د ایران ولسمشر مسعود پزشکيان قزاقستان او ترکمنستان ته سفر کوي

ولاديمير پوتین دا خبرې د مدني ټولنې او بشري حقونو د پراختیا د شورا په غونډه کې وکړې او ویې ویل، چې عملیات به «تر هغه مهاله ادامه لري چې یوه منطقي پایلې ته ورسېږي.»

پوتین په خپلو خبرو کې د اوکراین ختیځ دونباس سیمه د روسیې د تاریخي خاورې برخه وبلله. هغه ټینګار وکړ، چې دغه سیمه تل د روسیې برخه وه او له تاریخي پلوه ځانګړی ارزښت لري.

د روسیې ولسمشر زیاته کړه، چې مسکو د جګړې د ختمېدو غوښتونکی دی، خو د دې هدف لپاره د پوځي ځواک کارول اړین ګڼي.

هممهاله، د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي ویلي چې هېواد به یې امریکا ته د سولې اصلاح‌شوی طرح وړاندې کړي. دا اقدام په داسې حال کې ترسره کېږي، چې واشنګټن پر اوکراین او اروپايي متحدینو یې د جګړې د چټک پای ته رسولو لپاره فشار زیات کړی دی.

زېلېنسکي د فرانسې، جرمني او برېتانیا له مشرانو سره تر لیدنې وروسته په لندن کې وویل، چې اصلاح شوې طرح شل مادې لري، خو په هغې کې د اوکراین هېڅ برخه نه سپارل کېږي، ځکه د اوکراین اساسي قانون ورته اجازه نه ورکوي. هغه دا هم وویل، چې امریکایان «د منځلاري حل په لټه کې دي»، خو هره سوله باید د اوکراین حاکمیت خوندي کړي او د هېواد اوږدمهاله امنیت تضمین کړي.

د زېلېنسکي او پوتین څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې اوکراین د سپینې ماڼۍ تر سخت فشار لاندې دی چې ژر تر ژره د سولې موافقه ومني. سره له دې، تر اوسه د روسیې او اوکراین له لوري د یوې موافقې د لاسلیک کومه نښه نه لیدل کېږي.

ران دسانتیس د دوشبنې ورځې ناوخته (د لیندۍ ۱۷مه) په یوه څلور مخیز فرمان کې ټولو لاس لاندې ادارو ته سپارښتنه کړې، چې د دغو سازمانونو له هر ډول ناقانونه فعالیتونو مخنیوی وکړي او پر هغو کسانو هم هر ډول امتیاز یا سرچینه محدوده کړي، چې ورته مادي ملاتړ برابروي.

هغه په دې فرمان کې د دغو سازمانونو د کومې ناقانونه کړنې یادونه نه‌ده کړې، خو زیاته کړې یې ده، چې په دغه ایالت کې هر هغه ډله چې عامه ژوند ګډوډ کړي ناقانونه دي او پرې بندیز لګېږي او همداراز یې په ډاګه کړې، دغه ډلې هغو پوښښي سازمانونو ته چې په «ترهګریزو» چارو کې ښکېل دي، مالي سرچینې برابروي.

اخوان‌المسلمین په ۱۹۲۸ کال کې په مصر کې تاسیس شو او په لږه موده کې یې په ګڼو هېوادونو کې پلویان وموندل، خو د فلوریډا ایالت د والي په وینا، دغه ډله په ډېریو ورانکاره چارو کې ښکېله ده او همداراز ایډيولوژي یې له امریکايي ژوند سره سمون نه‌لري.

په دې فرمان کې ویل شوي، اخوان‌المسلمین په ۱۹۸۷ کې حماس غورځنګ تاسیس کړ، چې موخه یې د اسراییل له‌منځه وړل دي او امریکا هم د ۱۹۹۷ کال د اکټوبر په ۸مه حماس غورځنګ هم یو «ترهګریز» سازمان وباله.

د فرمان پر بنسټ، تر هغې وروسته له حماس څخه د ملاتړ لپاره اخوان‌المسلمین پورې تړلې د فلسطین کمېټه په امریکا کې جوړه شوه او دغې کمېټې بیا په ۱۹۹۴ کال کې د امریکا- اسلامي اړیکو شورا (CAIR) جوړه کړه.

په فرمان کې راغلي، د امریکا-اسلامي اړیکو شورا د اسلامي ټولنې تر پوښښ لاندې له سخت‌دریځو ډلو سره اړیکه لري او ځينې غړي یې «ترهګرو» ډلو ته د مالي سرچینو د برابرولو په تور محکوم شوي هم دي.

ران دسانتیس ویلي: «اخوان‌المسلمین او تر چتر لاندې یې هره بله ټولنه، د امریکا-اسلامي اړیکو شورا او یا هم بل هر سازمان د امریکا دولت له لوري د ترهګریزو سازمانونو په توګه معرفي کېږي.»

اخوان‌المسلمین او د امریکا-اسلامي اړیکو شورا لا تر اوسه د فلوریډا ایالت د دغه فرمان په غبرګون کې څه نه‌دي ویلي.

سربېره پر دې، په راپور کې راغلي چې په ۲۰۲۴ کال کې هغه جرمونه چې پکې یو کډوال ښکېل وي، شاوخوا درې سلنه کم شوي دي.

د «ولت» ورځپاڼې د راپور له مخې، د جرمونو د کمېدو علت په جرمني کې د کانابیس یا چرس قانوني کول بلل شوي دي. خو بیا هم د کډوالو ونډه د هغوی د نفوس له اندازې او د الماني وګړو له نفوس سره په پرتله لوړه ده.

د پولیسو په راپور کې راغلي، چې د تاوتریخوالي په جرمونو کې د هرو سلو زرو المانیانو په منځ کې د ۱۶۳ کسانو دوسیې ثبت شوي دي، خو دا شمېر د سوریایانو لپاره ۱۷۴۰ او د افغانانو لپاره ۱۷۲۲ ته رسېږي.

له ټولې ۳.۱ میلیونه جنايي پېښو څخه چې پولیسو ثبت کړي، په ۳۳۱ زره او ۳۰۸ دوسیو کې چې شاوخوا یولس سلنه کېږي، لږ تر لږه یو نوی راغلی کډوال پکې ښکېل دی.

دغه کډوال هغه کسان دي چې د اوسېدو وضعیت یې نامعلوم دی او په دې کې هغه پناه‌غوښتونکي نه شاملېږي چې عادي اقامت لري او همدا راز د کډوالۍ د مخینې لرونکي المانیان، مسلکي کارکوونکي او بهرني محصلین پکې نه راځي.

د راپور له مخې، د جنسي او نشه‌یي توکو په جرمونو کې د افغان او سوریایي تورنو کسانو ونډه د هغوی د عمومي کډوالو د برخې په پرتله لوړه ده. په ورته ‌مهال، د اوکرایني وګړیو ونډه د تورنو په ډله کې د هغوی د نفوس له اندازې کمه ده.

د «ولت» د لیکنې له مخې، د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر ډبرینت ویلي، هغه کسان چې کار کوي او قوانین مراعتوي «د پاتې کېدو حق لري»، خو هغه کسان چې د امنیتي ګواښ په توګه ګڼل کېږي «د پاتې کېدو حق نه لري» او له همدې امله د دغو کسانو د بېرته لېږلو پروګرام به هغو هېوادونو ته لکه افغانستان او سوریې ته دوام وکړي.

جرمني په اروپا کې هغه هېواد دی، چې تر ټولو ډېر افغان او سوریایي کډوال په کې اوسېږي.

مدني‌زاده چې د ایران یوه پوهنتون کې خبرې کولې، همداراز وویل: «زه دا نه وایم چې اوس وضعیت ښه دی، وضعیت ډېر خراب دی. په تېرو شپږو میاشتو کې د هېواد اداره کول ډېر ستونزمن وو. موږ په دې فکر کوو چې د میاشتني دولتي مرستې او معاشونو د ورکړې پیسې به له کومه راځي؟»

هغه زیاته کړې، کوچني او منځني شرکتونه سخت اغېزمن شوي دي او یوازې په دوبي کې شاوخوا ۶۵۰ زره تنه د بې‌کاره کسانو په قطار کې زیات شوي.

بلخوا، د ایران د پارلمان غړي بیت‌الله عبداللهي ويلي چې ایران چمتو دی له امریکا سره د غېر مستقیم خبرو لړۍ له سره پیل کړي، خو د هغه په وینا دا کار برابر شرایط غواړي.

هغه زیاته کړې، چې له څو میاشتو راهیسې ښکاري چې امریکا له خپلو لوړو غوښتنو نه تېرېږي نو ځکه ویلی شو اوس مهال د تهران او واشنګټن ترمنځ هېڅ ډول خبرې اترې نشته او د ټرمپ په شتون سره به دا پروسه ډېره ستونزمنه او پېچلې وي.

د اسراییل او حماس تر منځ اوربند د اکتوبر په میاشت کې پلی شوی و.

د اسراییلي حکومت ویاند شوش بېدرسیاڼ خبریالانو ته وویل، « لومړی وزیر به د ډسمبر پر ۲۹مه له ولسمشر ټرمپ سره وګوري او د اوربند پلان د راتلونکو ګامونو، پړاوونو او د نړیوالو سوله ساتو ځواکونو په اړه به خبرې وکړي».