په تورخم کې سبا د افغانستان او پاکستان ګډه کمېټه خبرې اترې کوي

د طالبانو د سترې محکمې په خبرپاڼه کې راغلي، چې د یادو ولایتونو ابتدایه محکمو تورنو کسانو ته له یوه کال تر ۱۳ میاشتو حبس او له ۱۰ څخه تر ۳۹ درو د وهلو سزاوې ټاکلې وې چې نن په عام محضر کې عملي شوې.

له هغه وروسته چې طالبان یو ځل بیا پر افغانستان واکمن شوي، د ملا هبت‌الله اخوندزاده د یوه فرمان له صادرېدو وروسته یې په عام محضر کې د بدني سزاوو لکه په دُرو وهل او اعدامونه بیا پیل کړي دي.

د بشري حقونو سازمانونو، ملګرو ملتونو او یو شمېر هېوادونو د طالبانو دغه اقدام غندلی دی.

خو طالبان د دغو سزاوو دفاع کوي او وایي چې دا مجازات د «اسلامي شریعت» پر بنسټ عملي کېږي.

طالبانو ته نژدې امید راډیو نن دوشنبه، د مرغومي پر ۱۵مه راپور خپور کړ، چې په کابل کې د طالبانو د پوهنې وزارت اړوند د اساسي او ثانوي زده‌کړو ریاست د ددې ډلې له ۱۰۰ تنو وسله والو څخه د زده‌کړو د تثبیت ازموینه واخیسته.

د طالبانو پوهنې وزارت مسوولین وايي، چې ددې ډلې له بیا واکمنېدو وروسته دا ۵۴ ځل دی چې له زده کړو د پاتې خپلو وسله والو د تثبیت ازموینې اخېستل کېږي او اړوندو ټولګیو ته جذبېږي.

په ورته مهال، د طالبانو وسله وال خوښ دي چې د عصري زده‌کړو زمینه ورته برابره شوې ده.

شنونکي وايي، چې طالبان له دې لارې غواړي د تېر حکومت پاتې مامورین چې په بېلابېلو ادارو کې پر دندو بوخت دي، لرې او پرځای یې خپل باوري وسله وال په دندو وګوماري.

طالبانو د نتقیص په نامه ګڼ شمیر پخواني مامورین پر کور کینول او دا لړۍ یې روانه ساتلې ده.

دوه ورځې وړاندې د طالبانو د هلمند په امنیه قوماندانۍ کې سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې طالبانو په یاده قوماندانۍ کې د تېر حکومت شاوخوا ۳۰ تنه مسلکي کارمندان له دندو وشړل.

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې په دغو نښتو کې تر اوسه د سیمې درې اوسېدونکي او د طالبانو یو غړی وژل شوي دي. د سرچینو په وینا، د ټپیانو شمېر ۱۶ کسانو ته رسېدلی دی.

سرچینې زیاتوي چې د چاه‌اب ولسوالۍ د اوسېدونکو او طالبانو ترمنځ د سرو زرو د استخراج پر سر نښتې لا هم روانې دي او وضعیت په چټکۍ سره د خرابېدو په حال کې دی.

افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلو ویډیوګانو کې د نښتو له سیمې دود پورته کېږي.

د ځايي سرچینو د معلوماتو له مخې، د اعتراضونو له پراخېدو او د نښتو له سختېدو وروسته د طالبانو اړوند شرکتونو مسوولینو سیمه پرېښې او «د تېښتې په حال کې دي».

د سیمې اوسېدونکي وايي چې د معترضانو د وژل شویو او ټپیانو شمېر مخ په زیاتېدو دی.

سرچینو همدارنګه ویلي چې خلک د چاپېریالي زیانونو او د شرکتونو د بې بریده کیندنو له امله د اوبو د بندېدو په اعتراض کې راوتلي دي.

د چاه‌اب ولسوالۍ اوسېدونکي تېره جمعه هم له هغو طالبانو سره ونښتل چې د سرو زرو کان د استخراج لپاره سیمې ته ننوتل.

د ځايي سرچینو په وینا، یاد شرکتونه له بشر نورزي سره نږدې اړیکې لري، چې د نشه‌یي توکو یو لوی قاچاقبر او د طالبانو له مهمو مالي ملاتړکوونکو بلل کېږي. د چاه‌اب اوسېدونکي د دریو شرکتونو پر فعالیتونو اعتراض لري.

د طالبانو تر واک لاندې حریت راډیو ته سرچینو ویلی، چې د یادې پانګونې پیل به همدا روانه اونۍ د ۱۰ میلیونه ډالرو په ارزښت د ترمینلونو له جوړیدو پیل او ګڼو خلکو ته به پکې د کار زمینه برابره شي.

د افغانستان لپاره د امریکا د مرستو کمښت او د ښځو د حقونو او بندیانو د خلاصون په برخه کې د طالبانو د نه‌همکارۍ له امله د بندیزونو ګواښونو پر خصوصي پانګوالو فشار زیات کړی، چې د هېواد اقتصاد ته ساه ورکړي.

د طالبانو تر واک لاندې افغانستان بانک هم تېره ورځ له خصوصي بانکونو غوښتي، چې په بهر کې خپلې پانګونې کمې او په کوردننه پروژو کې ونډه واخلي.

ددغې ادارې د معلوماتو له مخې، عبدالله حاجي زاده، چې د امریکا دایمي استوګنې کارت (ګرین‌کارډ) یې درلود، د داعش ډلې په ګټه یې د یوې توطیې په ترڅ کې هڅه کړې وه چې دوه کلاشنکوفونه ( ای کې – ۴۷) او ۵۰۰ مرمۍ ترلاسه کړي.

د چارواکو په وینا، نوموړی په بشپړ ډول ښه پوهېده چې دا وسلې به د ۲۰۲۴کال د ټاکنو په ورځ د تاوتریخوالي د یوه برید لپاره کارول کېږي.

چارواکي وایي، د دې قضیې څېړنه دکډوالۍ او ګمرکاتو قوانینو د پلي کولو ادارې د کورني امنیت د څېړنو ځانګړو اجنټانو پیل کړې وه. یادو اجنټانو د پلټنې پر مهال د تلاشي قانوني حکمونه عملي کړل او په پایله کې یې اړوند کسان ونیول.

د امریکا عدلي ارګانونو عبدالله حاجي زاده د ترهګرۍ د ملاتړ او د تاوتریخوالي د برید د پلان جوړولو په تور مجرم وباله او هغه یې په ۱۵کلن بند محکوم کړ.

د امریکا د کډوالۍ او ګمرکاتود ادارې د اعلان له مخې، له دې وروسته چې حاجي زاده خپله د بند موده بشپړه کړي، د یادې ادارې د پلي کولو او ایستلو څانګه (یي ار او) به نوموړی له امریکا څخه افغانستان ته وشړي.

امریکايي چارواکو ټینګار کړی چې د ټاکنو د بهیر پر وړاندې هر ډول ګواښ جدي نیول کېږي او امنیتي ادارې به د کورنۍ او نړیوالې ترهګرۍ پر وړاندې خپلې هڅې جاري وساتي.