د افغانستان او ایران ترمنځ د سرحدي نښو د بیارغونې پروژه بېرته پیلیږي

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک نن دوشنبه، د لړم۵مه، وویل، چې د یاد بانک لومړي مرستیال صدیق الله خالد په دې ناسته کې وویل، چې د اداري پروسو اوږدیدل، غیر ضروري مرحلې، او د تصمیم نیونې برخه کې ځنډ د خلکو باور ته زیان رسوي، وخت او منابع ضایع کوي، او د ادارې د موثریت مخه نیسي.

نوموړي ټینګار کړی د طالبانو موخه دا ده چې ټولې ادارې خپلې چارې ساده، معیاري او شفافې کړي، څو هم د خلکو ستونزې په وخت حل شي او هم د ادارو کاري اغېز لوړ شي.

خالد زیاته کړې، چې د افغانستان بانک باید د خپلو ټولو اړوندو امریتونو او څانګو له لارې دا پرېکړه جدي عملي کړي، اداري موانع له منځه یوسي او د کاغذي چارو پر ځای د برېښنایي سیستمونو کار ته لومړیتوب ورکړي.

په دې غونډه کې تر ګډ بحث وروسته، د چارو د ښه تنظیم او همغږۍ لپاره دوه ځانګړې کمېټې ټاکل شوې، چې دا کمېټې به حل لارې وړاندې کوي، عملي کېدل به یې څاري او هره میاشت به مرکزي کمېټې ته راپور ورکوي.

یاد بانک وايي، دا پرېکړه د طالبانو د چارو ادارې د لوی ریاست له‌خوا د تطبیق لپاره د افغانستان بانک ته استول شوې او ټول وزارتونه او ادارې مکلف دي چې د ټاکل شوې کمېټې له لارښوونو سره سم خپلې پروسې ساده او معیاري کړي.

ددغه کمېسیون د دارالانشا د ورځني راپور له مخې، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۱۳۹۴ کورنۍ ، چې ۷۵۱۲ تنه کیږي راستانه شوي او له دوی څخه ۶۱۵ کورنۍ د هېواد بېلابېلو ولایتونو ته لېږدول شوې.

په راپور کې راغلي چې، په هلمند کې د بهرامچې له لارې ۸۴ کورنۍ چې ۴۸۴ تنه کیږي، هېواد ته راستانه شوي دي.

د ټرانسپورټ کمېټې د معلوماتو له مخې، له دغه ډلې۹۲ کورنۍ لښکرګاه او ګرمسیر ولسوالیو ته انتقال شوي.

بل خوا په هرات کې د اسلام‌کلا له لارې ۵۲ کورنۍ چې ۳۴۲ تنه کیږي، ثبت شوي او په نیمروز کې د ورېښمو له لارې ۳۵ کورنۍ چې ۱۳۸ تنه کیږي او همدا راز۷۶۷ مسافر هېواد ته راستانه شوي دي.

په راپور کې راغلي چې د نیمروز په ورېښمو لار کې راستنېدونکو کډوالو ته د عامه پوهاوي پروګرامونه هم ترسره شوي، چې پکې د ثبت، لېږد، لنډمهاله مېشتېدنې، مالي مرستو، ښوونې، اسلامي نظام او زغم په اړه معلومات ورکړل شوي دي.

د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون د راپور له مخې، له ټولو راستنو شویو افغان کډوالو سره په ټولیز ډول نږدې ۱۷.۵میلیونه افغانۍ نغدې او ترانسپورټي مرستې شوې دي.

له هغه وخت راهیسې چې پاکستان او ایران د افغان کډوالو د ایستلو کمپاین پیل کړی، هره ورځ زرګونه افغانان په جبري توګه بېرته هېواد ته ستنېږي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت نن د دوشنبې ورځ، د لړم ۵مه وویل، چې په ناسته کې د یو شمېر کتابونو په اړه لازمې پرېکړې شوې او هغو کتابونو ته چې «له اسلامي او افغاني ارزښتونو سره سم» لیکل شوي دي، د چاپ اجازه ورکړل شوې ده.

یاد کمیسیون ویلي، چې د ۴۸ ټوکو بېلابېلو عنوانونو درلودونکو صادرو شویو کتابونو په اړه هم لازمې پرېکړې شوې دي.

د کمېسيون په ناسته کې هغه ۱۱ ټوکه کتابونه چې کمېسیون ته د ارزونې په موخه راجع شوي وو، د کمېسیون پر غړو وېشل شوي، څو په اړه يې راتلونکې ناستې ته راپور وړاندې کړي.

د طالبانو د کتاب کمېسیون له دې وړاندې د ګڼو شمېر افغان لیکوالو پر تاریخي، سیاسي او ټولنیزو کتابونو بندیز لګولی او دا یې د خپلې ډلې پرضد بللي دي.

د دغه وزارت په وینا، پولیسو په نیمروز، فاریاب، هرات او پکتیا ولایتونو کې د بېلابېلو عملیاتو پر مهال ۱۵ تنه د غلا او درملو د قاچاق په تور نیولي دي.

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، په نیمروز کې ۸ تنه د څارویو د غلا او یو تن د درملو د قاچاق په تور، په فاریاب ولایت کې درې تنه مسلکي غله، په هرات کې دوه تنه د ۲۲ موبایلونو د غلا په تړاو، او په پکتیا کې یو تن د یو لېپ‌ټاپ کمپیوټر د غلا په تور نیول شوي دي.

په خبرپاڼه کې همدا راز راغلي، چې د نشه‌يي توکو پر وړاندې د مبارزې ځواکونو په خوست، پروان، پکتیا او کاپیسا ولایتونو کې ۱۲ تنه د نشه‌يي توکو د خرڅلاو، استعمال او لېږد په تور نیولي او له دوی څخه یوه اندازه چرس، شیشه، تریاک او نشه‌يي ګولۍ ترلاسه شوي دي.

همدارنګه، د وزارت د معلوماتو له مخې، له نشه‌يي توکو سره د مبارزې ځواکونو په خوست، پروان، پکتیا، فراه، کاپیسا، بلخ، بغلان، لغمان او فاریاب ولایتونو کې ۳۹ تنه د ورته جرمونو په تړاو نیولي دي.

خبرپاڼه زیاتوي، له دوی څخه ۶ کیلو ګرامه چرس، یوه اندازه شیشه، الکولي مشروبات او نشه‌يي ګولۍ ترلاسه شوي دي.

یاد وزارت وايي، چې د نیمروز ولایت د نشه‌يي توکو سره د مبارزې ځواکونو۳۰ کیلو ګرامه نشه‌يي توکي د کنګ ولسوالۍ او زرنج ښار په سیمه کې کشف او ضبط کړي دي.

په دې تړاو دوه تنه نیول شوي او له لومړنیو څیړنو وروسته عدلي او قضایي ادارو ته سپارل شوي دي.

له ۲۰۲۱ کال راهیسې چې طالبان پر افغانستان واکمن شوي، د هېواد اقتصادي وضعیت کړکېچن شوی او بې ‌کاري بې ‌سارې کچې ته رسېدلې ده.

د وروستیو راپورونو له مخې، د عایداتو کمښت او د کار د فرصتونو نشتوالی د دې لامل شوی چې یو شمېر خلک د جرمونو، په‌ ځانګړي ډول د نشه‌يي توکو د کاروبار او غلا پر لور مخ واوړي.

سره له دې چې طالبان د امنیت ټینګښت ادعا کوي، خو د بې‌ کارۍ، فقر او ټولنیزو فشارونو له امله د نشه ‌يي توکو قاچاق، غلاوې او جنایي پېښې ورځ تر بلې ډېرېږي.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، په افغانستان کې د ټي ټي پي ځواکونو د حضور د ردولو په ځواب کې، پاکستاني پلاوي په ناسته کې د وژل شویو جنګیالیو د جسدونو انځورونه وړاندې کړل، چې د افغانستان تذکرې هم ورسره مل وې.

د افغانستان انټرنشنل خبریالې وویل چې طالبانو ددې اسنادو ځواب نه دی ورکړی.

هغې دا هم وویل چې د استانبول د خبرو اترو منځګړو او کوربه هڅه وکړه، چې د ښه ګاونډیتوب اړیکو او سیمه ییز ثبات د رامنځته کولو لپاره د دې ډلو د ملاتړ د بندولو اړتیا په ګوته کړي.

د طالبانو سرچینې وايي، چې ددوی پلاوي په ناسته کې د جنګیالیو د نه ملاتړ له مسالې سره موافقه کړې، خو له دې ډلو سره له مخامختیا یې ډډه کړې ده.

اسلام اباد پرله يسې تور لګوي، چې د پاکستاني طالبانو ډلې د پاکستان پر وړاندې د افغانستان له خاورې فعالیت کوي، خو طالبان دا ډول تورونه ردوي او وايي، دا د پاکستان داخلي مساله ده.

د طالبانو او پاکستان د خبرو اترو دوهم پړاو د دوشنبې په ورځ، د لړم په ۵مه، په استانبول کې د دریمې ورځې لپاره دوام لري.

د دوشنبې په ورځ د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون د خپلو سرچینو له قوله وویل، چې د افغانستان او پاکستان ترمنخ د استانبول په روانو مذاکراتو کې پر ډیری مواردو هوکړه شوې او ټاکل شوې، په یو څو محدودو موضوعاتو هم د نن ورځې تر پایه هوکړه وشي.

ددغو سرچینو په وینا، ټاکل شوې د خبرو اترو په پای کې د اوربند غځېدو، د لارو خلاصون، د زندانیانو د خوشې کېدو، د راتلونکې ناستې د وخت او ځای د ټاکلو او یو شمېر نورو موضوعاتو په اړه یوه ګډه اعلامیه خپره شي.

د طالبانوسرچینې اټکل کوي، چې دغه مذاکرات به نن شپه تر ناوخته وغځیږي.

د خبرو اترو لومړی پړاو د تلې په ۲۶مه په دوحه کې د طالبانو او پاکستان د دفاع وزیرانو او استخباراتو مشرانو په کچه ترسره شو، چې په پایله کې یې یو تړون لاسلیک شو.

د استانبول په خبرو اترو کې د رحمت الله نجیب په مشرۍ د طالبانو شپږ کسیز پلاوي ګډون کړی، چې په قطر کې د طالبانو استازی سهیل شاهین، د طالبانو یو پیژندل شوی غړی انس حقاني، د بهرنیو چارو وزارت لومړی سیاسي رییس نور احمد نور، د دفاع وزارت د عملیاتو مشر نور الرحمن نصرت، او د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي پکې شامل دي.

د پاکستان اووه کسیز پلاوی د ډیپلوماتانو او د استخباراتي ادارې له غړو جوړ دی.