د امریکا متحده ایالاتو د ۲۰۲۵ د ملي امنیت تازه ستراتیژي خپره کړې، خو په دې ستراتیژیک سند کې د افغانستان نوم په څرګنده توګه نهدی راغلی. دا په داسې حال کې ده چې افغانستان د جمهوري نظام پر مهال د امریکا د سیاسي او نظامي پالیسیو مهم محور و.
په نوې ستراتیژۍ کې یوازې د سویلي اسیا سیمه او د ترهګرۍ اړوند ګواښونه په عمومي توګه یاد شوي، چې د داعش-خراسان او القاعده د فعالیتونو ذکر پهکې شوی، خو هېڅ ځای د افغانستان مشخص یادونه نهلیدل کېږي.
د متحده ایالاتو د ۲۰۲۵ د ملي امنیت تازه ستراتیژۍ په هغه برخه کې چې اسیا ته ځانګړې شوې، واشنګټن د دې سترې وچې په څو ټاکلو هېوادونو تمرکز کړی، خو افغانستان په کې یاد شوی نهدی او نه هم د لومړیتوب هېوادونو په لړ کې ځای لري.
په دې ستراتیژۍ کې ویل شوي، چې د هند ـ ارام سمندر سیمه (Indo-Pacific) به د راتلونکو لسیزو یو مهم اقتصادي او جیوپولټیک ډګر وي. د ستراتیژۍ لهمخې، امریکا غواړي په دغې سیمه کې د چین د نفوذ په مقابل کې له خپلو متحدینو سره اړیکې لا پیاوړې کړي او د ازادې او پرانستې سیمې ملاتړ ته دوام ورکړي.
سند کې راغلي، چې امریکا غواړي په اسیا کې له هغو هېوادونو سره د سوداګرۍ، ټکنالوژۍ، امنیت او کلتوري اړیکې نورې هم پیاوړې کړي، چې د واشنګټن په اوږدمهاله ګټو کې رول لري. خو په دغه تمرکز کې د افغانستان لپاره ځای نهدی ورکړل شوی، او همداراز د افغانستان امنیتي وضعیت، اقتصادي اړتیاوې یا د سیمې لپاره د هغه احتمالي رول ته اشاره نهده شوې.
داسې ښکاري چې له افغانستان څخه د امریکا له وتلو وروسته، واشنګټن په سیمه کې خپلې ستراتیژیکې محاسبې بدلې کړې دي او اوس د چین، جاپان، هند، سویلي کوریا او نورو مهمو اقتصادي مرکزونو پر لور تمرکز کوي. داسې انګیرل کیږي چې افغانستان د امریکا په سیمه ییزو لومړیتوبونو کې اوس ډېر محدود ځای لري او ښکاري چې واشنګټن د کابل په اړه نوې اوږدمهاله طرحه نهلري.
دا په داسې حال کې ده چې افغانستان د سیمې په امنیت او اقتصادي دهلیزونو کې لا هم مهم جغرافیایي موقعیت لري، خو په امریکایي ستراتیژۍ کې د هغه نشتوالی د ډېری سیاسي څارونکو لپاره د پام وړ ګڼل کېږي.
که مخکینیو ستراتیژیو ته وکتل شي، نو وضعیت توپیر درلود. د بایډن د ۲۰۲۲ ملي امنیت ستراتیژۍ کې ټینګار شوی و، چې امریکا به د «over-the-horizon» په دې معنا چې له نظامي حضور یا اډې پرته، د ترهګرۍ ضد وړتیا وساتي، څو د القاعده او داعش-خراسان ګواښونه لهمنځه یوسي او د بشري مرستو او د ښځو حقونو ملاتړ هم د سند برخه وه.
د ټرمپ په ۲۰۱۷ ستراتیژۍ کې افغانستان د «South Asia Strategy» تر چتر لاندې یاد شوی و، چې موخه یې پر طالبانو د فشارونو زیاتول او د سولې خبرو ته د زمینې برابرول و.
د ۲۰۲۵ سند ښيي چې امریکا خپل تمرکز له اوږدمهاله جګړو، نظامي مداخلې او ملت جوړونې پروژو څخه لرې کړی او اوس یې بنسټیز لومړیتوبونه کورني امنیت، د چین او روسیې ستراتیژیکه سیالي او د اقتصادي ځواک پیاوړتیا جوړوي.
