د پاکستان پوځ وايي چې په خیبر پښتونخوا کې یې د عملیاتو پرمهال ۹ وسله وال وژلي

د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهیل اپریدي د جمعې په ورځ د صوبايي کابینې په غونډه کې ویلي، چې د تورخم لارې بندېدو له امله په خیبر کې د لاریو چلوونکي او افغان کډوال له ستونزو سره مخ دي.

نوموړي د خیبر ولسوالۍ سیمه ييزو چارواکو ته لارښوونه وکړه، څو د لارې بندېدو له امله اغېزمنو افغان کډوالو او لارۍ چلوونکو ته اړیني اسانتیاوې چمتو کړي.

سهیل اپریدي‌ ویلي:« د شاوخوا ۵۵ ورځو راهیسې لاره بنده ده، هلته چې زموږ لارۍ چلوونکي له ستونزو سره مخ دي، زموږ افغان وړونه، خوېندې او واړه ماشومان هم ډېر په ستونزه کې دي. نو زه د خیبر له مسول څخه غوښتنه کوم، چې هلته د ټولو لارۍ چلوونکو او افغان وړونو او خوېندو سره لازمي مرسې وکړي. د هغوی د خوراک او څښاک په اړه باید هېڅ ډول کمی احساس نه شي.»

نوموړي یادې څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د تورخم د لارې په ګډون د افغانستان پاکستان ترمنځ ټولي لارې د نږدې دوو میاشتو راهیسې تړل شوې دي او یوازې افغان کډوالو کورنیو ته افغانستان ته د تګ اجازه ورکول کېږي.

نوموړي دغه څرګندونې پرون چهارشنبه (د لېندۍ ۱۲مه) په یوې خبري ناسته کې کړې دي.

په یاده ناسته کې د مرکزي بانک مشر ویلي، اوس د دې وخت رارسېدلی چې پاکستان د خپلو پالیسیو پر بدلون له سره غور وکړي. هغه ویلي، که د پاکستان لومړی وزیر د اپوزیسیون خبرې نه اوري؛ نو باید د خپلو خلکو غږ واوري.

دا په داسې حال کې ده، چې پر ډیورنډ کرښه د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ تر سختو نښتو وروسته د تورخم په ګډون له پاکستان سره د افغانستان ټولې لارې له نږدې دوو میاشتو راهیسې تړلې دي. په خیبرپښتونخوا کې ځایي خلکو او سوداګرو په وار، وار لاریونونه وکړل او د پاکستان له حکومته یې د لارو د بېرته پرانیستلو غوښتنه وکړه؛ خو دغه لارې لاهم تړلې پاتې دي.

د پاکستان او افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو ګډې خونې بیا ویلي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ په دوامداره توګه د لارو بندېدو له امله د سوداګرۍ حجم له ۵ میلیارد ډالرو څخه ۱ میلیارد ډالرو ته راټېټ شوی.

تازه د پاکستان د سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د بشردوستانه موخو لپاره د تورخم او چمن سوداګریزې لارې پرانېزي. یادې لارې به یوازې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د لېږد لپاره پرانېستل شي.

د پاکستان پوځ د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۲مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې دغه عملیات دوه ورځې وړاندې ترسره شوې دي.
په وروستیو اوونیو کې په خېبرپښتونخوا کې د پوځ عملیات او د وسله‌والو بریدونه زیات شوي دي.

په تازه پېښه کې لږ تر لږه څلور تنه چې په کې دوه پولیس او یو سیمه‌ییز چارواکی شامل دي، د سې شنبې په ورځ د خېبرپښتونخوا په بنو کې د وسله‌والو د برید په پایله کې وژل شوي او درې نور ټپیان شوي دي.

د سې شنبې په ورځ په وروستۍ پېښه کې د خېبرپښتونخوا په بنو ولسوالۍ کې د وسله‌والو په برید کې لږ تر لږه څلور کسان ووژل شول، چې دوه پولیس او یو سیمه‌ییز چارواکی هم پکې شامل وو.

وسله‌والو له برید وروسته د پولیسو موټر ته اور اچولی او د هغوی وسلې یې له ځان سره وړي.

د خېبرپښتونخوا د پولیسو د یو امنیتي راپور پر بنسټ، یوازې د ۲۰۲۵ کال د لومړیو اتو میاشتو په ترڅ کې په دې سېمه کې له ۶۰۰ څخه ډېرې ترهګریزې پېښې شوې، چې په پایله کې یې لږ تر لږه ۷۹ د پولیسو مامورین او ۱۳۸ ملکي کسان وژل شوي دي.

خېبرپښتونخوا او بلوچستان د پاکستان دوه سرحدي او ناارامه سیمې دي، چې وسله‌وال کله ناکله امنیتي ځواکونه په نښه کوي.

د شنبې په ورځ وسله والو جنګیالیو د سویلي وزیرستان په اعظم ورسک سیمه کې د یوه ځايي خبریال معراج خالد کور په بمونو والوزاوه او یو بل خبریال لعل وزیر او د هغه د کورنۍ غړي یې ګواښلي دي.

په سیمه کې خبریالانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د معراج خالد کور په دې دلیل نړول شوی، چې د طالبانو په وینا، خپل کور یې وسله والو ځواکونو ته په واک کې ورکړی و، خو خالد وايي، چې دوی خپل کور هیچا ته په واک کې نه دی ورکړی.

په واڼه کې مېشت یوه خبریال، چې د امنیتي دلایلو له امله یې د نوم نه ښودلو غوښتنه وکړه، وویل چې دی او بل خبریال معراج خالد له تېر یوه کال راهیسې دټي ټي پي له لوري د مرګ ګواښونه ترلاسه کوي.

د دغه خبریال په وینا، وسله والو څو ځله د دوی د کورنۍ غړي هم وهلي ټکولي دي.

یوې بلې سرچینې له نومښودنې پرته وویل، « تېره ورځ وسله وال د لعل وزیر کور ته ورغلي وو، د هغه د حاضرېدو غوښتنه یې وکړه. څو ساعته وروسته د معراج خالد کور ته ورغلل او د ده کور یې په بمونو والوزاوه».

د سیمې اوسېدونکي او امنیتي سرچینې تاییدوي چې د واڼه لپاره د ټي ټي پي ټاکل شوی قوماندان رحمت‌الله وزیر چې اوس د اعظم‌ورسک په سیمه کې د طالبانو ولسوال دی، پر خبریالانو فشار راوړي.

په جنوبي وزیرستان کې د پوځ او وسله والو ډلو د اوږدمهاله جګړې له امله خبریالانو ته د دواړو لوریو له خوا د ګواښونو پېښې له دې وړاندې هم ثبت شوې دي.

د جنوبي وزیرستان محلي چارواکو او ټي ټي پي ددغو ګواښونو په تړاو تراوسه څه نه دي ویلي، خو یو شمېر سیاسي ډلو د خبریال معراج خالد د کور ورانول غندلي دي.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر مولانا فضل الرحمان نن یکشنبه، د لیندۍ ۹مه د خیبرپښتونخوا په مردان ولسوالۍ کې الجامعه الاسلامیه مدرسې کې په خبرو کې وویل، چې پاکستان او افغانستان دې پر خپلو پالیسو له سره غور وکړي.

د پاکستان یاد مذهبي مشر نیوکه وکړه، چې پاکستان د خپلې ډيپلوماسۍ له لارې ونه شوای کړی، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ اړیکې ښې کړي.

مولانا فضل الرحمان وویل:« ما افغانستان ته د یوې اونۍ لپاره دوره وکړه، عالمانو له ماسره ملتیا کوله، په یوه اونۍ کې موږ یوه اجنډا مکمل کړه او بېرته راغلو له بریالیتوب سره، خو هغه زموږ له خوا جوړ شوی کار له تاسې «پاکستان» څخه خراب شو او تاسې هغه هم پرمخ یونه وړای شوای.»

نوموړي د پاکستان پر تکلارې نیوکه وکړه، چې د جګړې پالیسي پرمخ وړي او د اسلام اباد حکومت ته یې په خطاپ کې وویل، چې دا مساله داسې نه شي حل کولی.

مولانا فضل الرحمن وايي، دی د جګړې خلاف دی او دواړو هېوادونو ترمنځه هم جګړه نه غواړي.

هغه دغه راز وویل، چې « په پاکستان کې هم د وسله والې جګړې حلاف یو او وسله والو ډلو ته وایو چې په سیمه کې ناامني نه غواړو باید په خپلې تګلارې بیا له سره کتنه وکړي».

مولانا فضل الرحمان د وینا په یوه برخه کې وویل:« وسله والې ډلې دې جګړه بنده کړي او افغانستان هم په دې برخه کې مرسته وکړي او پاکستان هم په دې برخه کې پرمختګ وکړي او قوم دوستي غواړي.»

دا څرګندونې په داسې مهال دي، چې په ظاهر د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې ترینګلې دي او په وروستیو اونیو کې د ټي ټي پي او د پاکستان پوځ ترمنځ جګړو او بریدونو زور اخیستی دی.