احمد الشرع: ولسمشریزې ټاکنې به تر راتلونکو څلورو کلونو ترسره شي

مایکل بنکس پر اېکس‌پاڼې لیکلي: «دا پیغام د ټولو ناقانونه بهرنیانو لپاره دی، پرته له دې چې له کوم ځای څخه امریکا ته ورننوتي، څومره وخت یې دلته تېر کړی، اوس چېرې دي او د هغوی د کډوالۍ قانوني چارې روانې دي او که نه.»

دا خبر وروسته له هغه خپور شو، چې د پنجشنبې په ورځ ۲۱ زره او ۵۰۰ پناه‌غوښتوونکو د امریکا پر حکومت حقوقي دعوې ثبت کړې. دغه پناه‌غوښتونکي له ورځنیو ۹۹۸ ډالرو جریمې سره مخ دي، چې د هر کس لپاره دا لګښت تر ۱،۸ میلیونو ډالرو پورې رسېدای شي.

د امریکا د کورني امنیت ادارې په اکټوبر کې ویلي و، هغه پناه‌غوښتوونکي چې د بشري لنډمهالې ویزې پر اساس امریکا ته داخل شوي او د ویزې د پای ته رسېدو وروسته پاتې دي، هغوی به هم له زر ډالرو جریمې سره مخ شي.

دغه وزارت په دې وروستیو کې د ناقانونه پناه‌غوښتوونکو د رضاکارانه ستنېدو طرحه هم پیل کړې. د دې طرحې له مخې، ټول غېرقانوني پناه‌غوښتوونکي کولای شي خپل هېواد ته وړیا الوتنه او د رضاکارانه وتلو په بدل کې زر ډالره انعام ترلاسه کړي.

امریکايي حکومت وړاندې ویلي و، چې د ۲۰۲۵ مالي کال تر دې دمه لږ تر لږه ۲۳۷ زره او ۵۶۵ پناه‌غوښتوونکي د سرحدي ځواکونو له خوا نیول شوي دي.

تریشیا مک‌لاکلین چې د کورني امنیت ادارې مرستیاله ده، په اکټوبر کې فاکس‌نیوز ته ویلي و، چې حکومت «د تاریخي ریکارډونو د ماتولو په درشل کې دی» او احتمال شته چې د روان کال تر پایه د اخراج شویو کسانو شمېر ۶۰۰ زرو ته ورسېږي.

د هغې په وینا، یوازې سږ کال له دوو میلیونو ډېر ناقانونه پناه‌غوښتوونکي له امریکا وتلي دي، چې ۱،۶ میلیونه یې رضاکارانه بېرته تللي، ۵۱۵ زره اېستل شوي او ۴۸۵ زره لومړی نیول شوي او بیا اېستل شوي دي.

ډونالد ټرمپ له بیا واکمنېدو وروسته د امریکا سوېلي پوله لا پیاوړې کړې، ډېر ځواکونه یې سیمې ته لېږلي او «له نیول کېدو وروسته خوشې کېدو» تګلاره یې ختمه کړې، هغه تګلاره چې له مخې یې پناه‌غوښتوونکي د خپلو دوسیو تر څېړلو پورې ازاد پاتې کېدل.

هندي رسنیو راپور ورکړی، چې د اور وژنې څو موټر د پېښې ځای ته لېږل شوي او د ژغورنې عملیات لا هم روان دي؛ خو پولیس وایي چې اور اوس کنټرول شوی دی.

د ګوا د پولیسو مشر الوک کومار ویلي، چې ډېری جسدونه له پخلنځي ترلاسه شوي او دوه نور جسدونه د دغه کلپ په بله برخه کې موندل شوي دي. هغه زیاته کړې، چې د اورلګېدنې اصلي لامل لا تر اوسه معلوم نه دی.

د ګوا اعلی وزیر پراموډ ساوانټ ویلي، چې د دغه کلپ د مدیریت او هغو چارواکو پر وړاندې به قانوني اقدام وکړي، چې د خوندیتوب د اصولو له نقض سره سره یې دغه کلپ ته د فعالیت اجازه ورکړې وه.

نوموړي په اېکس پاڼه کې لیکلي: «ما د دې پېښې په اړه د پلټنو امر کړی دی. دا پلټنې به د اورلګېدنې اصلي لامل او دا چې ایا د اور ضد خوندیتوب معیارونه او د ودانیو قوانین مراعات شوي او که نه، وڅېړي.»

ځینو هندي رسنیو ویلي، چې درې یا څلور سیلانیان هم د وژل شویو کسانو په ډله کې شامل دي. د راپورونو له مخې، درې کسان د سوځېدو له امله او نور د ساه بندۍ له کبله مړه شوي دي.

په دغه ناسته کې د دواړو لوریو ترمنځ د نشه‌یي توکو پر ضد د ګډو اقداماتو، د ناقانونه کډوالۍ د مخنیوي لارو چارو او د استخباراتي معلوماتو د شریکولو د پراخېدو په اړه بحث او موافقه وشوه.

نقوي د امریکا وړاندیز ستایلی او ټینګار یې کړی، چې پاکستان د نشه‌يي توکو پر وړاندې د «صفر زغم» تګلارې په کلکه پلي کولو ته ژمن دی. د هغه په وینا، په هوايي ډګرونو کې د نشه‌يي توکو مخنیوی د حکومت لومړیتوب دی او په غېرقانوني کډوالۍ برخه کې د پاکستان تګلاره هم روښانه او ثابت دریځ لري.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان کې د افغان کډوالو نیولو او جبري ستنولو عملیات په وروستیو میاشتو کې خورا چټک شوي دي. د پاکستان د پلازمینې اسلام اباد او نورو ښارونو کې پولیس کور په کور د افغانانو د لټون عملیات کوي او په ډېرو سیمو کې د هغوی د کورونو دروازې ماتې شوي.

دې لړۍ د ډېرو افغانانو د ژوند شرایط سخت کړي او د بشري مرستو اړتیا یې زیاته کړې ده.

بلخوا په واشنګټن کې د یوه افغان له خوا د ملي‌ ګارد پر سرتېرو له برید وروسته، د امریکا د ولسمشر د تازه فرمانونو په اساس دغه هېواد ته د افغان پناه‌غووښتونکو هر ډول د کډوالۍ قضیې ځنډول شوې دي.

ماسک ویلي، چې اروپايي ټولنه په یوه بیوروکراتیک جوړښت بدله شوې او واک باید بېرته خپلواکو هېوادونو ته وسپارل شي.

تر دې وړاندې اروپايي ټولنې د غېر قانوني او سختې محتوا د مخنیوي اړوند د نویو قوانینو د سرغړونې له امله اېکس شرکت ۱۴۰ میلیونه ډالره جریمه کړی و.

دا اقدام د اروپايي ټولنې د ډیجیټلي خدماتو قانون په چوکاټ کې لومړنی رسمي جریمه بلل کېږي.

اېلان ماسک د دې پرېکړې په غبرګون کې په اېکس پاڼه کې یو شمېر یادښتونه خپاره کړل او پکې یې د اروپايي ټولنې د منحل کېدو غوښتنه وکړه.

هغه په یوه یادښت کې لیکلي: «اروپايي ټولنه باید منحل شي او واک باید بېرته خپلواکو هېوادونو ته وسپارل شي، څو حکومتونه وکولای شي د خپلو خلکو ښه استازولي وکړي.»

اېلان ماسک همدارنګه خلک هڅولي، چې له اروپايي ټولنې ووځي تر څو خپل ملي حاکمیت بېرته ترلاسه کړي. دغه امریکايي میلیارډر د دې نظر د یو شمېر پلوي کوونکو لیکنې هم بېرته خپرې کړې دي.

بل لور ته د پولنډ لومړي وزیر ډونالډ ټوسک د هغو امریکايي کاروونکو د یادښتونو په غبرګون کې چې د اروپايي ټولنې په اړه لیکل شوي و، وویل: «اروپا ستاسو ستونزه نه ده، بلکې تر ټولو نږدې متحده مو ده. موږ ګډ دوښمنان لرو او باید همدا لاره تعقیب کړو. دا زموږ د ګډ امنیت لپاره یوازینۍ معقوله تګلاره ده.»

اروپايي کمېسیون د جمعې په ورځ اعلان وکړ، چې د اېلان ماسک اړوند پر اېکس شرکت د کړنو په اړه یې له دوه کلنې څېړنې وروسته ۱۴۰ میلیون ډالر جریمه لګولې ده.

د یادو پلټنو د پایلو له مخې، دغه ټولنیزې شبکې په څو برخو کې قانوني مقررات تر پښو لاندې کړي دي؛ چې پکې د حسابونو د تایید نښې ناسم ډیزاین، د اعلانونو په ارشیف کې د روڼتیا نشتوالی او څېړونکو ته د اړینو معلوماتو له سپارلو ډډه کول شامل دي.

دا برید د جمعې په ورځ هغه مهال شوی، چې یوه اوکرایني ډرون د چیچنیا په پلازمېنه ګروزني کې یوه لوړه ودانۍ وویشته. د چارواکو په وینا، ودانۍ ته سطحي زیان اوښتی، خو هېڅ ډول مرګ‌ژوبله یې نه لرله.

قادریوف پر ټېلګرام په یوې خپره شوې اعلامیه کې ویلي، چې پر عامو ودانیو برید «هېڅ ډول توجیه نه لري» او زیاته کړې یې ده: «د اوکرایني سخت دریځو د دې برید ځواب به په راتلونکو ورځو کې ورکړو، خو موږ به د دوی په څېر پر سوله‌ییزو هدفونو برید ونه کړو.»

اوکراین تر دې وړاندې هم په چیچنیا کې د ډرون بریدونو مسوولیت اخیستی، چې په هغو کې پر پوځي استوګنځایونه او یوې پوځي روزنیزې اکاډمۍ بریدونه شامل دي.

دا په داسې حال کې ده، چې رمضان قادریوف د روسیې د یرغل له پیل راهیسې د اوکراین جګړې کلک ملاتړی پاتې شوی او د روسي ځواکونو ترڅنګ یې «چیچني ډلې» هم د جګړې لیکو ته استولې دي.