د طالبانو د روغتیا وزیر وايي د درملو د وارداتو لپاره بدیلې لارې لټوي

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې ویاند جان اقا نوید د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون ته ویلي، چې په دې لیدنه کې د یادې خونې مشر د افغان - امریکا ګډې خونې مشر ته وړاندېز کړی، چې د نړیوال او اسیايي بانکونو له لارې د پیسو د انتقال زمینه برابره شي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې عمومي رييس سید کریم هاشمي همداراز د نړیوال بانک او د اسیا پراختیایي بانک له لوري د افغانستان د خصوصي سکتور، په ځانګړې توګه د کوچنيو او منځنیو سوداګریو د ملاتړ په برخه کې د نويو همکاریو یادونه کړې او ټینګار یې کړی چې دغه مرستې باید د سوداګرۍ خونې په همغږۍ مستحقو متشبثینو او واقعي سوداګرو ته ورسېږي.

په دې لیدنه کې د خصوصي سکتور د بانکي ستونزو، د سوداګرو د پیسو د لېږد او د چابهار بندر د کارونې په اړه هم خبرې شوې، چې د افغان–امریکا ګډې خونې له خوا د هر اړخیزې همکارۍ په تړاو ژمنې شوې دي.

له دې وړاندې هم د افغان ـ امریکا ګډې سوداګرۍ خونې مشر افغانستان ته سفر کړی و او د سوداګرۍ پر پراختیا یې ناستې کړې وې.

د امریکا د استخباراتو یو لوړ پوړی چارواکی وايي چې په امریکا کې له ۱۰۰۰ څخه زیات افغانان چې له داعش او نورو ترهګرو ډلو سره اړیکې لري، پېژندل شوي دي.

په همدې حال کې ویل کیږي پخواني ولسمشر جو بایډن د امنیت په پرتله ډله ییزې کډوالۍ ته لومړیتوب ورکړی او د هغو چارواکو خبرداری یې له پامه غورځولی چې د ترهګرۍ ګواښونه یې پیژندلي وو.

د امریکا د ترهګرۍ ضد ملي مرکز رییس جو کنټ کانګرس ته خبرداری ورکړ، چې د امریکا لپاره لومړنی ګواښ دا دی چې نه پوهیږي په تیرو څلورو کلونو کې د بایډن د سرحدونو د پرانیستلو په پایله کې څوک امریکا ته داخل شوي دي.

د څارونکو راپورونو د بایډن ادارې هغه ادعا تر پوښتنې لاندې راوستې چې شاوخوا ۸۵ زره افغان کډوال یې د تخلیې له لارې انتقال کړي.

په یوه بیاکتنه کې د کورني امنیت وزارت عمومي څیړونکي موندلې چې سرحدي مامورینو توان نه درلود خپله دنده ترسره کړي ځکه دوی د تخلیه شویو کسانو د سمې پلټنې لپاره مهم معلومات نه درلودل.

د امریکا د ملي استخباراتو ادارې یوې سرچینې ټلیګراف ته وویل چې د بایډن ادارې د امنیت په پرتله ډله ییزې کډوالۍ ته لومړیتوب ورکړ او د خبرداريو په پام کې نه نیولو سره یې تاوتریخوالي افراطیانو، خطرناکو مجرمینو او د مخدره توکو قاچاق وړونکو ته اجازه ورکړه.

سرچینې خبرداری ورکړی چې د بایډن ادارې ملي امنیت له خطر سره مخ کړی دی.

د ترهګرۍ ضد چارواکي د هغو افغانانو دوسیې بیاګوري کوي چې د بایډن په دوره کې امریکا ته ننوتي وو او د کورني امنیت وزارت ته یې د هغو کسانو لیست چمتو کړی چې له ترهګرو ډلو یا شکمنو ترهګرو سره اړیکې لري.

رحمت الله نجیب د یکشنبې په ورځ، د لېندۍ ۲۳مه په میدان وردګ ولایت کې د طالبانو د پولیسو فراغت غونډه کې د وینا پرمهال ویلي، چې طالب مشران په خپل منځ کې هېڅ اختلاف نه لري.

نوموړي ویلي:«له هر مشر سره مې خصوصي مجلسونه کړي دي، د مشرانو په فکر کې دا خبرې نه ورګرځي، چې خدای مه کړه، د امیرالمومنین پرځای دې یو بل کس راشي. دا فکر ورسره نشته چې بل شخص باید امیر شي.»

په ورته وخت کې نوموړي ویلي، چې د طالبانو ټول مشران د هبت الله په مشرۍ د طالبانو د نظام پر ضد کسانو پر وړاندې مبارزې ته دوام ورکوي.

رحمت الله نجیب زیاته کړې، چې په افغانستان کې د ډیموکراسۍ په نوم د نظام راتګ ناممکنه دی او خلک یې ملاتړ نه کوي.

هغه زیاته کړې، «د ډیموکراسۍ نارې وهونکو ته وايم، چې دا په دې نه ارزي، چې تاسې ځانونه پرې مړه کړئ، دیموکراسي داسې نسخه نه ده، چې د هغې لپاره تکلیف وباسئ، یوازې د الله نظام د سر او مال د قربانۍ لپاره مستحق دی. د هغو خلکو په وړاندې باید کلکه مبارزه وشي، چې د اسلامي امارت پر وړاندې شوم هدفونه لري.»

د رحمت الله نجیب څرګندونې ظاهرا خوست ته د سراج الدین حقاني د سفر او د هغه د هرکلي او څرګندونو په تړاو د سپیناوي په موخه دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د جمعې په ورځ په خوست کې د طالبانو د حکومتدارۍ او له خلکو سره د چلند په اړه توندې نیوکې وکړې.

وړاندې له دې د افغانستان یو شمېر بهرمیشتو سیاسي احزابو د هغږۍ ایتلاف اعلان کړ او ویلي یې وو، چې موخه یې په افغانستان کې د اوسني ناورین د حل لپاره ګډ پلان جوړول دي.

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت نن یکشنبه، لیندۍ ۲۳مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یاد وزارت د فرهنګ او هنر معین عتیق‌الله عزیزي په مشرۍ د مولانا جلال الدین بلخي د پلار خانقاه چې په بلخ ولايت کې موقعيت لري، د ترمیم او بیارغونې په موخه د مسلکي کمېټې ناسته شوې ده.

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د فرهنګ او هنر معین عتیق‌الله عزیزي وویل، چې د تاریخي اوفرهنګي ابداتو ساتنه، ترمیم او معیاري بیارغونه له مهمو مسوولیتونو څخه دي او ټینګار یې وکړ چې ټولې چارې باید د تاریخي اصالت، فرهنګي ارزښت او نړیوالو معیارونو په رڼا کې ترسره شي.

نوموړي له کمېټې وغوښتل چې د ترمیم د طرحې تخنیکي ارزونه نوره هم پیاوړې کړي او عملي کارونه په تدریجي او علمي ډول تنظیم کړي.

د ناستې په پای کې پرېکړه شوې، چې د وړاندې شوې طرحې تخنیکي اصلاحات به د مسلکي کمېټې د سپارښتنو پر بنسټ بشپړ شي او د تیکا موسسې او اړوندو لوریو نظریات واوریدل شي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت د جنوبي اسیا عمومي رییس محمدرضا بهرامي په خپله وینا کې د تهران په سیمه ییز کنفرانس کې د طالبانو د استازو د نه حضور یادونه وکړه او ویې ویل چې دا موضوع د تهران او کابل ترمنځ پر دوه‌اړخیزو اړیکو او روانو همکاریو هېڅ منفي اغېز نه کوي.

هغه دغه راز د افغانستان د تحولاتو په اړه د ایران پر دریځ ټینګار وکړ او زیاته یې کړه چې تهران په سیمه‌ییزو جوړښتونو او مېکانیزمونو کې د افغانستان پر سیاسي او اقتصادي ادغام ټینګار لري او د دې هېواد ثبات «د سیمې هېوادونو په ګډې همکارۍ پورې تړلی» بولي.

بهرامي زیاته کړه: «زموږ ارزونه دا وه چې د طالبانو د استازي حضور په سیمه‌ییزو فورمونو کې د دغه هېواد د سیاسي او اقتصادي ادغام بهیر چټک کولای شي، خو موږ د هغوی پرېکړې ته درناوی کوو».

د افغانستان د ګاونډیو هېوادونو د ځانګړو استازو دغه ناسته، د روسیې په ګډون، نن د لیندۍ میاشتې په ۲۳مه په تهران کې وشوه.

دا ناسته د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي په پرانیستونکې وینا پیل شوه.