سرچینې: طالبانو خپل څلور تنه جنګیالي پر پاکستان د برید په تور محکمې ته معرفي کړي

په هلمند کې د طالبانو والي امان‌الدین منصور د سې شنبې په ورځ (د مرغومي ۱۶مه) د یوه پلاوي په مشرۍ موسی‌کلا ولسوالۍ ته سفر کړی و او هلته یې په یوه غونډه کې د نشه‌يي توکو د کاروبار پر بندیز، د عامه‌ګټو پروژو پر پلي کېدو، د کاري فرصتونو پر برابرولو، بدیل معیشت او نورو اړوندو موضوعاتو خبرې وکړې.

د طالبانو والي په دې غونډه کې ویلي: «خلک دې د کوکنارو د کښت او اړوندو نورو چارو څخه په کلکه ډډه وکړي او نور دې پر دې چارو خپل وخت او مصارف بې‌ځایه نه لګوي».

نوموړي ټینګار کړی، چې په دې برخه کې یې دریځ او مبارزه جدي ده او هېچاته به د نشه‌يي توکو د کښت او کاروبار اجازه ورنه‌کړي.

نوموړي خبرداری ورکړی: «له سرغړوونکو سره به حتمي او اصولي چلند وشي».

په غونډه کې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د نشه‌يي توکو پر وړاندې د مبارزې معینیت استازي فضلي ټینګار وکړ، چې د نشه‌يي توکو ضد مبارزې په برخه کې به د خپل لوی مشر هبت‌الله اخوندزاده، احکام پلي کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې پرون د هلمند د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند نصیر احمد مهاجر خبر ورکړ، چې په موسی‌کلا ولسوالۍ کې د نشه‌يي توکو یوه کارخونه کشف او له منځه وړل شوې ده. د هغه په وینا، په تړاو یې ۲۰ کسان نیول شوي چې ډېر ژر به عدلي او قضايي بنسټونو ته وسپارل شي.

ټرمپ په واشنګټن کې د استازو جرګې د جمهوري غوښتونکو غړو په یوه غونډه کې وویل:
«تاسې باید منځمهاله ټاکنې وګټئ، ځکه که موږ منځمهاله ټاکنې ونه ګټو، نو همدا به وي یعنې هغوی به حتماً یو دلیل پیدا کړي چې ما استیضاح کړي.»

هغه زیاته کړه: «زه به استیضاح شم.»

ولسمشر ټرمپ له خپلو جمهوري غوښتونکو ملګرو وغوښتل چې د جنسیتي سیاستونو، روغتیايي پاملرنې او د ټاکنو د اصلاحاتو په ګډون بېلابېلو موضوعاتو کې په لا متحد ډول مبارزه وکړي.

د نومبر په ټاکنو کې د ټرمپ اجنډا تر پوښتنې لاندې ده، ځکه په دغو ټاکنو کې به د استازو جرګې ټولې څوکۍ او د مشرانو جرګې د څوکيو درېیمه برخه سیالۍ ته وړاندې شي.

ټرمپ د خپلې وینا پر مهال د جمهوري غوښتونکو لپاره د یوې تاریخي بریا وړاندوینه وکړه، خو په عین حال کې یې د تاریخي دود په اړه اندېښنه وښوده، ځکه معمولاً د واکمن ولسمشر ګوند په منځمهاله ټاکنو کې ښه نتیجه نه اخلي.

هغه د کینیډي په مرکز کې، چې د واشنګټن د هنرونو یو مرکز دی، وویل:«کاشکې تاسې راته تشریح کړې وای چې د عامو خلکو په ذهن کې څه روان دي.»

د استازو جرګې جمهوري غوښتونکو تر دې دمه ټرمپ ته ډېر درناوی ښودلی او د لګښتونو او نورو چارو په اړه یې د کانګرس ډېری واکونه د هغه ادارې ته پرېښي دي. خو اوس یې د خپلواکۍ ځینې نښې هم ښکاره شوې دي.

ټرمپ له ۲۰۱۷ څخه تر ۲۰۲۱ پورې د خپلې ولسمشرۍ پر مهال دوه ځله د ډیموکراټانو تر مشرۍ لاندې د استازو جرګې له خوا استیضاح شو. پر هغه تور لګېدلی و چې له اوکراین سره تړلو چارو کې یې له واک ناوړه ګټه اخیستې او همدارنګه د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ په ۶مه د کانګرس پر ودانۍ له برید وروسته یې ناسمه رویه لرله. خو د جمهوري غوښتونکو تر واک لاندې مشرانو جرګې هغه په دواړو قضیو کې بې‌ګناه وباله.

تر اوسه د نیول شویو کسانو د شمېر او لادرکه شویو خلکو د برخلیک په اړه نور جزییات نه دي ورکړل شوي.

سرچینې وايي، چې د طالبانو مرستیال والي پرون چاه اب ولسوالۍ ته تللی و.

طالبانو مخکې ویلي وو، چې د کان‌کیندونکو او ځایي خلکو ترمنځ د نښتو د څېړلو لپاره یې یو پلاوی چاه‌اب ته لېږلی او منلې یې وه چې دغه نښتې ځاني او مالي تلفات لري، خو د کره شمېرو په اړه یې څه نه دي ویلي.

تر دې وړاندې، ځایي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې د طالبانو اړوند شرکتونو له‌خوا د سرو زرو د کان د استخراج پر سر د چاه‌اب د اوسېدونکو او دغو شرکتونو ترمنځ په نښتو کې لږ تر لږه درې ځایي اوسېدونکي او یو طالب وژل شوي او ۱۶ نور کسان ټپیان شوي دي.

د سرچینو په وینا، اعتراض کوونکو د شرکتونو تجهیزات سوځولي او د دغو شرکتونو مسوولانو سیمه پرېښې ده.

په ورته وخت کې، د طالبانو د دفاع وزارت د استخباراتو پخواني مرستیال صلاح‌الدین سالار په خپله فېسبوک پاڼه کې پر «فساد، قوم‌پالنې او د شخصي او قبیلوي ګټو پر لومړیتوب» نیوکې کړې دي. هغه ویلي، د محدودو کسانو په لاس د ملي شتمنیو او سرچینو تمرکز د ولس او واکمنو ترمنځ واټن ژور کړی او د واک مشروعیت یې تر پوښتنې لاندې راوستی دی.

د چاه‌اب ولسوالۍ اوسېدونکي وايي، د دوی اعتراضونه د سرو زرو د بې بریده استخراج، د چاپېریال جدي زیانونو او د اوبو د پرې کېدو له امله پیل شوي او د طالبانو د پلاوي له ورتګ سره سره، وضعیت لا هم ترینګلی دی.

نوموړي په خپل غږیز پیغام کې، چې د ۲۰۲۶ کال د جنوري پر لومړۍ نېټه ثبت شوی او یوه کاپي یې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، ادعا کړې چې د وزیرستان شاوخوا ۵۰ سلنه خاوره د دوی تر ولکې لاندې ده.

نوموړی زیاتوي، چې «۵۰ سلنه ځمکه مو په زور نیولې ده».

هغه د خپلې وژل کېدا په اړه د تېر کال ادعاوې رد کړې او زیاته یې کړه چې دی نه په سپیره، نه په برمل او نه هم ارګون کې وژل شوی او نه هم د دښمن کومه طرحه پر ده بریالۍ شوې ده.

ګل بهادر ټینګار کړی چې دی د افغانستان په خاوره کې نه دی، بلکې په وزیرستان کې د خپل پلار او نیکه په سیمه کې حضور لري. هغه ویلي، په هغو سیمو کې چې د ده د وژل کېدو دعوې کېږي، نه اوسیږي او نه هم هلته تللی دی، او زیاتوي چې د وروستیو بمباریو غږونه یې هم نه دي اورېدلي.

ګل بهادر وايي، چې دوی کافي جنګیالي لري او افغان بهرنیو جنګیالیو ته اړتیا نه لري.

نوموړي ویلي چې د دوی حضور باید د چا لپاره د پلمې په توګه ونه کارول شي او ټینګار یې کړی چې دا پیغام یې د همدې وضاحت لپاره خپور کړی دی.

د سولې او مذاکراتو په اړه ګل بهادر ویلي چې د «ضرب عضب» عملیات د پاکستان حکومت د امریکا په امر پیل کړل او اوسنۍ جګړه یې د پاکستان د پوځ د ظلم پایله بللې ده.

هغه ادعا کړې چې د وزیرستان ورانۍ او ملکي زیانونه د پاکستان د پوځ د عملیاتو له امله رامنځته شوي او ویلي یې دي چې د پوځ او حکومت ظلم به پای ته ورسوي. د ده په وینا، دوی د سولې خبرې نه دي رد کړې، بلکې دا هغه لوري رد کړې چې «واک نه لري او د بل لپاره یې جګړه پیل کړې ده».

ګل بهادر د پاکستان د پوځ له‌خوا د «خوارجو» اصطلاح کارول هم رد کړي او ویلي یې دي، خوارج هغه څوک دي چې د قران او سنتو خلاف عمل کوي، خو د ده په وینا، نن د امریکا او بریتانیا ترڅنګ د پاکستان پوځ ولاړ دی او طالبانو ته د خوارجو خطاب کوي.

هغه په دې ۲۶ دقیقه يي وینا کې د خپلې ډلې پر جنګیالیو غږ کړی، چې له نشه يي توکو، فیسبوک او ګرځنده ټیلیفونونو نه ځانونه لرې وساتي.

د طالبانو د بامیان ولایت والي عبدالله سرحدي تیره ورځ د مرغومي پر ۱۵مه په یوه ناسته کې د هر ډول قومي، مذهبي او ژبني تعصب په له منځه وړلو هم ټینګار وکړ.

عبدالله سرحدي په دې وروستیو کې د طالبانو د مشر ملا هیبت الله په امر د جوزجان د والي په توګه ټاکل شوی دی.

د طالبانو دغه چارواکی د "زور له لارې حکومت" ردولو ته په داسې حال کې اشاره کوي، چې د طالبانو ادارې واک ته له بیا رسېدا راهیسې په ځانګړې توګه د ښځو او لږکیو پر وړاندې د زور او جبر پر بنسټ پالیسۍ پلې کړې دي.