په پاکستان کې تازه د ګوزڼ یوه بله پېښه هم ثبت شوه، چې له دې سره په پاکستان کې په روان ۲۰۲۵کال کې د ګوزڼ ټولې مثبتې پېښې ۳۰ ته لوړې شوې. د پاکستان روغتیا وزارت ویلي، چې یاده پېښه د خیبر پښتونخوا په تورغر ولسوالۍ کې په یو ۱۲ میاشتني ماشوم کې لیدل شوې ده.
له دې سره په روان ۲۰۲۵کال کې دا ۱۹مه پېښه ده، چې په خیبرپښتنخوا کې ثبتېږي.
د ایران د خراسان رضوي والي غلام حسین مظفري وایي، دمګړی ۲ زره او ۲۰۰ ټانکره تېل د افغانستان په خاوره کې درول شوي، خو د لامل په اړه یې څه نه دي ویلي. طالبان بیا هر کله د ایران په ګډون له نورو هېوادونو واردېدونکي کم کیفیته تېل بېرته مستردوي.
د ایران د خراسان رضوي والي غلام حسین مظفري د دوشنبې په ورځ (د تلې ۲۸مه) د دغه هېواد د ولایتونو تر منځ په غونډه کې له مرکزي حکومته د ډېرو واکونو غوښتنه وکړه او زیاته یې کړه، که والي ډېر واک ولري، نو کېدای شي ډېرې ستونزې او په ځانګړې توګه له افغانستان سره پر وخت حل شي.
د نوموړي په وینا، که چېرې دومره واک ورکړل شي چې د هېواد د ګټو لپاره اقدام وکړي، نو سمدستي په افغانستان کې له تېلو بار درول شوي ټانکر بېرته د «دوغارون» ازادې سیمې ته راولېږدوي او د تېلو له اصلاح کولو وروسته یې بېرته صادروي.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبان په بندرونو کې د تېلو کیفیت له ارزونې وروسته د تېلو ټانکرونو ته اجازه ورکوي، چې د افغانستان بېلابېلو سیمو ته ولېږدول شي، خو که تېل کم کیفیته وي، نو سمدستي یې بېرته مبدا هېواد ته مستردوي.
د یادونې وړ ده، چې د افغانستان د اړتیا وړ تېل له ایران سربېره له منځنۍ اسیا راواردېږي.
د مخکېنیو راپورونو له مخې، د واردیدونکو تېلو لپاره د طالبانو د نویو معیارونو له امله د ایران او عراق سلګونه تېل وړونکي ټانکرونه له تېرو درېیو میاشتو راهیسې پر پوله بند پاتې دي. د تېلو ویل کېږي، چې یادو ټانکرونو ته د طالبانو له خوا افغانستان او یا هم بېرته ایران ته د تګ اجازه نه ورکول کېږي.
د ایران رسنیو څو ورځې مخکې راپور ورکړ، چې د طالبانو د مالیې وزارت له مخکینۍ خبرتیا پرته د تېلو معیارونه بدل کړي، چې له امله یې پر پوله د تېلو سلګونه ټانکر بند پاتې دي.
د راپورونو له مخې، د طالبانو مالیې وزارت په ناڅاپي ډول د ډیزلو او نورو تېلو د سلفر اندازه راټیټه کړې ده او هغه تېل چې وړاندې به د لوړې کچې سلفر سره افغانستان ته انتقالېدل، اوس یې مخه نیول کېږي.
ایراني ټانکر چلوونکي وايي، د طالبانو له دې پرېکړې وروسته له تېلو ډک سلګونه ټانکرونه د نیمروز په ګمرک کې بند پاتې دي. د دوی په وینا، دغه بندیز اوس څلورمې میاشتې ته داخل شوی او د تېلو ټانکرونه د تېلو د تخلیه کولو او بېرته ایران ته د ستنېدو اجازه نه لري.
د پښتون ژغورنې غورځنګ د امریکا د ټېکساس ایالت په سان انتونیو ښار کې د تېرې خېبر ولسي جرګې د پرېکړو د دوام په توګه د «پښتون ولسي جرګې» په نوم غونډه وکړه. د غونډې ګډونوالو په پښتونخوا کې د پاکستان د پوځ له لوري ترسره شوې بمبارۍ غندلې او هغه یې جنګي جرمونه بللي دي.
په دغه جرګه کې په بېلابېلو هېوادونو کې د پښتون ژغورنې غورځنګ استازو، څېړونکو، ټولنیزو فعالانو او د کډوالو استازو ګډون کړی و.
د دغه غورځنګ له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د جرګې موخه دا وه چې د پښتنو د سیاسي، انساني او امنیتي بحرانونو په اړه ګډ ژور فکر وشي او یو روښانه ملي دریځ رامنځته شي.
د جرګې په پرېکړه لیک کې لیکل شوي چې د تېرې خېبر ولسي جرګې ټولې پرېکړې په بشپړه توګه تایید شوې او د ټېکساس جرګه اعلان کوي، چې د نړۍ په هر ځای کې د پښتون ژغورنې غورځنګ ټولې څانګې به دغو پرېکړو ته پام کوي.
جرګې د پاکستاني پوځ د عملیاتو، بمباریو او د پښتون مېشتو سیمو د اوسېدونکو پر ضد د تاوتریخوالي سخته غندنه کړې او دا یې «جنګي جرمونه» وبلل. ګډونوالو له نړۍوالې ټولنې، ملګرو ملتونو او د بشري حقونو له بنسټونو وغوښتل، چې د دغو جرمونو پلټنه وکړي او عاملین یې د عدالت مخې ته حاضر کړي.
جرګې د «پي ټي اېم» پر ضد د پاکستان د دولت د بندیزونو او فشارونو مخالفت وکړ او ویې ویل، چې دا غورځنګ یوه سولهییزه، ولسي او غېرمسلح خوځښت دی چې د جبري تښتونو او د بشري حقونو د سرغړونو پر ضد غږ پورته کوي.
جرګې له ټولو افغان ډلو، سیاسي او ټولنیزو حلقو وغوښتل، چې د ملي یووالي او خپلواکۍ لپاره یو موټی شي او د افغانستان د ثبات لپاره د یو ټولګډونه حکومت د جوړېدو ملاتړ او د افغانستان د ملي پخلاینې لپاره دې یوه لویه جرګه راوغوښتل شي.
ګډونوالو ټینګار وکړ، چې په هېواد کې دې د نجونو پر مخ ښوونځي سمدستي پرانیستل شي او د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ بېرته رسمي شي.
د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف وايي، په قطر کې له افغان طالبانو سره خبرې شوي او په وینا یې هېڅکله به هم له تحریک طالبان پاکستان «ټيټيپي» سره خبرې ونهکړي.
خواجه اصف د دوشنبې په ورځ (د تلې ۲۸مه) د پاکستان له جیونیوز سره په مرکه کې ویلي، سره له دې چې عمران خان له ټيټيپي سره د خبرو پلوی دی، خو په وینا یې د دغه هېواد د ماشومانو له «قاتلینو» سره به هېڅکله هم خبرې ونهشي.
د افغانستان په تېر نظام کې د ملي امنیت رييس معصوم ستانکزي تر دې مخکې ویلي، ټيټيپي په ۲۰۰۷ کال کې د پاکستان د استخباراتي کړیو له لوري جوړه شوې او دمګړی دغه ډله د ډيورند کرښې په ها غاړه کې پر ډېرو قبایلي سیمو کنټرول لري.
معصوم ستانکزی: ټيټيپي د پاکستان د استخباراتي کړیو په لاس جوړه شوې ده | افغانستان انټرنشنل پښتو
د پاکستان دفاع وزیر په یاده مرکه کې یو ځل بیا ادعا وکړه، چې د ټيټيپي د مشرتابه غړي په افغانستان کې دي، په داسې حال کې چې د ټيټيپي مشر نور ولي مسید همدا ۴ ورځې مخکې د یوه ویډيویي پیغام چې په غرنیو سیمو کې یې اخیستې په خپرولو سره وویل، د خېبرپښتونخوا په خېبر ولسوالۍ کې اوسېږي او له خپلو قبایلي سیمو فعالیت کوي.
د ټي ټي پي مشر وايي چې دی په خیبر ولسوالۍ کې اوسیږي | افغانستان انټرنشنل پښتو
خواجه اصف په قطر کې له افغان طالبانو سره د سولې هوکړې په تړاو وویل، د دغې هوکړې د عملي کېدو څرنګوالی به د استانبول په راتلونکې غونډه کې چې د اکټوبر له ۲۵ تر ۲۷ جوړه شي، وڅېړل شي.
د یادونې وړ ده، چې څو ورځې مخکې د قطر او ترکیې په منځګړیتوب د طالب او پاکستاني چارواکو تر منځ د یوې هوکړې لهمخې اوربند وشو او دواړه لوري به په نږدې ورځو کې په ترکیه کې یو ځل بیا سره جرګه شي او د دواړو هېوادونو تر منځ د دایمي سولې او ثبات لپاره یو ثابت میکانیزم جوړ شي.
خو له دې ټولو سره سره شنونکي وايي، پاکستان د باور وړ هېواد نه دی او تر دې مخکې یې له هر ډول هوکړې پښه اېستلې او مسوولیت ته غاړه نهږدي.
بلوچستان پوسټ ویلي، چې د بلوچستان په مند ولسوالۍ کې د بلوچ بېلتونپالو «بي اېل اېف» ډلې وسلهوالو د پاکستان د نیمهپوځي ځواکونو پنځه سرتېري وژلي او دوه نور یې ټپيان کړي دي.
په راپور کې راغلي، چې د بلوچ بېلتونپالو وياند مېجر ګهرام بلوچ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د دې ډلې وسلهوالو د اکتوبر په ۲۰مه نېټه د غرمي شاوخوا یوه بجه د مند ولسوالۍ د «مهیر او ردیګ» تر منځ په سیمه کې د پاکستاني نیمهپوځي ځواکونو پر موټر برید کړی دی.
د نوموړي په وینا، پ دې هدفي برید کې یې د مقابل لوري پنځه سرتېري وژلي او دوه نور یې ټپیان کړي دي.
میجر ګهرام بلوچ ویلي، چې د برید له پېښې څو شېبې وروسته د پاکستان د هوايي ځواکونو یوه چورلکه د وژل شویو او ټپي سرتېرو د لېږد لپاره سیمې ته راورسېدله، خو د «بي اېل اېف» غړي د خپلو عملیاتو له بشپړولو وروسته له سیمې خوندي وتلي دي.
د بي اېل اېف په خپره شوې خبرپاڼه کې د دغه برید پړه په غاړه اخیستل شوې او ویلي یې دي، چې تر هغه پورې به پر پاکستاني پوځي او نیمهپوځي ځواکونو خونړیو بریدونو ته دوام ورکړي، ترڅو چې د بلوچستان ازادي ترلاسه نهشي.
د یادونې وړ ده، چې تر اوسه د پاکستان مرکزي او سیمهییزو چارواکو په دې اړه هېڅ رسمي څرګندونې نه دي کړي.
طالبانو له یوې بهرنۍ سیلانې سره د غېراخلاقي خبرو له امله د یوه کس د نیولو خبر ورکړ. نیول شوی کس محمدجان نومېږي او د کابل په ختیځه دروازه څرخي پله سیمه کې یې د واکسیناتور په توګه کار کاوه.
راپورونه وایي، نوموړي څه موده وړاندې له یوې بهرنۍ سیلانې سره غېراخلاقي خبرې کړې وې، چې وروسته د طالبانو له لوري ونیول شو.
د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند سیف السلام خیبر د دوشنبې په ورځ (د تلې ۲۸مه) په خپله اېکس پاڼه کې د هغه د اقرار یوه ویډيو خپره کړې ده. محمد جان په دې ویډیو کې له خپلو کړو خبرو پښېماني ښودلې او همداراز یې بښنه غوښتې ده.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبان ډېری وخت ورته کسان جبري اعتراف ته مجبوره کوي.
سیف السلام خیبر په همدې تړاو ویلي: «دا هغه ځوان دی چې پلچرخي دروازې سره یې د یوې بهرنۍ سیلانۍ میرمنې سره غېر اخلاقي خبرې کړې وې.»
ویل کېږي یاده سیلانۍ ښځه د نیډرلند وه او کابل ته په سیاحت تللې وه او د محمد جان خبرې یې په خپله کمره کې ثبت کړې وې.
طالبانو تر دې مخکې هم هغه کسان چې له بهرنیو او په ځانګړې توګه له ښځينه بهرنیو سیلانیانو سره ناسمې خبرې او یا هم چلند کړی نیولي او بیا یې ترې په جبري توګه ویډيوګانې اخیستي او خپرې کړې یې دي.