنیزې پاڼې محدودې شوې ښيي.
د میرویس په نوم د کندهار یو اوسیدونکي افغانستان انټرنشنل ته وویل:«فیسبوک او انسټاګرام کې عکسونه او ویډیوګانې یا پر مخ نه ښکاري او یا هم کله کله یو عکس ښکاره شي، خو لیکنې پکې ښکاري.»

په کندهار کې د ملا هبت الله په مشرۍ د ۳۴ ولایتونو د والیانو او ولسوالانو له درې ورځنۍ غونډې سره هممهاله پر انټرنېټ محدودیت و لګېد.
د کابل یو اوسیدونکي افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې خصوصي انټرنېټ شبکو کې هم د فیسبوک، انسټاګرام او نورو اپلیکیشنونه فلټر کېږي او له VPN پرته په سمه توګه د استفادې وړ نه دي.
نوموړی چې نه غواړي نوم یې واخېستل شي وايي:«ډیری کسان د ټیکټاک، سناپ چټ، انسټاګرام او نورو اپلیکیشنونو لپاره له VPN څخه استفاده کوي، خو هغه هم قوي انټرنېټ ته اړتیا لري. انټرنېټ سخت ضعیف شوی دی.»

په افغانستان کې د انټرنېنټ د خراب کیفیت او د طالبانو له خوا د انټرنېنټ او ټولنیزیو شبکو د فلټر کولو له امله خلک شکایت کوي، چې کاروبار ته یې زیان اوښتی دی.
عام خلک او کاروباري وګړي له طالبانو غوښتنه کوي، چې د انټرنېټ پر استعمال لګول شوي محدودیتونه لرې کړي.

د طالبانو برېښنا شرکت او د ترکمنستان د انرژۍ وزارت ترمنځ د برېښنا اړوند همکاریو د پیاوړتیا او د ګډو پروژو د چټکتیا پروتوکول لاسلیک شوی. دغه پروتوکول د دواړو لوریو له دوه ورځنیو تخنیکي ناستو وروسته لاسلیک شوی دی.
د برېښنا شرکت په خبرپاڼه کې ویل شوي چې دغه پروتوکول د شرکت د عمومي اجرایوي رییس ډاکټر عبدالباري عمر او د ترکمنستان د انرژۍ وزارت د نړیوالو پروژو د عمومي رییس مراد ارتیکوف ترمنځ لاسلیک شوی دی.
په خبرپاڼه کې راغلي، په ناستو کې دواړو خواوو له ترکمنستان څخه افغانستان ته د برېښنا د موجودو او پلان شویو پروژو د چارو د لا چټکتیا او د دواړو هېوادونو د همکاریو د پراخېدو په تړاو خبرې وکړې.
د خبرپاڼې له مخې، تخنیکي ټیمونو د بادغیس ولایت بالامرغاب ولسوالۍ، د جوزجان ولایت خماب او قرقین ولسوالیو ته د برېښنا رسونې پر پروژو، هرات ته د وارداتي برېښنا پر زیاتوالي او د برېښنا د کیفیت د لوړولو پر موضوعاتو بحثونه وکړل.
همدارنګه، د ۵۰۰ کېلوولټه برېښنا د لېږد پروژې چې له ترکمنستان څخه تر کابل پورې غځېږي، پر پرمختګ هم خبرې شوې دي.
خبرپاڼه وايي، دواړو لوریو د افغانستان له لارې پاکستان ته د ټاپ پروژې د چارو د لا چټکتیا لپاره د تخنیکي کمېټې او اړوندو ټیمونو د همغږۍ پر اهمیت ټینګار کړی دی.
د طالبانو برېښنا شرکت ویلي، دا اداره هڅه کوي چې د صنعت، سوداګرۍ او کرنې د ودې لپاره د برېښنا خدمتونه لا پراخ او پیاوړي کړي، او ټول تمرکز یې د پروژو د چټک پلي کېدو او د خدماتو د کیفیت لوړونې ته دی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع وايي، د سیاسي چارو پر شنونکي سلیم پیګیر برید په شخصي انګیزه شوی او بریدګر نیول شوي دي. پر سلیم پیګیر نن په کابل کې ډزې شوې او دمګړۍ په روغتون کې تر درملنې لاندې دی. د نوموړي کورنۍ تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.
قانع ویلي، چې سلیم پیګیر نن د پنجشنبې په ورځ، د تلې ۱۷مه د غرمې ۱۲ نیمې بجې په خپل کور کې د خپلو میلمنو له لوري په برید کې سخت ټپي شوی دی.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند وايي، سلیم پیګیر د درملني په موخه د کابل ایمرجنسي روغتون ته انتقال شوی، خو د هغه روغتیايي وضعیت نازک ښودل شوی دی.
عبدالمتین قانع پر سلیم پیګیر برید شخصي انګیزه بللې ده او وايي، پر نوموړي برید کوونکي نیول شوي دي.
د سلیم پیګیر کورنۍ تر اوسه د طالبانو د څرګندونو په تړاو څه نه دي ویلي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت له خوا د سترګو لید نړیوالې ورځ په مناسبت جوړه شوې غونډه کې روغتیا پالانو ویلي، چې دمګړی په افغانستان کې ۶۰۰زره تنه په بشپړ ډول نابینایان او ۱،۵ میلیونه تنه بیا د سترګو لید له کمزورۍ سره مخ دي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن د پنجشنبې په ورځ، د تلې ۱۷مه د سترګو لید نړیواله ورځ ونمانځله او د یوې غونډې په ترڅ کې یې د سترګو ناروغۍ د کنټرول او درملنې په اړه خپلې اندیښنې او کلنۍ راپور وړاندې کړل.
د غونډې په ترڅ کې د نور ملي او تخصصي روغتون رییس ډاکټر ظاهرګل ځدراڼ وویل چې په افغانستان کې ۶۰۰ زره تنه په سترګو نه ویني او یو نیم میلیون خلک د سترګو لید له کمزورۍ ځوریږي.
نوموړي زیاته کړه، « دا هغه مرضونه دي، چې په ډیر کم لګښت د تداوي وړ دي. له نړیوالو همکارانو سره دې همکاري زیاته شي، چې د سترګو د ناروغیو په برخه کې عامه پوهاوی وشي.»
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت چارواکو ویلي، چې په افغانستان کې د سترګو ډېری ناروغۍ د درملنې وړ دي او دوی هڅه کوي په دې برخه کې خپلې هلې ځلې ګړندۍ کړي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د سترګو د روغتیايي پاملرنې د ملي همغږۍ امریت مسوول ډاکټر اغا محمد عابد وویل:«په تېر یوه کال تر سل زرو د ډېرو ناروغانو د سترګو عملیات او درملنه شوې او سږکال هم پلان لرونه چې د زرګونو کسانو د سترګو عملیات وکړو.»
طالبانو د عامې روغتیا وزارت مالي او اداري مرستیال دې غونډې ته وویل، چې د عامه پوهاوي د نشتوالي او د دودیزو درملو د استعمال له امله د سترګو لید له منځه ځي او خلک له ستونزو مخ کیږي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وايي، په ټولو ولایتي روغتونو کې یې د سترګو د متخصص بست ایجاد کړی او هڅه کوي د هېواد په ټولو لرې پرتو سیمو کې، چې د سترګو د درملنې خدمات پکې نشته، د خپلو ګرځنده ټیمونو له لارې د سترګو د ناروغیو درملنه پیل کړي.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون خبر ورکړی، چې په فراه کې سږ کال د انارو له باغونو نه د ۱۴۲زره ټنه حاصلاتو د ترلاسه کېدو اټکل شوی دی. طالبانو ویلي، د دغو انارو د پلور لپاره هڅه کوي چې په بهرنیو هېوادونو کې هم مناسب مارکېټ پیدا کړي.
د توریالي په نوم د طالبانو د کرنې یو متخصص وویل: «د مارکېټ موندنې په برخه کې هڅه شوې چې د فراه حاصلات نورو ولایتونو او بهرنیو هېوادونو کې وپلورل شي». د انارو بڼوال نیوکه کوي، که څه هم سږ کال حاصلات ښه دي؛ خو بیا هم دوی کافي اوبو ته ډېره اړتیا لري او پر حاصلاتو یې لګښتونه ډېر شوي دي.
د یار الدین په نوم بڼوال په خبره، سږ کال یې یوازې د یوې څاه لپاره پنځوس زره افغانۍ ورکړې؛ خو هغه هم پرې وچه شوه. د نوموړي په وینا: «که د بخش اباد بند نه موږ ته اوبه راکړل شي؛ نو دا به بېخي ښه کار وشي او زموږ د اوبو احتیاج به ورسره ختم شي.» فراه کې د انارو مارکېټ کاروباریان له طالبانو غواړي، چې بهرنیو هېوادونو کې د بازار موندلو لپاره باید دوی سره مرستې وکړي او د صادراتو په برخه کې یې هم لاسنېوی وکړي.
د معیاري سړو خونو نشتوالي له کبله په افغانستان کې په دودیز ډول انار د پلور لپاره ساتل کېږي؛ خو ډېره موده دوام نهکوي. له دې ور هاخوا په کندهار، کاپیسا او یو شمېر نورو ولایتونو کې هم خلکو شکایتونه کړي، چې د انارو په موسم کې یې دغه ګران بیه مېوه په ډېره ارزانه بیه پلورل کېږي او ان د دوی کرنیز لګښتونه هم په سمه توګه نه پوره کوي.