ایران وايي چې له افغانستان او پاکستان سره په خبرو کې ښکیل دی

د طالبانو تر واک لاندې د کانکور ازموینو ملي ادارې ویاند محمد هاشم صالحي نن د یکشنبې په ورځ، د لړم ۲۵مه وویل، چې د ۱۴۰۵ لمریز کال عمومي کانکور ازموینې لپاره بشپړ چمتووالی نیول شوی دی.

نوموړي ملي ټلوېزیون ته وویل، چې که کوم کس د کانکور د ازموینې لپاره له یوه هغه څخه زیاتې فورمې ډکې کړي نو له ازموینې به محرومیږي.

هغه زیاته کړه، « چې څوک فورمې ډکوي نو بیادې ۴۰۰ افغانۍ تحویل کړي او که څوک په ازموینه کې غیرحاضر وي نو له هغه څخه په اخر کې د کال اخر دوره کې اخیستل کېږي، نو پیسې به دوهم ځل تحویلوي».

د ازموینې ملي ادارې ویاند وایي، چې دا ځل ازموینه په څلورو ژبو پښتو، دري، عربي او انګلیسي اخیستل کېږي.

نوموړی همداراز وايي،چې د ښوونځیو او مدرسو له زده کوونکو په پښتو او دري ژبو او له بهرنیو هېوادونو څخه راغلو زده کوونکو څخه په انګلیسي او عربي ژبو د کانکور ازموینه اخیستل کیږي.

د یادې ادارې په وینا، له بهرنیو هېوادونو څخه د راستنو شويو افغان زده کوونکو لپاره به د کانکور ازموینې فورمې په هر ولایت کې ډکیږي.

د ۱۴۰۴ کال د کانکور په ازموینه کې هم د تېرو دوو کلونو په څېر د طالبانو له لوري نجونو ته د ګډون اجازه نه وه ور کړل شوې او دا ځل هم د نجونو د ګډون په اړه څه نه دي ویل شوي.

د رسمي شمیرو له مخې، د کانکور د۱۴۰۴ کال په ازموینه کې سل زره او ۵۴۸ کسانو ګډون کړی و، چې له ۵۱ زرو ډېر کسان د لوړو او نیمه لوړو زده کړو موسسو ته بریالي شوي ول.

د طالبانو تر واک لاندې دولتي شرکتونو ریاست نن یکشنبه، د لړم ۲۵مه ویلي، چې دغه هوټل به له عصري او نړیوالو معیارونو سره برابر او د ځانګړې بڼې درلودونکی وي.

یاد ریاست وايي، د دغه هوټل جوړېدل به د سیمې اوسېدونکو د اقتصاد په پیاوړي کولو او د کاري فرصتونه په برابرولو کې رغنده رول ولري.

د یادونې ده، چې د دولتي شرکتونو ریاست په خبرپاڼه کې د هوټل د جوړېدو د کار د پيل او لګښت په اړه څه نه دي ویل شوي.

د طالبانو تر واک لاندې د احصايي او معلوماتو ملي ادارې د معلوماتو له مخې، په وږي‌ میاشت کې له افغانستان نه بهرنیو هېوادونو ته د ۲۲۹،۸ میلیون ډالرو په ارزښت او د تلې په میاشت کې د ۲۷۴،۹ میلیون ډالرو په ارزښت صادرات شوي دي.

د یادې ادارې د شمېرو له مخې، په تله میاشت کې د وږي میاشتې په پرتله له افغانستان نه صادراتو کې ۴۵،۱ میلیونه ډالره زیاتوالی راغلی دی.

پر همدغه مهال یادې ادارې ویلي، چې په تلې میاشت کې افغانستان ته د یو میلیارد او ۱۶۸،۴ میلیون ډالرو په ارزښت واردات شوي، چې د وږي میاشتې په پرتله په وارداتو کې ۶۴،۲ میلیونه ډالر کمښت راغلی دی.

طالبانو ویلي، چې په تلې میاشت کې له افغانستان نه تر ټولو ډېر صادرات هند، پاکستان، ترکیې او متحده عربي اماراتو ته شوي او تر ټولو ډېر واردات له ایران، چین، پاکستان او متحده عربي اماراتو څخه شوي دي.

د طالبانو مالیې وزارت نن یکشنبه، د لړم ۲۵مه، د څلور نورو تثبیت شویو ادارو د متقاعدینو د حقوقو د ورکړې مهالویش اعلان کړ.

د تقاعد معاشونو د ورکولو لړۍ د روان کال د لیندۍ له ۵ نیټې څخه پیلیږي.

د طالبانو مالیې وزارت له متقاعدینو غوښتي، چې که په دغه نوملړ کې شامل نه وي د تقاعد عمومي ریاست ته دې مراجعه وکړي.

یاد وزارت متقاعدینو ته د معاشونو د ورکولو لړۍ داسې مهال پېل کړې چې په کوردننه سلګونه متقاعدین د خپلو حقوقو له نه ترلاسه کولو او بې برخلیکه توب څخه شکایت لري.

د طالبانو د عدلیې وزارت ویلي چې د پاتې نورو ادارو مهالوېش د روان کال د لیندۍ میاشتې پر ۲۵مه اعلانیږي.

په دې لاریون کې د سوداګرو، ډریورانو، مزدورانو او عامو خلکو پراخ ګډون وکړ او ټولو له حکومته وغوښتل چې د پولې تجارتي لاره دې بې‌له ځنډه ژر تر ژره بېرته پرانیزي.

لاریونوالو وویل چې د تورخم د لارې بندېدل د دواړو هېوادونو اقتصاد سخت اغېزمن کړی او زرګونه کوچني او لوی کاروبارونه یې د تباهۍ پر لور بیولي دي. د دوی په وینا، په سلګونو زره کسان بې کاره شوي او د سیمې اقتصادي فعالیتونه نږدې په ټپه درېدلي دي.

لاریونوالو ټینګار وکړ چې د سوداګریزو لارو بندېدل د خېبر پښتونخوا صنعت ته درانه زیانونه اړولي او ګڼ شمېر فابریکې د بندېدو له ګواښ سره مخ دي. دوی زیاته کړه چې کرنیز سکټور، د مېوو باغونه او د ټرانسپورټ کاروبار هم سخت زیان لیدلی دی.

یو ویناوال وویل: «جګړو کې هم تجارت نه بندېږي، خو اوسنی وضعیت خلک د لوږې، فقر او اندېښنو کندې ته ټېل وهلي دي».

لاریونوالو خبرداری ورکړ چې که بې‌روزګاري او اقتصادي فشار دوام وکړي، د امنيتي وضعیت خرابېدو خطر به نور هم زیات شي. لاریون کوونکو له حکومتي مشرانو وغوښتل چې د خلکو د اقتصادي ستونزو د ختمولو لپاره عملي ګامونه واخلي.

هغوی افغان طالبانو ته هم پیغام ورکړ چې د خبرو له لارې دې ستونزه حل کړي.

لاریونوالو ټینګار وکړ چې د سوداګرۍ بندېدل تر ټولو لوی زیان د پاکستان اقتصاد ته رسېږي او دواړه هېوادونه باید ټولې سوداګریزې لارې ژر تر ژره بېرته پرانیزي، «تر څو د خلکو اقتصادي وژنه بنده شي».