په زابل ولایت کې د طالبانو د ویاندانو او رسنیو د استازو ترمنځ په غونډه کې طالب چارواکو د خبریالانو بېطرفه او متوازن راپور ورکولو ستاینه کړې، خو د خبریالانو بنسټونه وایي چې دغه ډلې رسنۍ سانسور کړي او پراخه محدودیتونه یې پرې وضعه کړي دي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه راغلي، په دې غونډه کې مسولینو د رسنیو له استازو مننه وکړه چې بېطرفانه او متوازن راپورونه خپروي، او وویل:«رسنۍ د خلکو سترګې، غوږونه او ژبه دي.»
غونډې کې ټینګار وشو چې د خبریالانو استخدام باید د رسنیو په قانون کې ټاکل شویو چوکاټونو سره سم ترسره شي. همدارنګه، د رسنیو استازو ته وویل شول چې د «ولس غږ» په نوم یو ګډ پروګرام جوړ کړي، څو ټولې ادارې وکولی شي په مستقیم ډول خلکو ته د خپلو فعالیتونو، ستونزو او لاسته راوړنو په اړه معلومات ورکړي.
بل پلو، د بشري حقونو څار سازمان (Human Rights Watch) په تازه راپور کې ویلي چې طالبانو په تېرو کلونو کې د رسنیزو ازادي په وړاندې پراخ بندیزونه لګولي، خبریالان یې بندي، ځورولي، څارلي او د بیان پر وړاندې یې جدي خنډونه جوړ کړي دي. هغوی همدارنګه د ښځینه خبریالانو فعالیتونه محدود کړي او په رسنیو کې د ښځو حضور یې سخت کم کړی.
همدا رنګه، د افغانستان ژورنالیستانو مرکز راپور ورکړی چې یوازې د ۲۰۲۵ کال په لومړیو شپږو میاشتو کې لږ تر لږه ۱۴۰ پېښې ثبت شوې چې له کبله یې خبریالان تهدید شوي، ځورول شوي یا توقیف شوي، او په دې دوره کې د ژوندیو انځورونو خپرول په ګڼو ولایتونو کې بند شوي دي. دا وضعیت د رسنیو د خپلواکۍ د ختمېدو او د بیان د ازادۍ د محدودولو یو واضح عکس دی چې د پخواني قانونونو او نړیوالو معیارونو پر ضد دی.
په داسې حال کې چې طالبان په دغې غونډه کې د همغږۍ او د «ولس غږ» د ګډ پروګرام پر جوړولو ټینګار کوي، د رسنیو پر وړاندې د محدودیتونو راپورونه ښيي چې له دې غونډو سره سره، د افغانانو لپاره د خبرونو ازاد او بېطرفه لاسرسی ورځ تر بلې سختیږي.
د ازادو رسنیو شتون له ډیرو سیمو څخه ورک شوی، خبریالان ځان سانسورۍ ته اړ شوي، او ګڼو رسنیو د فعالیت اجازه د طالبانو د غیرشفافو قوانینو له امله له لاسه ورکړې ده.
