تر اوربند وروسته؛ د غزې اوسېدونکي خپلو کنډواله شویو کورونو ته ستنېږي

په خبرپاڼه کې راغلي چې د تېرې شپې برید له کبله ۷ تنه پولیس وژل شوي او ۱۳ نور ژوبل دي.

په ډېره اسماعیل خان کې د پولیسو چارواکو ویلي چې تر برید وروسته د پولیسو او وسله والو ترمنځ څو ساعته جګړه هم شوې ده. خبرپاڼه کې همدا شان راغلي چې اوسپه سیمه کې وضعیت عادی شوی؛ خو د امنیتي ځواکونو چاڼیز عملیات لا هم روان دي.

دا د تګ راتګ الوتنې به د شنبې، سه‌شنبې او پنجشنبې په ورځو کې وي. د اتحاد شرکت اجرائیوي مشر انتونوالدو نیوس ویلي، چې له سیمې او نړۍ سره د نښلېدو په لړ کې کابل د دې شرکت د نوي سټراتیژۍ برخه ده.

هغه زیاته کړې، چې دا پروازونه به د سوداګرۍ، پانګونې او کورنیو لیدنو لپاره نوې لارې پرانیزي.

د افغان سوداګرۍ شورا په وینا، په اماراتو کې شاوخوا ۳۰۰ زره افغانان ژوند کوي.

یادې ورځپاڼې ته د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویلي چې د دواړو لوریو ترمنځ د راکړې ورکړې کچه د تېر کال پرتله زیاته شوې ده او د روان کال په لومړیو اته میاشتو کې اروپا ته د افغانستان صادراتو کچه ۱۷ میلونه ډالره او د وارداتو هغه تر ۱۴۳ میلیونو ډالرو پورې رسیږي.

په خپور شوي مطلب کې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مسولینو له قوله ویل شوي چې د ټرانزیټي اسانتیاوو، سوداګریزو ویزو او د صادراتي محصولاتو د معیارونو د نشتوالي سره سره، د افغانستان او اروپایي ټولنې ترمنځ سوداګریزې اړیکې په تدریجي ډول پراخېږي.

یادې خونې ویلي چې په اروپایي بازارونو کې د افغاني توکو تقاضا لوړه ده، خو افغانستان اړتیا لري له هغو هېوادونو سره دوه اړخیز تړونونه وکړي چې اروپایي ټولنې ته د تګ مسیر جوړوي، په ځانګړي ډول د لاجوردو دهلېز چې په ۲۰۱۸ کال کې پرانیستل شو.

د لاجوردو دهلیز افغانستان د ترکمنستان، اذربایجان، ګرجستان او ترکیې له لارې له اروپا سره نښلوي.

د اروپایي کمیسیون د معلوماتو له مخې، د افغانستان او اروپایي ټولنې ترمنځ د سوداګرۍ کچه په ۲۰۲۳ کال کې ۱۴۸ میلیونه یورو وه او بیا په ۲۰۲۴ کال کې ۳۰۲ میلیونه یورو ته لوړه شوه.

د مطلب په پای کې راغلي چې له نسبي پرمختګ سره سره افغانستان له اقتصادي پلوه له ډول ډول ستونزو سره لاس او ګریوان دی.

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې ماشومې نجونې له ډول ډول ستونزو سره مخامخ دي.

خوراځواکي، فقر او بې وزلي، د روغتیايي او د زده کړو په برخو کې د اسانیتاوو د نه موجودیت سربیره په ټوله کې د ماشومانو او بیا په ځانګړې توګه د ماشومو نجونو ښې راتلونکې ته نه پام په افغانستان کې د دوی پر وړاندې لویې ستونزې ګڼل کیږي.

وخت ناوخت بېلابېلو نړۍوالو بنسټونو په افغانستان کې د ماشومانو د ناسم وضعیت په اړه اندیښنه ښودلې ده.وړاندې ملګرو ملتونو د یوه راپور په خپرولو سره ویلي چې «ښځې او نجونې کولای شي موږ ته د یوې ښې او عادلانه راتلونکې په لور لارښوونه وکړي».

په راپور کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي انټونیو ګوټرېش له قوله راغلي: «موږ باید د نجونو غږ اوچت کړو او دا ژمنه بیا تازه کړو چې په ګډ کار سره داسې نړۍ جوړه کړو چېرې چې هره نجلۍ پرمختګ او رهبري وکړي».

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت د بیا واکمنۍ په څه باندې څلورو کلونو کې افغان نجونې او ښځې له زده کړو، کار، ټولنیز او سیاسي مشارکت څخه منعه شوي او د هغوی ټول بنسټیز حقونه ترې اخیستل شوي دي.

طالبانو په ټول افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو بندیز لګولی دی.

هغې پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي:«دا ډيپلوماسۍ نده، بلکې د تسليمۍ نښه ده.»

سوهسیني هایدار دا څرګندونې وروسته له هغه وکړې، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په نوي ډیلي کې د افغانستان د سفارت په ودانۍ کې له هندي رسنیو سره خبري غونډه وکړه، خو د سفارت امنیتي کسانو ښځینه خبریالانو ته د ننوتلو اجازه ورنکړه.

د هند د مشهورو رسنیو لکه «انډیا ټوډې»او «ټایمز ناو»ښځینه خبریالانې د یادې غونډې د پوښښ لپاره ورغلې وې، خو د امنیتي کسانو په خبره، د طالبانو له لوري ورته امر شوی و، چې «هیڅ ښځې ته د ننوتلو اجازه نشته.»

دغه تبعیضي چلند د هند د خبریالانو او مدني فعالانو پراخ غبرګون راپارولی دی.

یوې بله پېژندل شوې خبریالې د «سي‌اين‌اين نیوز۱۸»شبکې په یوه تبصره کې ویلي:«کله چې طالبان د نوي ډیلي په زړه کې ښځې له خبري غونډې باسي، د هند حکومت چوپتیا د اندېښنې وړ ده.»

د هندي شنونکو په باور، دا پېښه ښيي چې د طالبانو د ښځو پر وړاندې تبعیضي سیاستونه اوس د دوی په ډیپلوماتیکو اړیکو کې هم څرګند شوي دي.