ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې محمد بن سلمان ته هرکلی ووایه

دغو څرګندونو د توکیو او بیجنګ ترمنځ د کلونو تر ټولو ستر دیپلوماتیک کړکېچ رامنځته کړی.

د جاپاني او چینايي چارواکو تر منځ تازه خبرې بې‌پایلې وې او بیجینګ غوښتنه کړې چې تاکایچي دې خپلې څرګندونې بېرته واخلي، خو توکیو دا نه مني.

چینایي دولتي رسنیو او ډیپلوماتانو تاکایچي سخته په نښه کړې ده، او جاپان وایي چې د چین منفي تبلیغاتو له امله خپلو وګړو ته د احتیاط سپارښتنه کوي. جاپاني اتباعو ته ویل شوي چې له ګڼه‌ګوڼې لرې او یوازې سفر ونه کړي.

له بلې خوا، چین خپلو وګړو ته جاپان ته د سفر نه کولو سپارښتنه کړې، چې دا کار د جاپان پر اقتصاد اغېز کولی شي.

چینایي هوايي شرکتونو د جاپان پر لور سفرونو کې اسانتیاوې لغوه کړې، او په چین کې د جاپاني فلمونو نندارې هم ځنډول شوې دي.

امریکا یو ځل بیا ویلي چې د جاپان دفاع ته ژمنه ده.

دغه جګړه په ۲۰۲۳ کال کې د سوډان د وسله والو ځواکونو او د نیمه پوځي چټک ملاتړ ځواکونو (RSF) ترمنځ د واک پر سر پیل شوه. دې جګړې خلک بېځایه کړي او قومي وژنې او پراخې ورانۍ یې رامنځته کړې دي.

سرچینو ویلي چې سعودي عربستان له ټرمپ سره د دې مسالې په مطرح کولو هڅه کوي د هغه سوله راوړونکی احساس وهڅوي. ټرمپ په مکرر ډول ویلي چې د نړیوالو شخړو د حل لپاره د خپل کار له امله د نوبل سولې جایزه غواړي.

د سعودي حکومت رسنیز دفتر سملاسي نظر نه دی ورکړی.

له ټرمپ سره د سوډان په اړه د خبرو اترو رپوټ مخکې د مېډل ایسټ ویبپاڼې له خوا خپور شوی و.

متحده ایالات، عربي متحده امارات، سعودي عربستان او مصر د شخړې د حل لپاره د یوې جوړې شوې ډلې غړي دي چې په غیر رسمي ډول د کواډ په نوم پیژندل کیږي.

د سعودي عربستان لپاره، د سودان د شخړې حل د دغه هېواد له ملي امنیت سره تړلی، ځکه د سوډان سلګونه کیلومتره ساحلي کرښه د یاد سلطنت د سرې بحیرې ساحل پر وړاندې پرته ده.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دوشنبې په ورځ د امريکا په ملاتړ د یوه پرېکړه‌ليک مسوده تصویب کړه، چې په غزه کې د اوربند په تړاو د ولسمشر ډونالد ټرمپ پلان تاييدوي.

دغه مسوده جګړه پای ته رسوي او په دې سیمه کې د نړيوال ثبات راوستلو یا سوله ساتي ځواک ځای پرځای کېدو ته اجازه ور کوي.

ګوتریش په خپله خبرپاڼه کې وويل: « اوس دا ډېر مهم دي چې دغه ديپلوماتیک خوځښت په عملي او بیړنیو ګامونو بدل شي».

هغه زیاته کړه چې ملګري ملتونه د غزې لپاره د بشري مرستو پراخولو ته ژمن دي.

ګوتریش همدارنګه ویلي، دا مهمه ده چې د امریکا د پلان دويم پړاو ته د تلو هڅې دوام ومومي.

دغه پړاو د اسراییل او فلسطینیانو تر منځ د دوه-دولته حل‌لارې د ترلاسه کولو لپاره سياسي بهیر ته لاره اواروي.

رسنیو ته د نایجریا پولیسو ویلي چې وسله وال تېره ورځ سهار شاوخوا ۴بجې د ماګا په ښار کې د نجونو دولتي لیلیه لرونکي ښوونځي ته ننوتل او له امنیتي ځواکونو سره ونښتل.

پولیسو زیاته کړې چې په پېښه کې د ښوونځي مرستیال مدیر وژل شوی او یو بل کارکوونکی ټپي شوی دی.

د پولیسو په وینا، تاکتیکي واحدونه، سرتیري او سیمه ییزې ملیشې د تښتول شویو زده کوونکیو په لټه کې دي.

شمال لویدیزه نایجریا په وروستیو کلونو کې د وسله والو ډلو د باج اخېستنې، بونګې او برمتې د پېښو له امله د ښځینه زده کونکو د تښتونو شاهده ده.

سربیره پردې، بوکو حرام اسلامي ډلې هم په نایجریا کې په ګڼو وختونو کې زده کوونکې تښتولې دي.

په ۲۰۱۴کال کې دې ډلې د نایجریا په شمال ختیځ ښار چیبوک کې له یوه ښوونځي څخه ۲۷۰نجونې تښتولې وې. ډیری نجونې د دې ډلې له بند څخه وتښتېدې او یا هم وروسته خوشې شوې، خو یو شمیر یې هیڅکله بیرته خپلو کورونو ته ستنې نه شوې.

خطیب زاده ټینګار کړی چې ایران په دې وروستیو ورځو کې د افغانستان او پاکستان په اړه ډیر اغیزناک ګامونه اخیستي دي.

ایراني چارواکو له دې وړاندې هم د طالبانو او اسلام اباد ترمنځ د منځګړیتوب لپاره خپل چمتووالی څرګند کړی و.

خطیب زاده سپوتنیک اژانس ته ویلي، «دا غونډه به په راتلونکې میاشت کې ترسره شي».

یو لوړ پوړي ایراني ډیپلومات ریا نووستي خبري اژانس ته ویلي: «موږ د افغانستان په اړه د تماس ډلې په جوړولو کار کوو، چې د افغانستان ټول ګاونډیان، او همدارنګه د روسیې او چین په ګډون یو شمیر نور هیوادونه به پکې شامل وي. د دې غونډې په اجنډا کې افغانستان سره د مرستې او د سیمه ییزو میکانیزمونو له لارې د ثبات ساتلو پر څرنګوالی سربېره نور خورا مهم سیمه ییز مسایل شامل دي.»

له دې وړاندې د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي د یوې غونډې په څنډه کې خبریالانو ته ویلي و، چې تهران د افغانستان او پاکستان د ستونزو د حل په موخه د یوې سیمه ییزې ناستې په لټه کې دی.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ تاوتریخوالی وروسته له هغه زیات شو چې د اکتوبر پر نهمه ماښام د پاکستان هوايي ځواکونو په کابل او نورو ولایتونو کې هوايي بریدونه وکړل.

پاکستان وویل، چې دا بریدونه دپاکستاني طالبانو د مشرانو د له منځه وړلو لپاره ترسره شوي وو، خو د طالبانو دفاع وزارت د غچ اخیستنې د عملیاتو د پلي کولو اعلان وکړ او د دواړو لوریو ترمنځ پر ډیورند کرښه نښتې پیل شوې.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ وروستۍ دوه پړاوه خبرې اترې د ترکیې په استانبول ښار کې ترسره شوې چې له مطلوبې پایلې پرته پای ته ورسېدې.

اسلام اباد په مکرر ډول افغان طالبان د پاکستاني طالبانو تحریک(ټي ټي پي) وسله والې ډلې په ملاتړ تورنوي، خو افغان طالبان دا ادعا ردوي او وایي چې ټي ټي پي د پاکستان داخلي موضوع ده.