طالبانو له عمان سره د کابل او مسقط ترمنځ پر مستقیمو الوتنو هوکړه کړې

حمدالله فطرت د پنجشنبې په ورځ، د مرغومي په۱۱مه، پر ایکس لیکلي چې د غصب شویو ځمکو د څېړنې ځانګړو محکمو په روان کال کې د ۵۶ قضیو ارزونه کړې، چې پکې د دولتي ځمکو، عامه څړځایونو او وقفي ملکیتونو دوسیې شاملې دي.

هغه ویلي چې په همدې موده کې شاوخوا ۱۳،۴ میلیونه جریبه ځمکه په بادغیس، فاریاب او یو شمېر نورو ولایتونو کې د څړځایونو په توګه تشخیص او ثبت کړې ده.

طالبانو د دولتي ځمکو د ساتنې او استرداد لپاره یو کمیسیون هم جوړ کړی، چې د هېواد په څلورو زونونو کې ځانګړې محکمې او په ټولو ولایتونو کې تخنیکي کمېټې لري. د طالبانو د عدلیې وزارت د تېرې تلې میاشتې په لومړۍ نېټه اعلان کړی و، چې د دغو پرېکړو د عملي کولو لپاره یې ۲۵۰۰کسیز نظامي واحد هم جوړ کړی دی.

خو د طالبانو له‌خوا د ځمکو د پراخې مصادرې لړۍ په تېرو څلورو کلونو کې د پراخو نیوکو لامل شوې ده. د راپورونو له مخې، یو شمېر مصادره شوي ښارګوټي د پخواني حکومت د چارواکو ملکیتونه بلل کېږي، خو د دغو ښارګوټو ډېری مدعیان دا مهال په افغانستان کې حضور نه لري او د طالبانو ځانګړو محکمو د هغوی په اړه غیابي پرېکړې صادرې کړې دي.

هغه کورنۍ چې په دغو ښارګوټو کې یې کورونه اخیستي، وایي د ځمکو له مصادرې وروسته د خسارې ترلاسه کول ورته نږدې ناممکن شوي، ځکه طالبان هغوی بېرته پلورونکو ته راجع کوي، په داسې حال کې چې ډېری پلورونکي یا له هېواده وتلي او یا هم د لاسرسي وړ نه دي.

په دې وروستیو کې یو شمېر ښاریانو او پانګوالو شرکتونو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته د اسنادو په وړاندې کولو سره د طالبانو د عدلیې وزیر د ځمکو په غصب، باج‌اخیستنه او له واک څخه په ناوړه ګټه اخیستنې تورن کړی دی.

په دغو شکایتونو کې راغلي، چې عبدالحکیم شرعي یو شمېر ځمکې د خپلې مېرمنې، اولادونو او نږدې خپلوانو په نوم ثبت کړې دي. همدارنګه، د کابل د دارالامان د سناتوریم سیمې اوسېدونکو د لړم په ۲۸مه ویلي، چې د طالبانو د عدلیې وزیر هغوی په زور له خپلو کورونو ایستلي او کورونه یې خپلو خپلوانو او دوستانو ته سپارلي دي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، دغه پلاوی به په تهران کې د کرنې او اوبو لګولو اړوند په تخصصي نندارتون کې ګډون وکړي او همدارنګه به د کرنیزو وسایلو، د اوبو لګولو سیسټمونو او اړوندو ټکنالوژیو په برخه کې له فعالو شرکتونو او بنسټونو سره مخامخ دوه‌اړخیزې سوداګریزې ناستې ولري.

د ‌طالبانو د کرنې وزارت زیاتوي، چې د دغه سفر موخه د کرنې په برخه کې د نوې ټکنالوژۍ پېژندنه، د اوبو لګولو د عصري لارو چارو ارزونه او له سیمه‌ییزو او نړیوالو شرکتونو سره د همکارۍ د فرصتونو لټول دی.

د وزارت په وینا، د پلاوي غړي به د نندارتون تر څنګ د کرنې او اوبو لګولو بېلابېلې تولیدي او تخنیکي برخې هم وګوري چې د افغانستان د کرنیز سکتور د ودې او پرمختګ لپاره د تجربو او نوښتونو د انتقال زمینه برابره شي.

د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت وياند طاهر اندرابي په خپل اونيز کنفرانس کې ویلي، چې پاکستان د ملګرو ملتونو په غوښتنه په تورخم کې په بشري مرستو بار لاريو ته دروازه پرانېسته، خو طالبان دغو موټرو ته د اوښتو اجازه نه ورکوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت تر دې وړاندې ویلي و، چې د بشردوستانه موخو لپاره د تورخم او چمن سوداګریزې لارې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د لېږد لپاره پرانیزي.

تېره ورځ چارشنبه (د مرغومې ۱۰مه) د خیبر پښتونخوا د ګمرکونو چارو مسوولینو ویلي و، چې په بشري مرستو بار د ملګرو ملتونو نهه کانټینره د جمرود ترمینل له لارې د تورخم په لور روان شوي دي.

دغه په خوراکي توکو او درملو بار کانټینرونه د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونېسف) اړوند دي.

له تورخم نه ځایي چارواکي ویلي و، چې د دغو کانټینرونو له ډلې ۸ یې د تورخم ترمینل ته رسېدلي او یو کانټینر د لارې د خرابوالي له امله نه‌دی رسېدلی. دوی وایي، د طالبانو تر اجازې وروسته به دغه کانټینرونه د ډیورنډ کرښې هاغاړې ته ننوځي.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د وروستیو نښتو له امله د اکټوبر له ۱۱مې راهیسې نږدې درې میاشتې کېږي، چې د تورخم لار د هر ډول تګ راتګ لپاره تړلې ده.

د یادې ډلې مرستیال ویاند حمدالله فطرت د پنجشنبې په ورځ، د مرغومي پر ۱۱مه پر ایکس ولیکل، چې د یادو عملیاتو په ترڅ کې د نشه‌یي توکو لسګونه لابراتوارونه ویجاړ شوي، چې پکې ۳۱د الکولي مشروباتو، ۹د «تابیلټ کا» او ۴۷۷د مخدره توکو د پروسس لابراتوارونه شامل دي.

هغه زیاتوي چې د دغو عملیاتو په لړ کې د نشه‌یي توکو لوی مقدار هم نیول شوی، چې ۵۵۵ کیلوګرامه هیرویین، ۲۳۲ کیلوګرامه مورفین، شاوخوا ۳۲ټنه تاریاک، ۳۳ ټنه چرس، له درې ټنو زیات مېتامفتامین او نږدې څلور ټنه الکولي مشروبات پکې شامل وو.

د طالبانو د معلوماتو له مخې، د نشه‌یي درملو زرګونه ګولۍ، لکه میتادون او تابیلټ کا، هم نیول شوې او د نشه‌یي توکو په تولید کې کارېدونکي سلګونه ټنه کیمیاوي مواد ضبط شوي دي.

دوی زیاتوي، چې په تېر کال کې یې د چرسو او کوکنارو نږدې ۱۹زره او ۷۶۱هکټاره کښتونه هم له منځه وړي دي.

طالبانو په داسې حال کې د نشه یي توکو پر وړاندې د مبارزې خبره کوي چې لا هم د دې ډلې پر غړو د نشه یي توکو د قاچاق او کاروبار تورونه دي.

د تېر لړم په میاشت کې د طالبانو په کورنیو چارو وزارت کې باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل، چې د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې ګوښه شوي معین محمد قاسم خالد غوښتل د هغو طالب چارواکو نومونه افشا کړي، چې د نشه‌یي توکو په پلور او قاچاق کې لاس لري.

د سرچینو په وینا، قاسم خالد د کورنیو چارو وزارت د اونیزې انسجام غونډې پر مهال ویلي وو چې د یادو چارواکو بشپړ نوملړ ورسره شته او غواړي دا معلومات په رسمي ډول د طالبانو مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده ته وسپاري.

طالبانو محمد قاسم خالد د ۲۰۲۵کال د اکتوبر په ۲۲مه د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې د معین په توګه وټاکه، خو ۲۸ورځو وروسته یې له دندې ګوښه کړ او پر ځای یې د اصلاحي کمېسیون پخوانی رییس عبدالرحمن منیر وګوماره.

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې چې د پنحشنبې په ورځ (د مرغومې ۱۱مه) یې خپره کړې، راغلي، دا وسایط چې په ۲۰۲۵ کال کې تولید شوي، هر یو یې د ۱۰ زره لېټره اوبو د ځایولو ظرفیت لري او د اور لګېدنې پر مهال د بیړنیو حالاتو په مهار کې مهم رول لوبولی شي.

دغه وسایط به د حیرتان، اقینې، ننګرهار، هرات، فراه، نیمروز او کندهار په ګمرکونو کې فعال شي.

د خبرپاڼې د معلوماتو له مخې، دا پروژه د طالبانو او ازبکستان ترمنځ د دولت- دولت تړون له لارې عملي شوې او لګښت یې د طالبانو د مالیې وزارت له پراختیایي بودجې ورکړل شوی دی.