طالبانو په روانه اونۍ کې ۳۸ کسانو ته د بند او دُرو وهلو سزاوې ور کړې دي

د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې له افغانستان څخه د ور اوښتو وسله والو په برید کې د دوو تاجکستاني سرتیرو وژل کېدو په اړه سخت غبرګون ښودلی او وايي، چې طالبانو له تاجکستان سره پر پوله د امنیت په خوندیتوب کې اغیزناک اقدامات نه دي کړي.

د تاس اژانس د رپوټ له مخې، یاده کمېټه وايي، چې طالبانو په خپلو نړیوالو ژمنو کې او له تاجکستان سره پر پوله د امنیت او ثبات ټینګښت په اړه په پرله پسې توګه جدي او تکراري بې مسوولیتي ښودلې ده او د ترهګرو ډلو د غړو پر ضد د مبارزې ژمنې یې نه دي پوره کړې.

پر همدغه مهال د تاجکستان پوله ساتو ځواکونو ویلي، هیله لري چې طالبان د تاجکستان له ولس نه بښنه وغواړي او د پولې خوندي کولو لپاره به اضافي اغیزناک اقدامات وکړي.

د راپورونو له مخې، تېره ورځ درې تنه وسله وال له افغانستان نه تاجکستان ته په غیر قانوني ډول اوښتي دي او په شمس الدین شاهین ولسوالۍ کې یې پر تاجکستاني ځواکونو برید کړی او دوه تنه تاجکستاني سرتیري یې وژلي او وروسته یاد وسله وال هم د تاجکستاني ځواکونو له خوا وژل شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره میاشت هم د افغانستان له خاوري په تاجکستان کې پر چینايي وګړو دوه ځله بریدونه وشول، چې له امله یې پنځه چینايان ووژل شول او پنځه تنه نور ټپیان شول.

طالبانو له یادو بریدونو وروسته اعلان وکړ، چې د افغانستان په شمالي سرحدي ولایتونو کې د امنیت ټینګښت په موخه ۱۰۰۰ کسیزه ځانګړې قطعه جوړوي.

د تاجکستان د ولسمشرۍ ماڼۍ د خبرپاڼې له مخې؛ د ټانکونو د تمرین په دغه میدان کې د لوړې مسلکي کچې متخصصینو د روزنې لپاره ګڼ شمېر روزنیز تاسیسات جوړ شوي دي. امام‌علي رحمان د دغه هېواد دفاع وزارت او نورو امنیتي بنسټونو ته امر کړی، چې د نويو تاسیساتو له اسانتیاوو څخه په ګټې اخیستنې سره خپل تخنیکي متخصصین په لوړه کچه وروزي.

د تېرو دوو تر درېیو کلونو په موده کې د تاجکستان د سرحدونو امنیت په څرګند ډول پیاوړی شوی او په همدې موده کې ۸۰ نوې سرحدي پوستې جوړې شوې دي، چې په پوځي وسایطو او تجهیزاتو سمبالې دي.
د دغه پوځي تاسیساتو پرانیسته د افغانستان له خاورې د وسله‌والو بریدونو سره هم‌مهاله شوې ده. د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۴مه) د هغو وسله‌والو پر ضد له وسله‌والې نښتې خبر ورکړی، چې له افغانستان نه تاجکستان ته اوښتي وو. د یادې ادارې په وینا؛ په یاده نښته کې د یوې وسله‌والې ډلې درې غړي او د تاجکستان دوه سرحدي سرتېري وژل شوي دي.

تاجکستان د طالبانو له واک ته رسېدو په لومړیو کې د طالبانو د ادارې له سختو نیوکه کوونکو و؛ خو په وروستیو کې یې له کابل سره خپلې اړیکې پراخې کړې او د تعامل لور ته تللی دی.

د تاجکستان دولتي خبري اژانس «خاور» د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۴مه) د دغه هېواد د ملي امنیت کمېټې په حواله راپور ورکړی، چې د یوې وسله‌والې ډلې درې غړي د افغانستان له پولې اوښتي او د تاجکستان خاورې د شمس‌الدین شاهین ولسوالۍ ته داخل شوي وو.

د راپور له مخې؛ د تاجکستان سرحدي سرتېري (د مرغومي په ۳مه) د سهار په ۱۱:۱۵ د یادو وسله‌والو ځای تثبیت کړ او پر وړاندې یې عملیات پیل کړل. د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې ویلي، چې وسله‌والو د دغه هېواد د سرحدي سرتېري د تسلیمېدو امر ونه مانه او مقاومت یې وکړ.

په راپور کې راغلي، چې هغوی غوښتل د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې پر یوې سرحدي پوستې وسله‌وال برید وکړي؛ خو د متقابلو ډزو په ترڅ کې ووژل شول. تر اوسه د وژل شویو کسانو هویت او دا چې دغه درې کسان د کومې وسله‌والې ډلې غړي وو؛ نه‌دي څرګند شوي.

د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې زیاته کړې، چې له یادو وسله‌والو یو شمېر وسلې او مهمات هم ترلاسه شوي دي. د راپور له مخې؛ په دغه عملیاتو کې د تاجکستان دوه سرحدي سرتېري نوروزبیکوف زره‌بان ناګزیبکوویچ او قربانوف عصمت‌الله غلاموویچ وژل شوي دي.

د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې په وینا؛ دا په تېره یوه میاشت کې درېیمه وسله‌واله پېښه ده.

د طالبانو د بښنې غوښتنه

د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې ویلي، د تېرې یوې میاشتې پرله‌پسې بریدونه ښيي چې د طالبانو اداره د نړۍوالو او خپلو پرله‌پسې ژمنو په پوره کولو کې پاتې راغلي؛ هغه ژمنې چې د تاجکستان له جمهوریت سره د دولتي پولې د امنیت او ثبات د ټینګښت او د ترهګرو ډلو پر ضد د مبارزې په برخه کې شوې دي.
د تاجکستان سرحدي سرتېرو هیله څرګنده کړې، چې د طالبانو مشرتابه به د دغه هېواد له خلکو بښنه وغواړي او د دواړو هېوادونو د ګډو پولو د امنیت د ټینګښت لپاره به اغېزمن اقدامات ترسره کړي.
د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې سرحدي ځواکونه وایي، چې د دولتي پولو د خوندي کولو لپاره له بشپړو فزیکي او جنګي وړتیاوو برخمن دي. د بیان له مخې؛ تاجک سرحدي سرتېرو به په راتلونکي کې هم په بشپړ ځواک د خپلو پولو ساتنې ته دوام ورکړي.

د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې د بیان له مخې؛ دا مهال د تاجکستان او افغانستان پر پوله وضعیت ارام دی او د یادې نښتې په اړه څېړنې روانې دي.

حقاني دغه څرګندونې د یادې ډلې د پولیسو اکاډمۍ د نږدې ۹۰۰ زده‌کړیالانو په فراغت غونډه کې د وینا پرمهال کړې دي. هغه زیاته کړه، د دوحې په مذاکراتو کې شوې ژمنې چې له مخې یې د افغانستان له خاورې څخه به نورو هېوادونو ته ګواښ نه پېښېږي؛ په بشپړ ډول عملي شوې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې پاکستان په وار، وار ادعا کړې چې طالبانو د افغانستان په خاوره کې د دوی مخالفو وسله‌والو ډلو ته پناه ځایونه ورکړي دي. د پاکستاني چارواکو په وینا؛ دغه وسله‌وال په پاکستان کې کېدونکي بریدونه په افغان خاوره کې پلانوي؛ خو دا هغه ادعاوې دي چې طالبانو په وار، وار رد کړې دي.

حقاني په یاده غونډه کې پرته له دې چې د پاکستان نوم واخلي؛ د دغه هېواد اندېښنو ته په ځواب کې ویلي، چې دوی د دوحې تړون ته ژمن دي او د افغانستان له خاورې نورو هېوادونو او سیمو ته هېڅ ډول ګواښ نه‌شته.

هغه ویلي، چې ډله یې د دوحې د ژمنو له مخې د افغانستان شته ستونزې د خبرو له لارې حل کوي. هغه ټینګار کړی، چې ډله یې لا هم هڅه کوي له پاکستان نه د افغان کډوالو د اېستلو او دارنګه د افغانستان او نړۍوالې ټولنې ترمنځ شته ننګونې له معقولو او دوامداره لارو حل کړي.

د دغه وزارت له‌خوا په درېیو جلا خپرو شویو خبرپاڼو کې راغلي، چې له دې ډلې له ایران نه ۱۰۶زره او ۴۰۳ کډوال، له ترکیې ۱۶۸۸ او له پاکستان نه ۱۳۳زره او ۶۸۹ کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

همدا تېره ورځ هم له ایران او پاکستان نه ۷۴۵ کډوالې کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي. د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر هم تر دې وړاندې ویلي و، چې واک ته د یادې ډلې له رسېدو راهیسې ۶،۸ مېلیونه کډوال له ګاونډیو او نورو هېوادونو افغانستان ته ستانه شوي او دغه شمېره د لوړېدو په حال کې ده.

له بل پلوه د ترکیې د کډوالۍ ادارې تېره ورځ خبر ورکړی، چې د روان زېږدیز کال له پیل راهیسې تر اوسه پورې په دغه هېواد کې له ۱۵۲زرو زیات پناه‌غوښتونکي نیول شوي، چې له دې ډلې ۴۲زره او ۲۰۲ یې افغانان دي.

دغه شمېرې داسې مهال خپرېږي، چې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو وضعیت د اندېښنې وړ دی. راپورونه ښيي، چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو د عملیاتو په لړ کې افغان کډوال د پلټنو، نیولو او جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دي.

تازه د بې‌ځایه شویو نړۍوال سازمان هم له ایران نه افغانستان ته د افغان کډوالو او په ځانګړي ډول د پخوانیو افغان پوځيانو د جبري ستنولو په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده. دغه سازمان له ګاونډیو هېوادونو غوښتي، چې سملاسي دې د پخوانیو افغان پوځیانو جبري ستنونه ودروي.