اندېشه: د ډیورنډ کرښې ها خوا د هبت‌الله د مشرۍ ادعا له پاکستان سره د سولې د خبرو مخه نیولې

هدایت‌الله هدایت د جمعې په ماښام (د لړم ۱۶مه) پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، چې پاکستان نه مذاکرات او نه هم درېیم ګړی مني او پر ځای یې د جګړې او ګواښونو خبرې کوي.

هدایت وایي، داسې ښکاري چې پاکستان له طالبانو سره د جګړې لپاره کومه «غوړه» پروژه اخیستې.

هغې ویلي: «ښکاري چې کومه غوړه پروژه یې اخيستې او هدف به یې دا وي چې څه وخت به یې مخ ته یوسم کله پروژه نهایې کېدو ته ورسېده اوربند به یې کړم.»

نوموړي پاکستان ګواښلی او ویلې دي، که چیرې جګړه پیل شي نو دا به د پاکستان وروستۍ جګړه وي.

هغه زیاته کړې: «مونږ وایو الله دې جنګ نه پیلوي که پیل شو نو ستاسو اخیري به وي ان شاءالله.»

هدایت الله هدایت دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې نن د لړم ۱۶مه په ترکیه کې د طالبانو او پاکستاني پلاوي ترمنځ خبرې بې له کومې پایلې ځنډول شوې دي.

د مذاکراتو د لومړۍ او دویم پړاوپرتله طالبان په درېیم پړاو کې خپله حوصله له لاسه ورکړې او د پاکستان په څېر یې لهجه بدله او ګواښوونکې شوې ده.همدا نن هم د طالبانو د قومونو، قبایلو او سرحدنوچارو وزیر د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف ته په ګواښمنه ژبه په یوې غونډې کې ویلي، چې امریکا او روسیه له افغانستان څخه ډېر لرې وو، خو افغانستان له پاکستان سره په ځمکه وصل دی. هغه زیاته کړې: «ته په دې باور لرې چې سپین ږیري او ځوانان به درپسې دروځي.»

هغه خواجه اصف ته خطاب کې زیاته کړه: «ستا رواني حالت بد ښکاري، مریض یې، خپل رواني حالت کابو کړه.» نوموړي زياته کړې، چې د هند او بنګله‌دېش پر وړاندې د پاکستان او د امریکا، روس او بریتانیا پر وړاندې د افغانستان تاریخ معلوم دی.

د یادونې وړ ده، چې پاکستان له طالبانو سره د مذاکراتو له پیلېدو سره سم، د طالبانو پر وړاندې تُنده ژبه کاروي او لا هم طالبان ګواښي.

هغه دا څرګندونې د خپل هندي سیال د څرګندونو په تړاو د یوې پوښتنې په ځواب کې وکړې.

هغه وویل، د پاکستان وروستۍ اټومي ازمېښتونه د ۱۹۹۸کال په مې مياشت کې ترسره شوي او د نورو اټومي ازمېښتونو د نه ترسره کولو په اړه د پاکستان دريځ ثابت او څرګند دی.

هغه زیاته کړې، چې پاکستان د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د هغو پرېکړو ملاتړ کوي، چې د اټومي ازمېښتونو پر بشپړ نه ترسره کولو ټينګار لري، خو د هند له‌خوا د دغو پرېکړو نه منل د نوي ډيلي د مشکوک نیت څرګندویه ده.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ماښام (د لړم ۱۶مه) په همدې تړاو په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د پاکستان اټومي پروګرام د يوه پياوړي او خوندي قوماندې جوړښت تر سيوري لاندې خوندي دی، د کنټرول اغېزناک نظام لري او همدارازنړۍوالو اټومي اصولو ته ژمن دی.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د پټو او ناقانونه اټومي فعالیتونو تورونه بې‌بنسټه او د هند د ناسمو تبلیغاتو د کمپاین یوه برخه ده.

د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندیر جیسوال، نن (جمعه د لړم ۱۶مه) د خپل اونیز خبري کنفرانس پر مهال د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هغو څرګندونو په تړاو چې ګواکې پاکستان لا هم اټومي ازمېښتونه کوي وویل: «د پاکستان پټ او ناقانونه اټومي فعالیتونه د هغه د اوږده تاریخ یوه برخه ده، چې له لسیزو راهیسې د قاچاق، د صادراتو د کنټرول د اصولو د ماتولو، پټو همکاریو، د اې‌کيو خان (A.Q. Khan) شبکې د دوام پر بنسټ ولاړ دی.»

د رندیر جیسوال په وینا، هند تل هڅه کړې چې د پاکستان دې ډول کړنو ته د نړۍوالو پامواړوي او زیاته کړې یې ده: «موږ د ولسمشر ټرمپ د هغو څرګندونو يادونه کړې چې د پاکستان د اټومي ازمېښتونو په اړه يې کړې دي.»

د امریکا د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د روان کال د نومبر په ۳مه له یوې ټلویزیوني شبکې سره په مرکه کې وویل، چې پاکستان د هغو هېوادونو له ډلې دی چې د اټومي وسلو ازمېښتونه ترسره کوي.
نوموړي ادعا وکړه، چې روسیه، چین، شمالي کوریا او پاکستان لا هم د اټومي وسلو ازمېښتونه ترسره کوي.

د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت بیا د هند د اټومي پروګرام امنيت «د اندېښنې» وړ بللی او ويلي يې دي، چې په تېرو څو لسيزو کې د اټومي موادو د غلا او ناقانونه سوداګرۍ ګڼې پېښې ثبت شوي، چې د هند د اټومي تاسيساتو د خونديتوب د جدي کمزوریو ښکارندويي کوي.

د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف د جمعې په ورځ (د لړم ۱۶مه) ویلي، چې په استانبول کې د پاکستان او افغانستان ترمنځ خبرې اترې دمګړۍ په بشپړ ډول بندې شوي او د خبرو بل پړاو نشته.

هغه زیاته کړې: «زموږ تش لاس ستنېدل، دا ثابتوي، چې اوس منځګړي هم له افغانستان څخه ناهیلي دي.»

د هغه په خبره، د افغان پلاوي غوښتنه داده، چې پر خبرو یې باید باور وشي په داسې حال کې چې د نړۍوالو خبرو جریان په لیکلې بڼه ترسره کیږي.

هغه زياتوي، چې افغان پلاوی په خبرو کې زموږ له دریځ سره موافق دی، خو د لیکلو او ضمانت لپاره چمتو نه دی.

خواجه اصف ویلي، چې اوس خبرې پایته رسېدلي او منځګړي هم له خپلو هڅو په شا شوي دي.

هغه ویلي: «اوس خبرې اترې پایته رسېدلې دي، منځګړي هم له هڅو تېر شوي دي. که هغوی ته لږه هیله هم پاتې وای، نو موږ ته به یې ویلي وای چې تم شئ. که منځګړي موږ ته ویلي وای چې لا هیله شته، موږ به تم شوي وای.»

د پاکستان دفاع وزیر زیاتوي، که د افغانستان له خاورې پر پاکستان برید وشي، نو اسلام اباد به د هغه مطابق غبرګون وښيي.

هغه زیاته کړې: «که د افغانستان له خاورې هېڅ ډول برید و نه شي، نو زموږ لپاره به اوربند برقرار وي. خو کله چې د افغانستان له اړخه د اوربند سرغړونه وشي، موږ به پرې موثر او سخت غبرګون وښیو.»

نوموړي همداراز د برید نه کولو هیله ښودلې ده.

پرون د پاکستان او د افغان طالبانو ترمنځ په استانبول کې د خبرو اترو درېیم پړاو پیل شو، خو د اوس لپاره د پاکستان او افغانستان ترمنځ دغه خبرې درېدلي او دواړو لورو یو ډول تبلیغاتي جګړې ته مخه کړې او په رسنیو کې یو بل ګواښي.

د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر ملا نورالله نوري د جمعې په ورځ (د لړم ۱۶مه) د غزني په شلګر ولسوالۍ کې د نورالمدارس مدرسې د فراغت په مراسمو کې ویلي: «موږ له چا سره جنګ نه غواړو، چاته ستونزې نه جوړوو.»

نوموړي په ډاګه کړې، افغانان د سیاست په ژبه پوهېږي او ورسره جوخت د جګړې هنر یې هم زده دی.

هغه زیاته کړې: «موږ د سیاست په ژبه پوهیږو او د سیاست ژبه موږ کارولې ده، له امریکایانو څخه پوښتنه وکړئ، چې ۱۸ میاشتې مو ورسره مذاکرات وکړل، چې زموږ د سیاست ژبه زده وه، په کوم عنوان مو خپل مذاکرات ورسره سرته ورسول.»

نوموړي خواجه اصف ته په خطاب کې ویلي، چې په خپلو درنو وسلو او امکاناتو مه نازېږه او لږ تېر تاریخ مطالعه کړه.

د هغه په خبره: «موږ د جنګ په ډګر کې د تورې هنر هم زده دی، که خواجه اصف د خپلو غټو اسلحو او مکاناتو پر مټ په مکرر ډول ګواښ کوي، دا ښاغلی دې د افغانستان او پاکستان تېر تاریخونه پوره مطالعه کړي.»

نوري دا هم ویلي، چې افغانانو په خالي مټ روس، امریکا، ناټو او بریتانیا ته ماتې ورکړې ده.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو او پاکستان تر منځ د سولې خبرو پر مهال یو ډول تبلیغاتي جګړه پیل شوې او هر لوری بل لوری پر خپلو امکاناتو سره ګواښي او داسې برېښې چې دغو تبلیغاتو پر مذاکراتو هم سیوری غوړولی دی.

د پاکستان ډان ورځپاڼې د امنیتي چارواکو او مذاکراتو ته نږدې سرچینو له قوله راپور وکړی، چې دواړه لوري د افراطي ډلو د فعالیتونو د څارنې او د کرښې ها غاړې د بریدونو مخنیوي په اړه هوکړې ته په رسېدو کې پاتې راغلي دي.

وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت یوې سرچینې ویلي وو، چې پاکستاني لوري د طالبانو مذاکراتي پلاوي ته د خپلو غوښتنو اته ماده ییز لېست سپارلی دی. د سرچینې په ​​وینا پاکستان غواړي چې ټي ټي پي بې وسلې کړي او په افغانستان کې یې ځای پر ځای کړي.

بلخوا په ترکیه کې د مذاکراتي پلاوي یوې سرچینې بیا ویلي چې د طالبانو پلاوي د داعش - خراسان ډلې په تړاو شواهد چې په بلوچستان او یو شمېر قبایلي سیمو کې د پاکستان د حکومت تر څار لاندې فعالیت کوي منځګړو هېوادونو ته سپارلي و.

سرچینه وايي چې طالبانو له منځګړیو هېوادونو غوښتي، تر څو پاکستان قانع کړي چې داعش ډلې ته اجازه ورنه کړي چې د دوی پر ضد د پاکستان له خاورې استفاده وکړي، خو پاکستان دغه ادعا رد کړې ده.