راحله دوستم: د لوحې په لرې کولو ازبکي ژبه له افغانستان نه څوک نه شي محو کولای

مولوي ګل حسن هیله څرګنده کړې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ منظمې الوتنې به د سوداګریزو، اقتصادي او ټولنیزو اړیکو د لا پیاوړتیا لامل شي.

د سفارت په خبرپاڼه کې راغلي چې ښاغلي ایوانوف د یادو پروازونو د پیل لپاره د اړوندو هڅو ترڅنګ په تخنیکي او اداري برخو کې د طالب لوري سره ګډې همکارۍ ته هم چمتوالی وښود.

ویل کېږي چې دواړو لوریو د کام اېر هوایي شرکت له لوري مسکو ته د اوونیزو الوتنو د پیل په اړه هم خبرې اترې کړي دي.

دغه پرمختګ د افغانستان او روسیې ترمنځ د ترانسپورت او سوداګرۍ په برخو کې د اړیکو د پراختیا یو مهم ګام ګڼل کېږي.

هغه پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي:« ایا دا ټوکه نه ده چې ملا برادر له پاکستان سره سوداګري ناقانونه بولي، خو د ټي ټي پي وحشت ته د ناقانونه عمل نوم نه ورکوي؟»

د هغه دا څرګندونې وروسته له هغې راځي چې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر نن افغان سوداګرو او صنعت‌کارانو ته په یو غونډه کې وویل، هغه کسان چې له پاکستان سره قراردادونه لري، درې میاشتې وخت لري، چې خپل حسابونه تصفیه کړي.

هغه ویلي، د پاکستان د وارداتو د ټیټ کیفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.

تر اوسه د طالبانو چارواکود دراني د څرګندونو په اړه رسمي غبرګون نه‌دی ښودلی.

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړو نظیف خان اشنغر، حنیف پشتین او نورالله ترین د خیبر پښتونخوا د امن جرګې له تالار نه تر راوتلو وروسته خبریالانو ته وویل، چې دوی ته په دې جرګه کې د خبرو او وینا وخت نه دی ورکړل شوی او دوی له دې امله د اعتراض په ډول له جرګې سره پرېکون کوي.

نورالله ترین وايي، چې د جرګې مسوولانو ته یې څو ځله د وینا وړاندیز کړی، خو دوی ته تر ناوخته وخت نه دی ورکړل شوی.

هغه وویل، چې دا جرګه دولتي ده او د ریاست تر څار لاندې جوړه شوې ده.

نورالله ترین وویل، چې په دې جرګه کې هر کس د امن خبرې کولې، خو هیچا دا ونه ویل، چې ترهګري چا خپره کړې او څوک قاتل دی.

د هغه په وینا، د پي ټي اېم د غړو وړاندیز دا و، چې د خیبر قومي جرګې پرېکړې پلې شي.

نوموړي نن د چارشنبې په ورځ، د لړم ۲۱مه په ننګرهار کې د ولسوالیو له استازو او قومي مشرانو سره د یوې غونډې پرمهال په خپله وینا کې د کوم هېواد له نوم یادولو پرته وویل:«زموږ او ستاسو ګاونډیان ډېر بند نیته خلک دي، ډېر بې ایمانه خلک دي، ډېر بې وجدانه خلک دي او ډېر د کافرانو غلامان دي.»

نوموړي په افغانستان کې د روانو ستونزو پړه پر ګاونډيو هېوادونو واچوله او زیاته یې کړه:«هسي یې د اسلام په نوم ځانونه مسلمانان کړي دي، نور په دوی کې د اسلام بوی نه دی پاتې. دغه ټولې پدیدې په موږ کې له ګاونډیانو نه راپیدا کېږي، خو الحمدالله د دوی ځالې خرابې شوې دي او دوی دې هدف ته نه شي رسیدلی.»

نوموړي مشخص د پدیدې نوم نه دی یاد کړی، خو ظاهرا هدف یې دداعش وسله واله ډله ده.

یاد طالب چارواکي که څه هم په ظاهره د پاکستان نوم نه دی یاد کړی، خو له تیرې یوې میاشتې راهیسې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې په خورا ترینګلي حالت کې دي او د دواړو لوریو چارواکي یو او بل د ناامنیو په پراخولو تورنوي.

د خېبر پښتونخوا د سیاسي ګوندونو ترمنځ نن د چار شنبې په ورځ په پېښور کې د خیبر امن جرګه وشوه، چې د یاد ایالت د روانو ناامنیو او افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړې په اړه اندیښنو او حل لارو باندې خبرې پکې وشي.

یاده جرګه د ټولو سیاسي ګوندونو په تایید د یوې ۱۵ مادیزې اعلامیې په خپرېدو سره پای ته ورسېده.

د جرګې په اعلامیه کې غوښتنه شوې، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې لارې دې د هر ډول سوداګرۍ پر مخ ژر تر ژره خلاصې شي.

همدارنګه د یادې اعلامیې په ۱۳ ماده کې راغلي، چې د پاکستان مرکزي حکومت دې د افغانستان په اړه د پاکستان د بهرنۍ پالیسۍ په جوړولو کې کې له ایالتي حکومت سره مشوره وکړي او ډیلوماسۍ ته دې لومړیتوب ورکړل شي.

د امن جرګې په اعلامیه کې د مرکزي او ایالتي حکومت ترمنځ د اړیکو د نرمښت، د ناامنیو په مهارولو کې پر ایالتي حکومت باور، کانونو او نورو مسایلو په اړه یادونه شوې ده.

په جرګه کې د پښتون ژغورنې غورځنګ غړو ته له بلنې سره سره، د وینا وخت نه دی ورکړل شوی او دغه غورځنګ له جرګې سره پرېکون اعلان کړی.

د خېبر پښتونخوا امن جرګه پر داسې مهاله ترسره شوه، چې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ له شخړې وروسته د دواړو لوریو ترمنځ په قطر او استابنول کې درې ځلې مذاکرات پرته له کومې مطلوبې پایلې پای ته ورسیدل او له کابو یوې میاشتې راهیسې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې لارې د سوداګرۍ ترمنځ تړلې دي.