عمر زاخېلوال: د سیاسي ترینګلتیا له امله هېڅ هېواد د بل هېواد د ټرانزیټ حق نه شي اخېستی

یادې ادارې د چهارشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې د کونړ ولایت د نورګل ولسوالۍ د زلزله‌ځپلو له وضعیت اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي چې د دوی روغتیایي ټیمونو تر اوسه د بېځایه شویو په دوو کمپونو کې له اووه زرو ډېرو کسانو ته درملنې او رواني مشورې وړاندې کړې دي.

په اعلامیه کې راغلي چې دا زلزله د تېرو لسو کلونو په اوږدو کې په افغانستان کې له تر ټولو وژونکو طبیعي پېښو څخه وه، چې له امله یې زرګونه کسان بې‌کوره او سخت اغېزمن شول.

د بې پولې ډاکټرانو د ادارې غړې ناهید نور، ویلي: «د زلزله‌ځپلو خلکو له ذهنه د زلزلې غږ او د کورونو د نړېدو صحنې نه دي وتلې. ډېری یې اوس له ژور خپګان او وېرې سره ژوند کوي.»

دغه اداره خبرداری ورکوي چې د ژمي له رارسېدو سره به په کمپونو کې د سړو، تنفسي ناروغیو، ټوخې او سرخکان په څېر موسمي ناروغۍ زیاتې شي.

د بې پولې ډاکټرانو نړېوالې ادارې له مرستندویو بنسټونو او حکومتونو غوښتي چې د بې‌ځایه شویو کورنیو د ملاتړ لپاره بېړنۍ بشري مرستې ورسوي.

نوموړې پر خپل فیسبوک لیکلي، چې « د جوزجان پوهنتون د پخوانۍ لوحې لرې کول او د ازبکي ژبې حذف کول یوازې ظاهري بدلون نه دی، بلکې د ترک‌ توکمه افغانانو هویت په رسمي ډول د حذفولو یوه هدفمنده تګلاره ده.»

هغې ټینګار کړی چې ترک‌ توکمه افغانان به هېڅکله اجازه ورنه کړي چې د دوی ژبه او کلتور د تبعیض په سیوري کې له منځه ولاړ شي، او دا اقدام یې د خلکو د حرمت او درناوي ماتولو په توګه بللی.

راحله دوستم دا څرګندونې په داسې حال کې کوي چې ځینو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو د جوزجان پوهنتون له لوحې څخه اوزبکي ژبه حذف کړې او پر ځای یې یوه نوې لوحه نصب کړې چې یوازې په پښتو، دري او انګلیسي ژبو لیکل شوې ده.

مولوي ګل حسن هیله څرګنده کړې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ منظمې الوتنې به د سوداګریزو، اقتصادي او ټولنیزو اړیکو د لا پیاوړتیا لامل شي.

د سفارت په خبرپاڼه کې راغلي چې ښاغلي ایوانوف د یادو پروازونو د پیل لپاره د اړوندو هڅو ترڅنګ په تخنیکي او اداري برخو کې د طالب لوري سره ګډې همکارۍ ته هم چمتوالی وښود.

ویل کېږي چې دواړو لوریو د کام اېر هوایي شرکت له لوري مسکو ته د اوونیزو الوتنو د پیل په اړه هم خبرې اترې کړي دي.

دغه پرمختګ د افغانستان او روسیې ترمنځ د ترانسپورت او سوداګرۍ په برخو کې د اړیکو د پراختیا یو مهم ګام ګڼل کېږي.

هغه پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي:« ایا دا ټوکه نه ده چې ملا برادر له پاکستان سره سوداګري ناقانونه بولي، خو د ټي ټي پي وحشت ته د ناقانونه عمل نوم نه ورکوي؟»

د هغه دا څرګندونې وروسته له هغې راځي چې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر نن افغان سوداګرو او صنعت‌کارانو ته په یو غونډه کې وویل، هغه کسان چې له پاکستان سره قراردادونه لري، درې میاشتې وخت لري، چې خپل حسابونه تصفیه کړي.

هغه ویلي، د پاکستان د وارداتو د ټیټ کیفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.

تر اوسه د طالبانو چارواکود دراني د څرګندونو په اړه رسمي غبرګون نه‌دی ښودلی.

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړو نظیف خان اشنغر، حنیف پشتین او نورالله ترین د خیبر پښتونخوا د امن جرګې له تالار نه تر راوتلو وروسته خبریالانو ته وویل، چې دوی ته په دې جرګه کې د خبرو او وینا وخت نه دی ورکړل شوی او دوی له دې امله د اعتراض په ډول له جرګې سره پرېکون کوي.

نورالله ترین وايي، چې د جرګې مسوولانو ته یې څو ځله د وینا وړاندیز کړی، خو دوی ته تر ناوخته وخت نه دی ورکړل شوی.

هغه وویل، چې دا جرګه دولتي ده او د ریاست تر څار لاندې جوړه شوې ده.

نورالله ترین وویل، چې په دې جرګه کې هر کس د امن خبرې کولې، خو هیچا دا ونه ویل، چې ترهګري چا خپره کړې او څوک قاتل دی.

د هغه په وینا، د پي ټي اېم د غړو وړاندیز دا و، چې د خیبر قومي جرګې پرېکړې پلې شي.