د افغان طالبانو او پاکستان تر منځ جګړه؛ امرخېل وايي، نن د افغانانو د ملي یووالي ورځ ده

د کندهار د طالبانو قول اردو یوې سرچینې ویلي، چې د دغه ولایت د معروف ولسوالۍ د لوی بند په سیمه کې طالبانو د پاکستاني ځواکونو اووه پوستې له منځه وړي.

د سرچینې په وینا، په دې جګړه کې شپږ پاکستاني سرتېري وژل شوي او دوه نور ژوندي نیول شوي دي.

سرچینه زیاتوي، چې طالبانو د شل میله توپکونو او ګڼ شمېر نورو وسلو په ګډون پوځي تجهیزات هم تر لاسه کړي دي.

په زابل ولایت کې بیا د طالبانو یوې ډلې د شملزو ولسوالۍ د «ولګي» پوسته نیولې ده. د راپورونو له مخې، په دې برید کې یو شمېر پاکستاني سرتېري وژل شوي او پاتې نور له سیمې تښتېدلي دي.

په هلمند ولایت کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند عزت‌الله حقاني بیا وايي: «د طالبانو له لوري د بهرامچې اړوند د شکیج، بي‌ بي جاني او صالحان سیمو کې پر دوښمن د بریدونو لړۍ روانه ده.»

د حقاني په وینا، عملیات لا هم دوام لري او نور جزییات به وروسته له رسنیو سره شریک شي.

په ورته وخت کې د ډیورنډ کرښې پر اوږدو د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ نښتې د څو ولایتونو په اوږدو کې پراخې شوې دي.

دغه جګړې تر ډېره د کندهار، هلمند، زابل، ننګرهار، خوست، پکتیا او ځینو نورو ولایتونو په ډیورنډ سیمو کې متمرکزې دي، چې تر دا مهاله یوازې د پاکستاني ځواکونو د تلفاتو اړوند معلومات ورکړل شوي دي.

د طالبانو دفاع وزارت سرچینو ویلي، دا جګړې تعرضي بڼه لري او په کابل کې د پاکستان د هوايي برید په ځواب کې تر سره کېږي.

د پاکستان ستراتیژيک فورم همداراز ویلي، د فرضي کرښې په اوږدو کې د طالبانو دوه پوستې له‌منځه تللي او په وینا یې تر اوسه د پنځو طالبانو د وژل کېدو راپور ورکړل شوی دی.

د پاکستان او افغان طالبانو امنیتي بنسټونو لا تر اوسه په رسمي توګه د دغو جګړو او د اوښتې مرګ ژوبلې په تړاو څه نه دي ویلي.

له دې سره سم، په افغانستان کې سرچینې وايي چې له هلمند څخه نیولې بیا تر کونړ پورې د فرضي کرښې په اوږدو کې د افغان طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ جګړه روانه ده.

سرچینې وايي، طالبانو دغه عملیات پر کابل او سوېل ختیځو ولایتونو د پاکستان د هوايي بریدونو په غبرګون کې د ملا یعقوب مجاهد په امر پیل کړي دي.

د سرچینې په وینا، دغه جګړې چې د محمد یعقوب مجاهد په امر پیل شوي دمګړی د هلمند، کندهار، خوست، پکتیا، پکتیکا، زابل، ننګرهار او کونړ ولایتونو اړوند ډیورند کرښې په اوږدو کې روانې دي.

تر دې مخکې هم سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې طالبانو پر کابل او ځینو سوېل ختیځو ولایتونو د پاکستان د هوايي بریدونو په غبرګون کې هلمند، پکتیا، ننګرهار او کونړ ولایتونو ته څېرمه د فرضي کرښې په اوږدو کې له پاکستاني ځواکونو سره جګړه پیل کړې ده.

له دې سره سم، په ننګرهار کې د طالبانو د ۲۰۱ خالد بن وليد قول اردو مسوولین وايي، د ننګرهار اچين ولسوالۍ بانډر درې او د دور بابا ولسوالۍ د ماشین ناو ساحو کې د فرضي کرښې پورې غاړه د پاکستاني ځواکونو دوه پوستې نیولي او په بمونو یې هم الوزولي دي.

طالبانو تر اوسه په رسمي توګه په دې تړاو څه نه دي ویلي او همداراز د اوښتې مرګ ژوبلې په اړه هم کره معلومات نشته.

طالبانو ویلي، دغه بریدونه په ننګرهار او کونړ ولایتونو کې ډیورنډ فرضي کرښې ته څېرمه اوس هم داوام لري، خو د مرګ ژوبلې په اړه یې څه نه دي ویلي.

څو شیبې مخکې یو شمېر سرچینو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ویلي چې د کونړ په ناړۍ او د پکتیا د ځاځي اریوب تر څنګ په ډنډې پټان ولسوالۍ کې د ډیورنډ فرضي کرښې اوږدو کې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ شدیده جګړه روانه ده.

د یوه هندي خبریال د پوښتنې په ځواب کې چې ایا متقي د دیوبند مدرسې څخه د لېدلو پرمهال د نجونو د زده کړو په اړه وغږید؟ ارشد مدني ځواک ورکړ، چې د دې موضوع په اړه هېڅ بحث نه دی شوی.

مولانا ارشد مدني وویل:« دوی په دې اړه هېڅ خبرې نه دي کړي، که یې پوښتنه کړې وای، موږ به ورته ویلي وای. که تاسو دا موضوع راپورته کړې وای، موږ به پرې خبرې کړې وای.»

پر همدغه مهال هندي خبریال له ارشد مدني څخه د خپلو پوښتونو په دوام د جعمې په ورځ د متقي په خبري غونډه کې ښځینه خبریالانو ته د ګډون اجازې نه ورکولو ته په اشاره پوښتنه وکړه، ایا په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د طالبانو له چلند سره موافق یاست؟

مدني وویل، دا یوازې “پروپاګند” دی او په هغه غونډه کې د ښځینه خبریالانو نه شتون یوازې یو “تصادف” و.

دا‌ په داسې حال کې ده، چې طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په ډیلي کې د یوه خبري کنفرانس پرمهال ښځینه خبریالانو ته د ګډون اجازه ورنکړه او د طالبانو دا چلند د هند د سیاستوالو، د پارلمان د غړو او خبریالانو د سخت غبرګون سره مخ شوه.

د ښځینه خبریالانو ګډون ته د اجازې نه ورکولو غبرګونونو ته د هند د بهررنیو چارو وزات ویلي، ډیلي د دې خبري غونډې د تنظیم په اړه هېڅ رول نه درلود، خو طالبانو تر اوسه په دې اړه رسمي څرکندونې نه دي کړي.

همدا راز د هند ګانګرس ګوند ددې پېښې په غبرګون کې د هند له لومړي وزیر مودي څخه غوښتي چې تېروتنه ومني او بښنه دې وغواړي.

متقي نن د شنبې په ورځ هند ته د خپل شپږ ورځنې سفر پرمهال د دیوبند مدرسې څخه لېدنه وکړه او د یادې مدرسې مشر ویلي، چې متقي د خپلې “علمي مور” لېدلو ته ورغلی و.

نوموړي زیاته کړه:«موږ له افغانستان سره علمي او تعلیمي اړیکې لرو. هغه دلته راغلی، څو له خپلې علمي مور څخه لېدنه وکړي او له موږ سره خبرې وکړي.»