طالبان وايي له یو بل څخه د غچ اخیستلو له امله افغانستان د جګړو په لمبو کې وسوځېد

منصور احمد خان د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۴مه) په دې مرکه کې له طالبانو سره د پاکستان د اړیکو، د ټي‌ټي‌پي، د ډیورند کرښې د وضعیت او د راتلونکي حکومت په تړاو د اسلام‌اباد د لیدلوري په تړاو څرګندونې وکړې.

هغه د خلکو له لوري د طالبانو د واکمنۍ د احتمالي رانسکورېدو په تړاو وویل: «پاکستان تل هر هغه حکومت چې په کابل کې واکمن و، په رسمیت پېژندلی دی. هر دولت چې په کابل کې واک ته ورسېږي او د خپلو خلکو استازولي وکړي، پاکستان به هرومرو هغه په رسمیت وپېژني».

پاکستان لا تر اوسه د طالبانو واکمني په رسمیت نه‌ده پېژندلې.

په کابل کې د پاکستان پخواني سفیر د افغانستان د وضعیت لپاره نظامي حل لاره مردوده وبلله او په ټینګار سره یې وویل،دغه ډول وضعیت د افغانستان په ګټه نه‌دی.

نوموړي زیاته کړه: «ټولې هڅې باید له طالبانو سره پر خبرو متمرکزې شي، خو کله چې په تېرو څلورو کلونو کې له طالبانو سره د خبرو بهیر ته ګورو، داسې ښکاري چې دغې ډلې د نړۍوالو غوښتنو ته غاړه نه‌ده ايښې».

منصور احمد خان په افغانستان کې د ټي‌ټي‌پي د حضور او د طالبانو له لوري یې ملاتړ د پاکستان اصلي ننګونه وبلله او زیاته یې کړه، چې د افغان طالبانو او ټي‌ټي‌پي ایډیالوژي او لیدلوري سره نږدې دي او دواړه ډلې له ګډو مدرسو راپورته شوي دي.

هغه له هند سره د طالبانو د اړیکو پراخېدو په تړاو وویل: «دغه دواړه هېوادونه خپلواکه دي او کولی شي خپلې اړیکې پراخې کړي، خو دغه اړیکې باید د پاکستان لپاره د ستونزو جوړولو او یا هم د بې ثباته کولو لپاره ونه‌کارول شي».

شاه محمود میاخېل د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۴مه) پر اېکس پاڼه په تهران کې د جمهوري نظام د یوه جنرال اکرام الدین سریع او قومندان الماس پر ترور خواشیني ښودلې او دا پېښه یې په ایران کې د مېشتو افغانانو لپاره د اندېښنې وړ یاده کړې ده.

نوموړي ټینګار کړی: «ایراني چارواکي باید د دوی د قتل په اړه رڼې څیړنې وکړي او عوامل یې باید روښانه کړي».

په ورته وخت کې پخواني لوی څارنوال محمد فرید حمیدي هم دا پېښه غندلې او زیاته کړې یې ده: «دا پیښه باید د ایران د چارواکو او مسوولو امنیتي، استخباراتو، عدلي او قضایي ادارو له‌خوا په بشپړ دقت او بې طرفۍ سره وڅېړل شي او په شفاف ډول خلکو ته معلومات ورکړل شي».

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته د چهارشنبې په ورځ ویلي، چې د طالبانو مخالف جنرال اکرام الدین سریع د تهران په ولیعصر ښارګوټي کې د نامعلومو کسانو په ډزو کې وژل شوی او یو بل ملګری یې ټپي شوی دی.

پر نوموړي د تهران په ولیعصر ښارګوټي کې له مېلمستون څخه د وتلو پرمهال ډزې شوي او یو بل تن هم ورسره وژل شوی دی.

د سرچینې په وینا، جنرال سریع روغتون ته پر لاره سا ور کړې ده. اکرام‌الدین سریع په څو ولایتونو کې امنیه قومندان پاتې شوی او د طالبانو له واکمنېدو وروسته ایران ته تللی و.

هغه د ۱۴۰۳ کال په لړم میاشت کې د لنډ وخت لپاره ایراني ځواکونو هم نیولی او وروسته یې بېرته خوشی کړی و.

شرعي دغه څرګندونې د حریت په نامه د طالبانو له یوې راډیو سره په مرکه کې کړې دي، چې د روان لمریز کال د جدي پر څلورمه خپرې شوې.

دا په یوه اونۍ کې د هغه دویمه مرکه ده چې د طالبانو د رسنیو له لارې خپریږي.

د افغانستان انټرنشنل د راپورونو پر بنسټ، څو ښاریانو، شرکتونو او بنسټونو د عدلیې وزیر د ځمکې په غصب، باج‌ اخیستنې او له خپلو صلاحیتونو نه په ناوړه استفادې تورن کړی دی.

په یوه شکایت کې ویل شوي چې شرعي څو ټوټې ځمکه د خپلې کورنۍ د غړو په نوم ثبت کړې ده. همدارنګه د « نوي کابل » پروژې په تړاو هم ویل شوي چې شپږ ټوټې ځمکه یې د «اوکسین اریانا» شرکت نه اخیستې ده.

سرچینې وايي چې ځینې ځمکې یې د خپلې مېرمنې، اولادونو او خویندو په نامه ثبت کړې دي.

همدارنګه ویل شوي چې وزیر د پکتیا په تیراکنډو کې یو تجارتي مارکېټ په زور تړلی او قرارداد یې خپلو نږدې کسانو ته ورکړی دی.

شرعي ویلي چې لویه ستونزه د ځمکو په اړه د اسنادو نشتوالی دی، ځکه د تېرو جګړو له امله ډېر اسناد له منځه تللي دي او کمیسیون یوازې د مکتوبي اسنادو پر اساس تصمیم نیسي. د هغه په وینا، که اسناد جعلي وي یا قانوني ثبت ونه لري، هغه ځمکه «امارتي» ګڼل کېږي.

د طالبانو د عدلیې وزیر ویلي چې په تېرو څلورو کلونو کې د هديرو لپاره ځانګړي ځایونه ټاکل شوي او د هر ډول استعمال لپاره یې د طالبانو د مشر اجازه ضروري ده.

هغه ویلي چې که ځمکه غصب وي، نه د مسجد جوړېدل پرې جایز دي او نه د مړو ښخول.

شرعي ادعا کړې چې ځینو خیریه بنسټونو د پیسو له راټولولو سره سره لازم خدمات نه دي وړاندې کړي.

هغه ویلي چې دغو بنسټونو ته وخت ورکړل شوی چې حسابونه او اسناد وړاندې کړي او که تخلف ثابت شي، قانوني چلند به ورسره وشي.

سرچینې وايي چې د وزیر د فشارونو له امله څو خیریه بنسټونو خپل فعالیتونه بند کړي دي.

د پنجشنبې په ورځ د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د ګرځندوی، مالي او ادارې چارو معینیت اړوند توریزم او هوټلدارۍ انسټیټوټ له لومړۍ دورې څخه ۲۷ محصلان فارغ شول.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزیر شبیر احمد حقاني د یادې فراغت غونډې پرمهال ویلي، چې د ګرځندوی صنعت وده او پیاوړتیا ته لومړیتوب ورکوي.

نوموړي د بهرنیو سیلانیانو پر تود هرکلي ټینګار کړی او وايي، بهرني سیلانیان باید د افغانانو له مېلمه پالنې متاثره شي.

شبیراحمد حقاني ویلي:«ګرځندوی په نورو هېوادونو کې د اقتصاد مهمه برخه ده او موږ هم باید ورته چمتو واوسو. هغه ګرځندویان چې افغانستان ته راځي د هغوی دې ښه هرکلی وشي».

نوموړي ویلي، چې بهري ګرځندویان له افغانستان څخه تر تګ وروسته باید د افغانانو او “نظام” له ښه چلند څخه رضایت ولري.

نوموړي زیاته کړې:« سیلانیان زموږ او ستاسو مېلمانه دي، هغه که مسلمانان وي او یا غیرمسلمان وي.»

دغه طالب چارواکي پرداسې مهال له بهرنیو سیلانیانو سره پر ښه چلند ټینګار کړی، چې یادې ډلې پر افغانانو سخت بندیزونه لګولي دي.

طالبانو په افغانستان کې عامه پارکونواو تفریحي ځایونو ته د ښځو پر تګ او یوازې سفر کولو سخت محدودیتونه وضع کړي دي.

په ورته مهال یو شمېر ښځینه بهرني سیلانیانو له افغانستان څخه تر تګ وروسته د طالبانو د چلند په اړه خپلې تجربي هم پر ټولنیزو رسنیو شریکې کړې دي. یو شمېر بهرنیو ښځینه سیلانیانو ویلي، چې طالب جنګیالو د نورو مزاحمتونو ترڅنګ ورته د واده وړاندیزونه هم کړي دي.

دغه بنسټ د یوه راپور په خپرولو سره ویلي چې د اعدام دا حکمونه د کرج، رشت، بوشهر، شهرکرد، سبزوار، کاشمر، ملایر او شیراز په زندانونو کې عملي شوي دي.

د راپور له مخې، اعدام شوی افغان وګړی «نظیر» نومېده، او د مخدره توکو په تور تورن و، د شیراز په عادل‌اباد زندان کې پرې د اعدام حکم عملي شوی دی.

هه‌نګاوزیاتوي چې یاد بنديان تر دې وړاندې د «قصدي وژنو» او د «مخدره موادو له جرمونو سره د تړاو» په تور د ایران د قضايي نظام له لوري په اعدام محکوم شوي وو.

په ورته وخت کې، هه‌نګاویادونه کړې چې ایران د روان میلادي کال له پیله تر دې دمه لږ تر لږه ۱۰۰۲بنديان اعدام کړي دي، چې پکې ۶۵افغانان هم شامل دي.

د بشري حقونو فعالان د ایران له‌خوا د اعدام د سزا د پراخ تطبیق په اړه اندېښنه څرګندوي.