په پکتیا کې د ۳۲ لوبډلو ترمنځ د والیبال سیالۍ د بسم‌الله ځاځي په اتلولۍ پای ته ورسېدې

د طالبانو سترې محکمې د یکشنبې په ورځ (د لړم ۲۵مه) ویلي، د بلخ ابتدایي محکمې د پرېکړې له‌مخې یوه ښځه د نامشروع اړیکو په تړاو په عام محضر کې په ۳۹ دُرو وهل شوې ده.

د بلخ د ابتداییه ښاري محکمې لپاره د طالبانو رييس په همدې تړاو ویلي، «نن په هېواد کې مو اسلامي نظام حاکم دی او ټول الهي احکام عملي کېږي.»

د طالبانو سترې محکمې د دغو اړیکو د مقابل لوري هېڅ یادونه نه ده کړې.

له دې سره سم، د کابل ولایت د مرافعه محکمې اړوند ښاري ابتداییه محکمې څلورم زون د جزا دېوان د پرېکړې له‌مخې، یو نارینه د لواطت په تور ۳۵ دُرې وهل شوی او همداراز پر ۳ کاله تنفیذي بند هم محکوم شوی دی.

د افغانستان انټرنشنل- پښتو د موندنو له‌مخې، طالبانو په تېرو درېیو (اګسټ، سپټمبر او اکټوبر) میاشتو کې د هېواد په ۲۱ ولایتونو کې ۳۳۱ کسان د «نامشروع اړیکو، له کورونو د تېښتې، بد اخلاقۍ، زنا، لواطت، غلا، رشوت، د شرابو په ګډون د نشه يي توکو کاروبار، جعل او فرېبکارۍ» په تورونو د خلکو په مخ کې لسګونه دُرې وهلي او یو شمېر یې پر څو کاله تنفیذي بندونو هم محکوم کړي دي.

طالبانو په تېرو درېیو میاشتو کې څه باندې ۳۳۰ کسان په دُرو وهلي دي | افغانستان انټرنشنل پښتو

ډېری دغه کسان په کابل اوسرپل ولایتونو کې په دُرو وهل شوي او په دغو کسانو کې ښځې هم شاملې دي، خو کره شمېر یې معلوم نه‌دی.

میرضیایُف په دې غونډه کې په ډاګه کړه، چې د سیمې له بنسټیزو، انرژۍ او ټرانسپورټي پروژو سره د افغانستان يو ځای کېدل د سیمې له سیاست څخه نه بېلېدونکې برخه ده او زیاته یې کړه: «افغانستان باید د سیمې په بنسټيزو، انرژۍ او ټرانسپورټي پروژو کې مدغم شي.»

هغه همداراز وړاندیز وکړ، چې په فرغانه کې جوړ شوی د سولې وروستی فورم دې پر نړۍوال فورم بدل شي.

د ازبکستان ولسمشر تر دې مخکې هم په یوې مقاله کې ویلي و، چې افغانستان په څنډه کې نه دی، بلکې د سیمې یوه طبیعي او نه بېلېدونکې برخه ده او سیمه‌ییز ثبات تر هغې ناشونی دی، څو د افغانستان اړوند مسایلو ته رسېدنه ونه‌شي.

نوموړي د منځنۍ اسیا هېوادونو په اوومه سرمشریزه کې د چین- قرغېزستان- ازبکستان د رېل پټلۍ پروژه او د ټرانس- افغان ټرانزیتي دهلېز پراختیا د سیمه‌ییز اتصال لپاره د لومړیتوب وړ پروژې وبللې او د دغو برخو د همغږۍ لپاره یې وړاندیز وکړ، چې د غړو هېوادونو د لومړي وزیرانو د مرستیالانو په کچه د بنسټیز پراختیا لپاره ځانګړې شورا جوړه شي.

میرضیایُف همداراز د سیمې هېوادونو د اقلیم، چاپېریال او د اوبو د کمښت په تړاو د اندېښې په څرګندولو سره وړاندیز وکړ، چې د اوبو د معقول مدیریت لپاره ۲۰۲۶- ۲۰۳۶ لسیزه د عملي اقدام لسیزه اعلان شي.

د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایُف په ټينګار سره وویل، افغانستان باید د امو سیند حوزې د اوبو د ګډو سرچینو په کارولو کې په سیمه‌ییزو خبرو اترو کې فعاله ونډه واخلي.

تر دې مخکې ازبکستان د امو سیند پر اوبو د قوش تېپې کانال د جوړېدو په تړاو هم اعتراض کړی و، خو طالبانو بیا ویل چې له یاد سیند څخه یوازې د خپلې ونډې په اندازه اوبه یاد کانال ته ګرځوي.

هغه همداراز له غړو هېوادونو وغوښتل، چې راتلونکی کال په ازبکستان کې جوړېدونکي «د اوبو ساتنې په نړۍوال فورم» کې ګډون وکړي.

نوموړي په سیمه کې د امنیت او ثبات د تضمین لپاره د منظمو او همغږو چارو پر دوام د ترهګرۍ، سخت‌دریځۍ او سرحدونو پورې د تړلو جرمونو پر ضد د هڅو پر لا تقویت ټینګار وکړ.

د منځنۍ اسیا هېوادونو اوومه سرمشریزه غونډه د ازبکستان د ولسمشر شوکت میرضیایُف په مشرۍ او د اذربایجان، قزاقستان، قرغېزستان، تاجکستان او ترکمنستان د ولسمشرانو او همداراز د منځنۍ اسیا لپاره د ملګرو ملتونو د سیمه‌ییز مرکز مشر کاهه امنادزه ګډون درلود.

د دغه ریاست په وینا، په دې نندارتون کې به د ګڼ شمېر خصوصي او دولتي شرکتونو ترڅنګ د ننګرهار وادي کرنیز دولتي شرکت هم خپل تولیدات او محصولات نندارې ته وړاندې کړي.

د نندارتون مسوولین وايي، سږکال به دغه نندارتون د سیمې او نړۍ د ۱۵ هېوادونو په ګډون د روانې میاشتې په ۲۶مه نېټه د اوو ورځو لپاره پرانېستل شي.

مسوولین زیاتوي، چې په شاوخوا ۱۸۰ غرفو کې به بهرني شرکتونه او په سلګونه نورو غرفو کې به کورني شرکتونه خپل تولیدات او نوښتونه وړاندې کوي.

د یادونې وړ ده، چې تېر کال هم د امام ابوحنیفه درېیم ملي او نړۍوال نندارتون د کورنیو او بهرنیو تولیداتو د نندارې په موخه جوړ شوی و، چې د مسوولینو په وینا، پایلې یې مثبتې او د سوداګرۍ د پراختیا لپاره ګټورې وې.

یاد ریاست بیا دا نه دی ویلي، چې په دې نندارتون کې ښځو ته هم غرفې ورکړل شوي او که نه.

تر اوسه دا نه ده څرګنده شوې، چې دغه کارګر څنګه دغې خطرناکې وسيلې ته لوېدلی، خو د بېړنیو مرستو ټیمونو د هغه جسد له وسيلې را اېستلی او د څېړنو لپاره یې روغتون ته لېږدولی دی.

د راپورونو له مخې، دغه افغان کارګر د خوراکي توکو د اچولو پر مهال خپل تعادل له لاسه ورکړی او ناڅاپه وسيلې ته غورځېدلی دی.

دغه پېښه د هغو ګڼو افغان کډوالو د وضعیت انځور وړاندې کوي، چې د افغانستان د اقتصادي بحران او د طالبانو د محدودیتونو له امله د کار موندلو په موخه ترکیې، ایران او پاکستان ته تښتېدلي دي.

کډوال، په ځانګړي ډول افغانان د قانوني اسنادو او د کار رسمي جواز د نه لرلو له امله په خطرناکو، ټیټو تنخوا لرونکو او غېر انساني شرایطو کې کار ته اړ کېږي.

د ترکیې د کاري خوندیتوب او روغتیا شورا د ۲۰۲۴ کال په راپور کې ویلي، چې په دغه کال کې لږ تر لږه ۱۸۹۷ کارګران چې پکې ۱۳ افغانان هم شامل دي، د کار پر مهال د پېښو له امله مړه شوي دي.

سرچینې زیاتوي، چې په ډېرو مواردو کې د کارګرانو د مړینې قضیې په ځانګړي ډول د بهرنیو کارګرانو په جدي ډول نه څېړل کېږي.

بلخوا، راپورونه ښيي چې په ترکیه کې د افغان کډوالود نیولو لړۍ تېزه شوې او پولیس هره ورځ په بېلابېلو ښارونو کې ګڼ شمېر هغه کډوال چې اسناد نه لري، نیسي.

د ترکیې د کورنیو چارو وزارت په تازه ارقامو کې ویلي، چې د روان کال د جنوري څخه تر اکټوبر پورې په بېلابېلو ښارونو کې ۳۰زره او ۹۹افغان کډوال نیول شوي او د قانوني پروسو لپاره اړوندو ادارو ته سپارل شوي دي.

د طالبانو د بدني روزنې او سپورټ اداره وايي، د اسلامي هېوادونو د پيوستون په شپږم پړاو سياليو کې افغان ټکواندو کار محسن رضایي په منفي ۶۰ کيلوګرامه وزن کې په وروستۍ لوبه کې اذربايجاني سيال ته ماتې ورکړه او د دغو سیالیو د سپینو زر مډال په خپل نوم کړ.

د دغې ادارې د خبرپاڼې له‌مخې، محسن رضايي به تر راتلونکو څو ساعتونو د سرو زرو مډال پر سر د خپل ایراني سیال پر وړاندې د سیالۍ ډګر ته ښکته شي.

د اسلامي هېوادونو د پيوستون شپږم پړاو سيالۍ د سعودي عربستان په کوربتوب په پلازمېنه رياض ښار کې د ۵۷ اسلامي هېوادونو په ګډون په ۲۳سپورټی څانګو کې د نومبر پر ۷مه پيل او د همدې میاشتې تر ۲۱مې به دوام وکړي.

د دغو سياليو په ټکواندو برخه کې د افغانستان په استازولۍ پنځه لوبغاړي ګډون لري.

د یادونې وړ ده، چې تر دې مخکې د موی‌ټای په برخه کې محمد یوسف جهانګیر له یادو سیالیو د سرو زرو مډال ګټلی دی.