د مالي پوځ د القاعدې له یوې ملاتړې ډلې سره د همکارۍ په تور ۳۱ تنه وژلي

له هرکلي وروسته ټرمپ او محمد بن سلمان په یوه دوه اړخیزه ناسته کې برخه واخېسته.

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت وايي چې دغه سفر د ټرمپ په رسمي بلنه شوی او هدف یې د مصنوعي ځیرکتیا، سوله‌ییزې اتومي انرژۍ، ټېکنالوژۍ او امنیتي همکاریو پراختیا ده.

ټرمپ به په دې لیدنه کې د سعودي هغه ۶۰۰ میلیارده ډالري پانګونه تعقیب کړي چې په می میاشت کې د نوموړي د ریاض سفر پر مهال اعلان شوې وه. دا له ۲۰۱۸ کال وروسته امریکا ته د بن‌سلمان لومړی سفر دی.

سعودي د سیمې د کړکېچونو له امله له واشنګټن څخه د امنیتي تضمین ترلاسه کولو هڅه کوي، خو امریکا دا موضوع له اسراییل سره د ریاض د اړیکو عادي کولو پورې تړلې ده. ریاض د اړیکو عادي کول د فلسطین لپاره د خپلواک دولت په تضمین پورې تړي.

د واشنګټن د یوه پخواني منځګړي د اټکل له مخې، کیدای شي داسې یو فرمان صادر شي چې امریکا او سعودي دې د هر ډول ګواښ پر مهال سملاسي له یو بل سره مشوره وکړي، پرته له دې چې امریکا د فعالې دفاع ژمنه وکړي.

سعودي په ورته وخت کې د « ۲۰۳۰ لرلید» له مخې د اتومي انرژۍ او مصنوعي ځیرکتیا په برخو کې د ټېکنالوژیو د ترلاسه کولو په لټه کې دی. له امریکا نه د پرمختللو چیپونو او ټېکنالوژۍ ترلاسه کول حیاتي بلل کېږي.

دغو څرګندونو د توکیو او بیجنګ ترمنځ د کلونو تر ټولو ستر دیپلوماتیک کړکېچ رامنځته کړی.

د جاپاني او چینايي چارواکو تر منځ تازه خبرې بې‌پایلې وې او بیجینګ غوښتنه کړې چې تاکایچي دې خپلې څرګندونې بېرته واخلي، خو توکیو دا نه مني.

چینایي دولتي رسنیو او ډیپلوماتانو تاکایچي سخته په نښه کړې ده، او جاپان وایي چې د چین منفي تبلیغاتو له امله خپلو وګړو ته د احتیاط سپارښتنه کوي. جاپاني اتباعو ته ویل شوي چې له ګڼه‌ګوڼې لرې او یوازې سفر ونه کړي.

له بلې خوا، چین خپلو وګړو ته جاپان ته د سفر نه کولو سپارښتنه کړې، چې دا کار د جاپان پر اقتصاد اغېز کولی شي.

چینایي هوايي شرکتونو د جاپان پر لور سفرونو کې اسانتیاوې لغوه کړې، او په چین کې د جاپاني فلمونو نندارې هم ځنډول شوې دي.

امریکا یو ځل بیا ویلي چې د جاپان دفاع ته ژمنه ده.

دغه جګړه په ۲۰۲۳ کال کې د سوډان د وسله والو ځواکونو او د نیمه پوځي چټک ملاتړ ځواکونو (RSF) ترمنځ د واک پر سر پیل شوه. دې جګړې خلک بېځایه کړي او قومي وژنې او پراخې ورانۍ یې رامنځته کړې دي.

سرچینو ویلي چې سعودي عربستان له ټرمپ سره د دې مسالې په مطرح کولو هڅه کوي د هغه سوله راوړونکی احساس وهڅوي. ټرمپ په مکرر ډول ویلي چې د نړیوالو شخړو د حل لپاره د خپل کار له امله د نوبل سولې جایزه غواړي.

د سعودي حکومت رسنیز دفتر سملاسي نظر نه دی ورکړی.

له ټرمپ سره د سوډان په اړه د خبرو اترو رپوټ مخکې د مېډل ایسټ ویبپاڼې له خوا خپور شوی و.

متحده ایالات، عربي متحده امارات، سعودي عربستان او مصر د شخړې د حل لپاره د یوې جوړې شوې ډلې غړي دي چې په غیر رسمي ډول د کواډ په نوم پیژندل کیږي.

د سعودي عربستان لپاره، د سودان د شخړې حل د دغه هېواد له ملي امنیت سره تړلی، ځکه د سوډان سلګونه کیلومتره ساحلي کرښه د یاد سلطنت د سرې بحیرې ساحل پر وړاندې پرته ده.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دوشنبې په ورځ د امريکا په ملاتړ د یوه پرېکړه‌ليک مسوده تصویب کړه، چې په غزه کې د اوربند په تړاو د ولسمشر ډونالد ټرمپ پلان تاييدوي.

دغه مسوده جګړه پای ته رسوي او په دې سیمه کې د نړيوال ثبات راوستلو یا سوله ساتي ځواک ځای پرځای کېدو ته اجازه ور کوي.

ګوتریش په خپله خبرپاڼه کې وويل: « اوس دا ډېر مهم دي چې دغه ديپلوماتیک خوځښت په عملي او بیړنیو ګامونو بدل شي».

هغه زیاته کړه چې ملګري ملتونه د غزې لپاره د بشري مرستو پراخولو ته ژمن دي.

ګوتریش همدارنګه ویلي، دا مهمه ده چې د امریکا د پلان دويم پړاو ته د تلو هڅې دوام ومومي.

دغه پړاو د اسراییل او فلسطینیانو تر منځ د دوه-دولته حل‌لارې د ترلاسه کولو لپاره سياسي بهیر ته لاره اواروي.

رسنیو ته د نایجریا پولیسو ویلي چې وسله وال تېره ورځ سهار شاوخوا ۴بجې د ماګا په ښار کې د نجونو دولتي لیلیه لرونکي ښوونځي ته ننوتل او له امنیتي ځواکونو سره ونښتل.

پولیسو زیاته کړې چې په پېښه کې د ښوونځي مرستیال مدیر وژل شوی او یو بل کارکوونکی ټپي شوی دی.

د پولیسو په وینا، تاکتیکي واحدونه، سرتیري او سیمه ییزې ملیشې د تښتول شویو زده کوونکیو په لټه کې دي.

شمال لویدیزه نایجریا په وروستیو کلونو کې د وسله والو ډلو د باج اخېستنې، بونګې او برمتې د پېښو له امله د ښځینه زده کونکو د تښتونو شاهده ده.

سربیره پردې، بوکو حرام اسلامي ډلې هم په نایجریا کې په ګڼو وختونو کې زده کوونکې تښتولې دي.

په ۲۰۱۴کال کې دې ډلې د نایجریا په شمال ختیځ ښار چیبوک کې له یوه ښوونځي څخه ۲۷۰نجونې تښتولې وې. ډیری نجونې د دې ډلې له بند څخه وتښتېدې او یا هم وروسته خوشې شوې، خو یو شمیر یې هیڅکله بیرته خپلو کورونو ته ستنې نه شوې.