طالب وزیر له ایراني سفیر سره لیدنه کې د افغان کارګرانو د قانوني لېږد پر اهمیت ټینګار وکړ

د دوغارون د ګمرک رییس اسماعیل پورعابد د شنبې په ورځ وویل، چې د دوی د هېواد باروړونکي موټرونه له ۹ورځو نیولې تر ۱۵ورځو پورې د هرات په ګمرک کې بند پاتې کېږي او دا ډول ځنډ په وروستیو میاشتو کې «بې ساری» بلل کېږي.

هغه زیاته کړه، چې د روان کال د لړم میاشت کې د دوغارون له لارې له ۱۲زره څخه ډېر باروړونکي موټرونه افغانستان ته اوښتي دي، په داسې حال کې چې ۱۰زره او ۷۳۹موټرونه له افغانستان څخه ایران ته داخل شوي دي.

د دوغارون د ګمرک رییس له طالبانو وغوښتل، چې د دواړو لوریو د باروړونکو موټرو د راتګ تګ شمېر باید په متوازن ډول وساتي.

دغه ایرانی مقام وايي، چې د طالبانو محدودیتونو د ډېرو موټر چلوونکو ژوند له ستونزو سره مخ کړی او هغوی اړ شوي، چې د اسلام‌کلا په ګمرک کې د لږو اسانتیاوو لاندې پاتې شي.

پورعابد ټینګار وکړ، چې ایران د قضایي ادارې د «یو په یو» طرحه مخې ته وړې ده، چې له مخې یې د افغانستان د یو باروړونکي موټر د داخلېدو په بدل کې باید یو د ایران باروړونکی موټر بهر شي.

هغه په یوه رسنیز سیاسي بحث کې په ټینګار سره وویل،«طالبانو ښودلې چې دوی د حکومت کولو او پر دې هېواد د کنټرول توان نلري.»

دراني زیاته کړه چې طالبان د ټولنیزو، اقتصادي او ترهګرۍ ضد چارو پشمول په ټولو برخو کې ناکام شوي دي.

هغه په بحث کې د نړیوالو سازمانونو راپورونوته اشاره وکړه او زیاته یې کړه، «د پاکستاني طالبانو تحریک[ټي ټي پي] چې د ټولې سویلي او مرکزي اسیا لپاره یو ګواښ دی، د افغان طالبانو له خوا یې ملاتړ کیږي».

د دې پخواني پاکستاني ډیپلومات په وینا، طالبانو په خپلو پالیسیو سره ځانونه د خپلو ګاونډیو، سیمه ایزو هیوادونو او نړیوالې ټولنې ترمنځ نور هم منزوي کړي دي. هغه زیاته کړه چې د نجونو او ښځو د زده کړې سره د طالبانو چلند دا انزوا لا زیاته کړې ده.

دراني دا هم وویل چې د افغانستان د بدخشان پشمول په شمال کې، د طالبانو ضد ډلې ډیرې فعالې شوې دي، او د طالبانو د پالیسیو دوام کولی شي د دې وسله والو غورځنګونو په پیاوړتیا او یووالي کې مرسته وکړي.

په هرات کې د زعفرانو د ګل لسمې مېلي پرمهال د طالبانو د کرنې وزارت مرستیال صدراعظم عثماني ویلي، چې سږکال په افغانستان کې پر ۱۲زره هکټاره ځمکه زعفرانو کرکېله شوې او ۴۱ ټنه زعفران تولید شوي دي.

پر همدغه مهال د افغانستان د زعفرانو د ټولنې مشر ابراهیم عادل ویلي، چې دمګړی ۷۲ شرکتونه د زعفرانو په برخه کې کار کوي او د افغانستان زعفران بهرنیو هېوادونو ته صادروي.

نوموړي ویلي، چې د زعفرانو ټولنه پلان لري چې په دې برخه کې لس میلیونه ډالر پانګونه وکړي او شاوخوا ۸۰ زره کسانو ته به د کار زمینه برابره کړي.

نوموړي زیاته کړې، تمه یې لرله چې سږکال به په افغانستان کې د زعفرانو حاصلات ۷۰ ټنو ته پورته شي، خو د دوی د تمې خلاف سږکال د زعفرانو حاصلات یوازې ۴۰ ټنه وو.

نوموړي د اقلیم بدلون او وچکالي د زعفرانو د حاصل د کمښت لامل بللي دي.

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې د زعفرانو د حاصلاتو د کمښت له امله د زعفرانو بیې ټیټې شوې دي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند سیف خېبر د د دغه وزارت د وزیر خالد حنفي یو غږیږ پیغام خپور کړی، چې نوموړي پکې ویلي، اغیار او نړیوال له اسلام سره حساسیت لري، خو د نوموړي په خبره چې طالبان اسلام ته لومړیتوب ورکوي.

خالد خنفي زیاتوي:«هر یو دا کوښښ کوي او له هغه وخته چې اسلامي امارت راغلی دی، وایي چې تاسي(طالبان) د تعلیم خلاف یاست، طالبان د اسلام له تعلیم سره نه دي خلاف، اسلام د بداخلاقۍ سره حساسیت لري. او اغیار او نړیوال له اسلام سره حساسیت لري. موږ اسلام ته ترجیح ورکوو.»

نوموړي ویلي، چې افغانستان کې به تعلیم د قران له اصولو سره کېږي او د حجاب لپاره هم به چوکاټ جوړېږي.

نوموړي دا څرګندونې پر داسې مهال کړې، چې پر کابل د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې د نجونو او ښځو پر زده کړو د بندیز له امله په کور دننه او نړیواله کچه سختي نیوکې کېږي.

د طالبانو د بلخ د والي مرستیال نورالهادی ابو ادریس نن شنبه، د لیندۍ لومړی نېټه ویلي، چې په راتلونکي کې به د مختلفو بندرونو له لارې د هیواد د ۸۰ سلنه کرنیزو او صنعتي محصولاتو د صادراتو لپاره اساس برابر شي.

هغه زیاته کړه، چې د حیرتان بندر ظرفیتونه لوړ شوي او دا بندر اوس د سوداګرو لپاره د اړینو اسانتیاوو د برابرولو لپاره ۲۴ ساعته فعالیت کوي.

ادریس همدراز وویل، چې په اوسني وضعیت کې هغه بندرونه چې تړل شوي دي د حیرتان بندر یو فعال بدیل پاتې دی او افغان محصولات د دې بندر له لارې مرکزي اسیا او حتی اروپا ته صادریږي.

له هغه وروسته، چې پاکستان له افغانستان سره سوداکریزې لارې وتړلې د طالبانو اداره هڅه کوي، چې د سوداګرۍ بدیلي لارې ولټوي.