طالبانو پر خلکو غږ کړی چې اسلامي نظام پر وړاندې د دسیسو د عملي کېدو مخه ونیسي

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر اعلان وکړ، چې د افغانستان له خاورې څخه د تاجکستان سرحدي ساتونکو باندې د برید په اړه په جدي توګه ځېړنې پیل شوي دي.

دوی زیاتوي، چې طالبان به د داسې پېښو د بیا تکرار مخنیوي لپاره همکاري وکړي.

د تاجکستان حکومت د پنجشنبې په ورځ، د مرغومي ۳مه وویل چې درې وسلوال د افغانستان له پولې څخه تیر شوي او د شمس الدین شاهین ولسوالۍ کې ددغه هیواد خاورې ته ننوتي دي.

د تاجکستان چارواکو په وینا، د تاجکستان سرحدي ساتونکو او وسله والو کسانو ترمنځ د نښتې په ترڅ کې درې وسله وال او دوه تاجکستاني امنیتي ځواکونه ووژل شول.

د پېښې وروسته د تاجکستان حکومت د طالبانو څخه د برید لپاره بخښنه وغوښته.

د تاجکستان د ملي امنیت کمیټې دا هم اعلان کړه، چې په تیره میاشت کې تکراري وسله وال بریدونه ښیي چې د طالبانو ادارې د خپلو نړیوالو مکلفیتونو په پوره کولو کې جدي او تکراري بې مسوولیتي ښودلې او د تاجکستان سره په ګډو پولو کې د امنیت او ثبات د ډاډمنولو او د ترهګرو ډلو سره د مبارزې لپاره یې تکراري ژمنې کړې دي.

طالبان وايي چې څېړنې پیل شوې دي

امیر خان متقي د شنبې په ورځ په کابل کې په افغانستان د شوروي یرغل د ۴۶ کلیزې په مناسبت په یوه غونډه کې وویل: «موږ د تاجکستان د پیښې په اړه جدي څیړنه پیل کړې ده».

ښاغلي متقي زیاته کړه، چې د پېښې وروسته دوی د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج الدین مهرالدین سره خبرې وکړې او موافقه یې وکړه چې د داسې پېښو د بیا تکراریدو مخنیوي لپاره به په ګډه کار وکړي.

خو متقي خبرداری ورکړ چې ځینې مغرضې کړۍ تاجکستان سره د طالبانو د اړیکو د خرابولو په لټه کې دي.

هغه وویل:«زموږ اندېښنه دا ده، چې ځینې مغرضې کړۍ غواړي د دواړو ګاونډیو هیوادونو ترمنځ اړیکې خرابې کړي او فضا داسې وښيي چې وضعیت نازک دی.»

ښاغلي متقي د کومې ځانګړې ډلې یا هیواد نوم وانخیست.

د طالبانو ځینو رسنیو فعالینو مخکې ادعا کړې وه، چې پاکستان هڅه کوي د منځنۍ اسیا هیوادونو، په ځانګړې توګه تاجکستان سره د دوی اړیکې خرابې کړي؛ پاکستان لا تر اوسه دې ادعا ته ځواب نه دی ویلی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر هم ټینګار وکړ، چې د هیواد د نورو برخو په څېر په بدخشان کې امنیت ساتل تامین دی.

هغه وويل چې دوی په ګډه کار کوي ترڅو د ګاونډیو هیوادونو پر وړاندې د افغانستان خاوره ونه کارول شي.

د طالبانو د انرژۍ او اوبو وزارت ویاند، مطیع‌الله عابد، د دغې ډلې له یوې راډیويي رسنۍ سره په مرکه کې ویلي چې دا پلان د راتلونکو پنځو کلونو لپاره ترتیب شوی او په کې د بېلابېلو اوبو مهارولو پروژې شاملې دي.

نوموړي همداراز ویلي چې په کابل کې د شاتوت بند د سروي او ډیزاین چارې بشپړې شوې او د عملي کارونو د پیل کېدو لپاره چمتووالی نیول شوی دی.

د هغه په وینا، د دې بند د جوړولو لپاره شاوخوا یو میلیارد افغانۍ بودجه په پام کې نیول شوې او د بشپړېدو په صورت کې به د کابل شاوخوا څلور میلیونه اوسېدونکو ته د څښاک اوبه برابرې شي او نږدې ۱۸۰۰ هکټاره کرنیزه ځمکه به خړوبه شي.

دا په داسې حال کې ده چې راپورونه ښيي افغانستان له پراخې وچکالۍ سره مخ دی او د اوبو کمښتپه ګڼو سیمو کې د خلکو پر ژوند او کرنې ناوړه اغېز کړی دی.

د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي له خوا په ایکس خپره کړې خبرپاڼه کې راغلي، چې په یاد برید کې لسګونه بې‌ګناه کسان شهیدان او ټپیان شوي دي.

خبرپاڼه کې د سوریې له حکومت او ولس سره د ژورې خواخوږۍ او تسلیت څرګندونه شوې ده.

په خبرپاڼه کېټينګار شو، چې پر ملکي وګړو او دیني ځایونو بریدونه نه شي توجیه کېدای او دا ډول کړنې د انسانیت له بنسټیزو ارزښتونو سره په ټکر کې دي.

د «اکثریت» په نوم دغه بهیر د شپږم جدې د ورځې د کلیزې په مناسبت په خپره کړې اعلامیه کې ویلي، چې ۴۶ کاله وړاندې پر افغانستان د پخواني شوروي اتحاد یرغل د هېواد پر خپلواکۍ، ملي واکمنۍ او ملي ارزښتونو ښکاره برید و او د هغه ناورین سیاسي، بشري او اقتصادي پایلې تر نن پورې د افغانانو ژوند اغېزمن کړی دی.

د دې بهیر په خپره شوې اعلامیه کې راغلي، چې د شوروي پوځي یرغل له امله د افغانستان بنسټیز دولتي، ملکي او پوځي جوړښتونه ونړېدل او هېواد د اوږدمهاله بې‌ثباتۍ پر لور ولاړ.

اکثریت دا یرغل، لکه د نورو بهرنیو مستقیمو او نیابتي لاسوهنو په څېر، په کلکو ټکو غندلی دی.

په اعلامیه کې ویل شوي، چې د شوروي له یرغل مخکې لوېدیځ استعماري ځواکونه د نړیوالو سیالیو په چوکاټ کې په افغانستان کې د جګړه‌ییزو ډلو د رامنځته کولو بهیر پیل کړی و او وروسته یې د شوروي یرغل په پلمه همدغه ډلې لا ډېرې تمویل او سمبالې کړې.

اکثریت ټینګار کړی، چې د ختیځ او لوېدیځ د استعماري تګلارو په پایله کې د افغانستان دوه‌سوه کلن دولتي اداري نظام له منځه ولاړ او د هېواد ملي، اسلامي دودونه د هدفمند بدلون او افراطیت پر لور ټېل وهل شول.

د دې بهیر په وینا، جګړه‌ییز او توندلار فکرونه د ښوونیز نظام برخه وګرځول شول او څو نسلونه د افراطي ذهنیت ښکار شول.

په اعلامیه کې راغلي: «هغه شاتګ‌پاله او افراطي ډلې چې نن ورسره مخ یو، د هماغو استخباراتي نصابونو او مدرسو مستقیم محصول دي.»

اکثریت زیاتوي، چې د همدې سیاستونو له امله دولتي، اقتصادي او کلتوري بنسټونه له منځه ولاړل او پر ځای یې یو نادولتي جګړه‌ییز چاپېریال رامنځته شو، چې د لوېدیځ، پاکستان او سعودي عربستان په ملاتړ جوړ شو او تر اوسه د نوو افراطي ډلو د زېږولو خطر لري.

دا سیاسي بهیر باور لري، چې د شوروي او لوېدیځ په لاسوهنو کې افغان نیابتي عناصر هم ښکېل وو او لا هم شته.

د اعلامیې له مخې، د هېواد د اوږدمهاله کړکېچ د حل یوازینۍ لار د افغانانو ترمنځ رښتینی سیاسي خبرې اترې، ملي یووالی او متقابل درناوی دی، بې له دې چې بهرنی تمویل، وسلې او منځګړیتوب پکې رول ولري.

اکثریت ټینګار کړی، چې هر ډول بهرنی پوځي او سیاسي لاسوهنه ردوي او د یو ازاد، خپلواک او ملي ارزښتونو ته ژمن افغانستان غوښتونکی دی.

کریم خرم په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د سرو زرو له کانونو سره باید د نورو عادي کانونو په څېر چلند ونه شي.

د هغه په وینا، په اوسنیو شرایطو کې اړینه وه چې د افغانستان دننه د سرو زرو زیرمې زیاتې او خوندي شي، نه دا چې له هېواده بهر ولېږدول شي.

یاده دې وي چې افغانستان یو له هغو هېوادونو څخه دی چې په جغرافیایي لحاظ د معدني سرچینو، په ځانګړي توګه د سرو زرو د زیرمو مهم ظرفیت لري. د سرو زرو کانونه په بېلابېلو ولایتونو کې شتون لري او د اقتصادي سکتور لپاره یو ستر فرصت بلل کېږي، خو د کیندنې، پرمختګ او ارزښتمنو عایداتو تر لاسه کولو برخه کې نن هم ګڼ ستونزې شته.

د چارو پوهان وایي، د افغانستان په کانونو کې د سرو زرو ناقانونه او ناسم استخراج کړنلاره، ناقصه مدیریت، او د بهرنیو او داخلي پانګونې په برخه کې مسلکيتوب له پامه غورځول شوی.