روسیې د اوکراین په خارکیف کې د اوبو بند په نښه کړی

د طالبانو کانونو او پټرولیم وزارت د ویب‌ پاڼې په له مخې، دغه ۱۸ زره ټنه تېل یوې کورنۍ کمپنۍ باندې خرڅ شوي دي.

دغه وزارت د لیندۍ په ۷مه هم اعلان کړی و چې د «انګوت» په نوم له سیمې، چې د آمو سیند د حوزې برخه ده، لس زره ټنه استخراج شوي خام تېل یې د ۴ اعشاریه ۵ مېلیونه ډالرو په ارزښت خرڅ کړي دي.

د آمو سیند حوزه د افغانستان د شمال د تېلو او ګازو له سترو زیرمو څخه شمېرل کېږي او د نړۍوالو بنسټونو د ارزونو له مخې، په دې حوزه کې شاوخوا ۹۶۲ مېلیونه بېرله خام تېل او نږدې ۵۲ ټرېلیونه فټه مکعب طبیعي ګاز د ایستلو وړ زېرمې موجودې دي.

د دغه وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د ښاري سرغړونو د مخنیوي عمومي ریاست په لارښوونه یې تازه اقدامات ترسره کړي چې د زلزله‌ځپلو کورونو د رغونې پروسه د پلان سره سم پر مخ ولاړه شي.

په خپرپاڼه کې راغلي، د ښاري سرغړونو د مخنیوي عمومي ریاست رییس مولوي عبدالمنان حقاني وویل: «زموږ ټیم د کونړ ولایت په نورګل او څوکۍ ولسوالیو کې د ۵۰ استوګنیزو کورونو جوړونې چارې وڅارلې. د دې څارنې موخه دا ده چې بنسټونه، دېوالونه، کانکریټي کارونه، د ودانیزو موادو کیفیت او د کارګرانو خوندیتوب ټول اړخونه د معیار سره سم وي».

هغه زیاته کړې چې د پروژې ډېری برخې د پلان سره سم پر مخ روانې دي، خو ځینې تخنیکي نیمګړتیاوې هم شته چې د حل لپاره یې سمدستي سپارښتنې ورکړل شوې دي.

خبرپاڼه زیاتوي، د کورونو جوړونه هغو کورنیو لپاره کېږي چې د وروستیو زلزلو له امله یې خپل استوګن ځایونه له لاسه ورکړي دي.

د دغه وزارت چارواکي وايي چې د پروژې هدف دا دی چې خلک په باکیفیته او دوامداره کورونو کې ژوند پیل کړي، او ټولې ودانیزې چارې باید د تخنیکي اصولو مطابق وي.

د ملګرو ملتونو دغه دارې په ایکس لیکي، چې د ډیجیټلي چاپېریال خوندیتوب د افغان ښځو لپاره حیاتي دی، ځکه «یوازې د خوندي ډیجیټلي فضا له لارې ښځې کولای شي په کرنې، اقتصادي پیاوړتیا او د خوړو په مقاوم سیسټم کې رهبري او اغېزمنه برخه واخلي».

کوبرا حسېني چې دایف ای اوپه کمپاین کې یې ګډون کړی، ټینګار کوي چې ډیجیټلي تاوتریخوالی یوازې انلاین ستونزه نه ده؛ بلکې «یو داسې خنډ دی چې افغان ښځې له زده‌کړې، بازارونو او راتلونکي لرې کوي».

همدا ډول د کابل د وچو مېوو د یوې کمپنۍ رییسه بې نظیر یکتا وايي، د ښځو ډیجیټلي معلومات او روزنې ته نه لاسرسی د اقتصادي پیاوړتیا مهم فرصتونه له لاسه ورکول دي.

نوموړې وایي: «د کلي ښځې او نجونې چې خوندي ډیجیټلي چاپیریال ونه لري، مهم اقتصادي او ټولنیز فرصتونه له لاسه ورکوي، چې دا د هغوی ځواکمنېدو او اقتصادي پایدارتیا ته زیان رسوي».

هغې زیاته کړې چې دا وضعیت د دوی د ځان‌بسیا کېدو وړتیا هم محدوده کوي. د ملګرو ملتونو دغه ادارې ټینګار کړی چې د ښځو لپاره د ډیجیټلي خوندیتوب تضمین کول د ټول هېواد د کرنیز اقتصاد د بیا رغونې او د خلکو د ځان بسیاینې لپاره اړین دي.

یاده دې وي چې د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (FAO) د شپاړس ورځني کمپاین په ترڅ کې د افغان ښځو لپاره خوندي ډیجیټلي ځایونه رامنځته کولو ته ځانګړې پاملرنه کړې ده.

د دې کمپاین موخه دا ده چې ښځې او نجونې د زده‌کړې، روزنې او اقتصادي فرصتونو خوندي لاسرسی ولري، د کرنې په برخه کې مشري وکړي، د خپلو کورنیو د ژوند معیار لوړ کړي او د ټولنې د خوراکي امنیت په پیاوړتیا کې برخه واخلي.

راپور کې راغلي پروکسل کې به د اروپايي ټولنې د کورنیو چارو وزیران د هغو وړاندیزونو په اړه رایه ورکړي چې هدف یې د مهاجرو د راتګ کنټرول سختول او د هغوی د ستنېدو بهیر چټکول دي، چې دا به د روان کال د نوو اقداماتو لومړۍ ازموینه وي.

تمه ده چې د دوشنبې په ورځ د اروپايي اتحادیې هېوادونه د اروپا د کډوالۍ پالیسۍ د سختولو یو مهم پړاو تصویب کړي، چې په کې به د ۲۷ غړو هېوادونو له بلاک څخه د باندې د «ستنېدو مرکزونو» د جوړولو موضوع هم تایید شي.

راپور وایي، په اروپا کې حکومتونه د ښي اړخو ګوندونو له پرمختګ څخه وېریږي او هڅه کوي د کډوالۍ په تړاو سختدریځ غوره کړي. که دا اقدامات تصویب شي؛ نو هغه کډوال چې قضیې یې رد شوي او یا جرمي مخینه ولري؛ نو له سختو سزاګانو سره به مخ شي.

نجیب‌الله علي‌خېل په اېکس لیکلي، چې د کلونو او لسیزو راهیسې د افغانستان جغرافیه د سیاسي او جیوپولیتیکي موخو لپاره کارول شوې او «قرباني یې یوازې افغان ولس دی».

نوموړی ادعا کوي چې اوس بیا ځینې کړۍ هڅه کوي دغه تګلاره توجیه کړي او د سیمه‌ییزو امنیتي پېښو له لارې «هدفمنده او مدیریت شوې بې‌ثباتۍ ته لاره هواره» کړي.

علي‌خېل ټینګار کړی چې سیاسي او امنیتي سیالیو د افغانستان ستراتېژیک موقعیت سخت زیانمن کړی او د مهمو سیمه‌ییزو پروژو مخه یې نیولې ده. نوموړي لیکلي: «اقتصادمحوره تګلارې ته لومړیتوب ورکول به افغانستان ته ثبات، اقتصادي پرمختګ، اعتبار او اقتدار راولي».

دی د هېواد د راتلونکي لپاره تر ټولو بنسټیز شرط «کورني بحرانونو ته حل پیدا کول» او «یو واقعي ملي تفاهم» بولي او څرګندوي چې د هر ډول پرمختګ لپاره باید لومړی د کور دننه د باور او تفاهم فضا رامنځته شي.

علي‌خېل زیاتوي، که افغانان له خپل تېر تاریخ څخه درس وانخلي، افغانستان به د سیمه‌ییزو رقابتونو په منځ کې ایسار پاتې شي. د ده په وینا، پایله به یې «احتیاج، سرګرداني، د کډوالۍ دوام او د ګاونډیانو او نورو هېوادونو لپاره د نفوذ پراخه ساحه» وي.