په افغانستان کې بند پاتې پاکستاني محصلان: چارواکي چوپ دي، راتلونکی مو له خطر سره مخ دی

د پاکستان خواته په تورخم کې د لویو موټرو یو شمېر چلونکو د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۱مه) افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې یوه ډله کسان په ملکي جامو کې د ټرانسپورټ په نوم له دوی څخه پیسې اخلي.

موټرچلونکي وايي، چې دغه کسان له هر لوی موټر څخه ۱۰۰۰ کالدراي په زور اخلي او دوی مجبور دي، چې ورته ور یې کړي.

د دوی په خبره، په یاده موضوع یې سیمه‌ییز امنیتي او ملکي چارواکي هم خبر کړي؛ خو هغوی د یادو کسانو د پېژندولو انکار کړی.

سرچینو ویلي، چې په تورخم کې څه موده مخکې هم ورته یوه ډله نیول شوې، چې د موټر چلوونکو څخه به یې په زور غېر قانوني پیسې اخیستې؛ خو مخنیوي یې لا په بشپړ ډول نه دی شوی.

موټر چلونکي له امنیتي ادارو غواړي، چې د دې منظمو غېر قانوني پيسو اخیستو پر وړاندې اقدام وکړي او یاد کسان ژر تر ژره د قانون منګولو ته وسپاري.

په ټولنیزو رسنیو کې هم ورته یوه ویډیو لاس پر لاس کېږي، چې څو کسان یو موټر ته ولاړ او د هغوی څخه د پیسو تر اخیستلو وروسته روانېږي.

بل لوري بیا په تورخم کې افغانستان ته تلوونکي کډوال د پاکستاني پولیسو د ناسم چلند، ځورونو او د پيسو له اخیستو شکایتونه کوي.

دغه کډوال وايي، چې پاکستاني پولیس د کارټونو، تذکرو او نورو اسنادو د نه‌درلودو له امله دوی ځوروي او له ۱۵۰۰ څخه تر ۳۰۰۰ کالدارو پورې پیسې ترې غواړي.

یادې جبهې د پنجشنبې په ورځ (د مرغومې ۱۱مه) په خپل دغه راپور کې ویلي چې طالبانو «۱۳۱» نور پوځیان په ۲۰ ولایتونو کې نیولي، شکنجه کړي او په ځینو مواردو کې ورک شوي دي.

د افغانستان د ازادۍ جبهې د رپوټ له مخې، طالبانو په کابل کې ۱۹، بلخ کې ۳، کاپیسا کې ۶، پروان کې ۱۵، بغلان کې درې، خوست کې درې، پکتیا کې دوه، پنجشیر کې څلور، بدخشان کې ۱۲، په کندهار کې درې ، جوزجان کې ۶، فاریاب کې ۷، سمنګان کې یو، هلمند کې درې، نوستان کې دوه، په کونړ کې دوه، په تخار کې ۵، ننګرهار کې دوه، بامیان کې دوه، هرات کې یو، غور کې درې، فراه کې دوه، بادغیس کې درې، ارزګان کې یو، لغمان کې دوه، پکتیکا کې یو او سرپل کې یو کس وژلي دي.

د یادې جبهې د راپور له مخې، په پروان کې ۱۶، کاپیسا کې ۱۷، پنجشنیر کې ۲۰، بغلان کې ۵، کندز کې ۷، کابل کې ۱۳، دایکندي کې ۶، بدخشان کې ۵، میدان وردک کې یو، هلمند کې ۱۱، لغمان کې ۴، کندهار کې دوه، په ننګرهار کې یو، سرپل کې یو، تخار کې۴، فاریاب کې ۵، ارزګان کې ۱۱، نورستان کې یو، پکتیکا کې یو او په بادغیس کې دوه نظامیان نیول شوي، شکنجه شوي او حتا ورک کړل شوي دي.

د دغې جبهې په وینا، د طالبانو د وژنو، شکنجې او نیونو په اړه په دغه راپور کې مستندې شوې شمېرې په کورنیو او نړیوالو رسنیو کې خپرې شوې دي او د دغه راپور د بشپړولو لپاره یې ځینې نور جزئیات او معلومات هم ترلاسه کړي دي.

د افغانستان د ازادۍ جبهه د طالبانو ضد جبهه ده چې وخت ناوخت پر طالبانو د بریدونو ادعاوې کوي.

په کابل او میدان وردګ ولایت کې دوو سرچینو، چې د طالبانو له دفاع او کورنیو چارو وزارتونو سره تړاو لري، وویل چې د میدان وردګ ولایت په مرکز میدانښار کې د غورځېدلې ډرون الوتکې ټوټې د پېښې له ځایه کابل ته لیږدول شوې دي.

دغه ډرون الوتکه په میدانښار کې د طالبانو د ځانګړو ځواکونو مرکز ته څېرمه غره کې پرېوتې ده.

د طالبانو ددفاع وزارت یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې «د الوتکې ټوټې دفاع وزارت ته د څیړنو لپاره لېږدول شوې دي».

د طالبانو د ډلې غړو ویلي، چې دغه الوتکه د دوی ځانګړو ځواکونو را غورځولې ده، خو دې ډلې په رسمي ډول د ډرون الوتکې د پرېوتو، نوعیت او اړوند هېواد په اړه تراوسه څه نه دي ویلي.

له دې وړاندې د کندهار ولایت په ربګستان کې هم یوه ډرون الوتکه پرېوتې وه.

د افغانستان په فضا کې د ډېری ډرون الوتکو نسبت د امریکا متحده ایالاتو او په ځینو وختونو کې پاکستان ته کیږي، خو خپله طالبان هم ادعا کوي، چې بې پیلوټه الوتکې لري.

پر طالبانو سربېره پاکستاني طالبان هم په دې وروستیو کې له ډرون څرخکو کار اخلي، خو ددې څرخکو د الوت ارتفاع او واټن کچه کمه ده، چې یوازې په سرحدي سیمو او د نږدې هدفونو په نښه کولو لپاره کارېدای شي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، په دې لیدنه کې د هوايي چلند او ټرانسپورټي همکاریو په برخه کې هر اړخیز بحث شوی، چې په پایله کې یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د هوايي اړیکو د پراختیا په موخه د مستقیمو الوتنو د پیل پر سر توافق شوی.

طالبانو دا اقدام د افغانستان او عمان ترمنځ د اړیکو د پراختیا پر لور «یو مهم ګام» بللی دی.

د طالبانو د ټرانسپورټ وزارت ویلي چې د عمان د ټرانسپورټ وزیر د ځمکني ټرانسپورټ په برخه کې هم د همکاریو د پراخولو ډاډ ورکړی، چې ددوی په وینا، د دواړو هېوادونو ترمنځ ټرانسپورټي اړیکې لا پیاوړې شي.

تر اوسه د دغو مستقیمو الوتنو د پیل د دقیقې نېټې، د الوتنو د شمېر او د هوايي شرکتونو د نومونو په اړه جزئیات نه دي خپاره شوي.

حمدالله فطرت د پنجشنبې په ورځ، د مرغومي په۱۱مه، پر ایکس لیکلي چې د غصب شویو ځمکو د څېړنې ځانګړو محکمو په روان کال کې د ۵۶ قضیو ارزونه کړې، چې پکې د دولتي ځمکو، عامه څړځایونو او وقفي ملکیتونو دوسیې شاملې دي.

هغه ویلي چې په همدې موده کې شاوخوا ۱۳،۴ میلیونه جریبه ځمکه په بادغیس، فاریاب او یو شمېر نورو ولایتونو کې د څړځایونو په توګه تشخیص او ثبت کړې ده.

طالبانو د دولتي ځمکو د ساتنې او استرداد لپاره یو کمیسیون هم جوړ کړی، چې د هېواد په څلورو زونونو کې ځانګړې محکمې او په ټولو ولایتونو کې تخنیکي کمېټې لري. د طالبانو د عدلیې وزارت د تېرې تلې میاشتې په لومړۍ نېټه اعلان کړی و، چې د دغو پرېکړو د عملي کولو لپاره یې ۲۵۰۰کسیز نظامي واحد هم جوړ کړی دی.

خو د طالبانو له‌خوا د ځمکو د پراخې مصادرې لړۍ په تېرو څلورو کلونو کې د پراخو نیوکو لامل شوې ده. د راپورونو له مخې، یو شمېر مصادره شوي ښارګوټي د پخواني حکومت د چارواکو ملکیتونه بلل کېږي، خو د دغو ښارګوټو ډېری مدعیان دا مهال په افغانستان کې حضور نه لري او د طالبانو ځانګړو محکمو د هغوی په اړه غیابي پرېکړې صادرې کړې دي.

هغه کورنۍ چې په دغو ښارګوټو کې یې کورونه اخیستي، وایي د ځمکو له مصادرې وروسته د خسارې ترلاسه کول ورته نږدې ناممکن شوي، ځکه طالبان هغوی بېرته پلورونکو ته راجع کوي، په داسې حال کې چې ډېری پلورونکي یا له هېواده وتلي او یا هم د لاسرسي وړ نه دي.

په دې وروستیو کې یو شمېر ښاریانو او پانګوالو شرکتونو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته د اسنادو په وړاندې کولو سره د طالبانو د عدلیې وزیر د ځمکو په غصب، باج‌اخیستنه او له واک څخه په ناوړه ګټه اخیستنې تورن کړی دی.

په دغو شکایتونو کې راغلي، چې عبدالحکیم شرعي یو شمېر ځمکې د خپلې مېرمنې، اولادونو او نږدې خپلوانو په نوم ثبت کړې دي. همدارنګه، د کابل د دارالامان د سناتوریم سیمې اوسېدونکو د لړم په ۲۸مه ویلي، چې د طالبانو د عدلیې وزیر هغوی په زور له خپلو کورونو ایستلي او کورونه یې خپلو خپلوانو او دوستانو ته سپارلي دي.