فرید حمیدي: د سرو زرو د نړۍوالې بیې لوړېدو اوسني حاکمان تر لېونتوبه رسولي

د ملا برادر د دفتر مشر عبدالله عزام د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۵مه) په انګلیسي ژبه په اېکس کې لیکلي، چې امریکا نه‌شي کولی «په افغانستان کې د ماتې تاریخي شرم پټ کړي».

امریکا په ۲۰۰۱ کال کې پر افغانستان برید وکړ او د طالبانو حکومت یې ړنګ کړ. دې هېواد له ۲۰ کلنې جګړې وروسته له طالبانو سره د سولې هوکړه وکړه او له افغانستان څخه ووت.

د هغه مهال د افغانستان حکومت د امریکایي ځواکونو د وتلو پر مهال د مقاومت توان له لاسه ورکړ او له هېواد څخه د اشرف غني له وتلو وروسته افغانستان سقوط وکړ.

عبدالله عزام پر اېکس لیکلي: «د ټرمپ په وینا، امریکا په افغانستان کې تحقیر شوه او نړۍ وغندله، خو وروسته په ونزوېلا کې د [مادورو] نیول د دې هېواد وضعیت بدل کړی دی».

هغه زیاته کړې: «که یو یرغلګر د نړۍ په نورو برخو کې څومره اعتبار او شهرت ترلاسه کړي، هغه یې په افغانستان کې له لاسه ورکوي... له هغه ځایه په شرم سره وځي او بیا هڅه کوي چې دا [له لاسه ورکړی اعتبار] په بل ځای کې بېرته ترلاسه کړي».

مادورو د شنبې په ورځ (د مرغومي ۱۲مه) نیټه د امریکا د ځانګړو ځواکونو په عملیاتو کې ونیول شو او بیا هغه او د هغه مېرمن امریکا ته د محاکمې لپاره انتقال شول.

سره له دې چې د طالبانو د ادارې د اقتصادي مرستیال د دفتر مشر خبرې سختې دي، د دې ډلې نورو چارواکو د امریکا پر وړاندې نرم او سوله‌ییز موقف غوره کړی دی. د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر څو ځله د طالبانو د ادارې او امریکا ترمنځ د اړیکو عادي کول غوښتي دي.

که څه هم د سیمې هېوادونه له طالبانو ملاتړ کوي؛ خو د امریکا فشار او د ملګرو ملتونو د بندیزونو له امله نړۍ د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژني او د څارونکو په وینا، طالبان یو نازک او منزوي موقعیت لري.

سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وايي، د تخار د چاه‌اب ولسوالۍ د سمتي سیمې اوسېدونکو د سرو زرو د کان د کېندنې پر سر په شخړو کې د طالبانو اړوند شرکتونو وسایلو ته اور اچولی دی. په دې نښتو کې درې لاریونوال او یو طالب وژل شوي او ۱۶ نور ټپيان دي.

لاریون کوونکو په تخار کې د طالبانو د سرو زرو د استخراج وسایل وسوځول | افغانستان انټرنشنل پښتو

سرچینو همدارنګه ویلي، چې خلک د چاپېریالي زیانونو او د شرکتونو د بې بریده کېندنو له امله د اوبو د بندېدو په اعتراض کې راوتلي دي.

ازادۍ جبهه وايي، په بدخشان کې هم ورته پېښه رامنځته شوې او هلته هم یو شمېر معترضینو ته مرګ‌ژوبله اوښتې، خو د کره شمېر په تړاو یې څه نه‌دي ویلي.

دغې جبهې د دوشنبې په ماخوستن (د مرغومي ۱۵مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د طالبانو له لوري د هېواد د شمالي ولایتونو د کاني سرچینو چور کول د ځايي خلکو له کلک غبرګون سره مخ شوي دي.

یادې جبهې طالبان د بغلان په نهرین ولسوالۍ کې د مقاومت جبهې د یوه غړي جسد ته پر سپکاوي تورن کړي دي.

د مقاومت جبهې طالبان د دوی د یوه غړي جسد ته پر سپکاوي تورن کړل | افغانستان انټرنشنل پښتو

خبرپاڼه کاږي: «دغو جنایتکارانو ته سزا ورکړه خپل هېوادنی رسالت او همداراز دیني او انساني وجیبه بولو. دوی دې زموږ قاطع او غاښ ماتوونکي ځواب ته په تمه واوسي، دوی به د خپلو جنایتونو بیه هرو مرو پرې کړي».

ازادۍ جبهې څرګنده کړې، چې د هېواد په شمال کې د طالبانو «عسل» میاشت پای ته رسېدلې او همداراز یې په یادو ولایتونو کې د وژل شویو کسانو کورنیو ته تسلیت ویلی دی.

طالبانو لا تر اوسه د دغو پېښو په تړاو څه سپیناوی نه‌دی کړی.

د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغاني سرې میاشتې ټولنې د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۵مه) په درېیو جلا جلا خبرپاڼو کې ویلي، د خوست په مرکز کې پر ۱۰۰۰ راستنو شویو کورنیو ۷۱ ټُنه خوراکي توکي وېشل شوي دي.

په دې مرستو کې هرې کورنۍ ته ۷۱ کیلو خوراکي توکي ورکړل شوي چې په‌کې اوړه، وریژې، غوړي، بوره، رُب او مکروني شامل دي. له دې سربېر هرې کورنۍ ته د ښځینه‌وو کالي، د سر مینځلو شامپو او نور اړین توکي هم سپارل شوي دي.

له دې سره سم، د پکتیا د مرکز ګردېز په ګډون په زرمت او روحاني بابا ولسوالیو کې له ۱۰۰۰نورو راستنو شویو کورنیو سره ۱۰۰ټُنه د خوراکي او غېر خوراکي توکو مرسته وشوه. دغه مرستې چې د‎ ترکیې سرې میاشتې له لوري برابرې شوي، هرې کورنۍ ته په خوراکي توکو کې ۵۰ کیلو اوړه، ۱۰ کیلو وریژې، ۵ لیټره غوړي، ۱۰ کیلو نخود، ۵ کیلو بوره، ۱۰ کیلو مکروني، ۳ کیلو مالګه، ۳۵۰ ګرامه سرېلاک او په غېر خوراکي توکو کې ۱ کمپله او ۲ بوتله د لوښو مینځلو شامپو ورکړل شوي دي.

دغې ټولنې همداراز د کونړ د څوکۍ ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې پر ۷۰۰ زلزله‌ځپلو کورنیو څه باندې ۱۰۷ ټُنه خوراکي توکي وېشلي دي.

دغه مرستې هم د ترکیې د سرې میاشتې له لوري برابرې شوي او هرې کورنۍ ته د اوړو، غوړیو، وریژو، بوره، لوبیا، شین چای، مالګه او بېسکېټ په ګډون ۱۵۳ اعشاریه ۳ کیلوګرامه خوراکي توکي او همداراز یوه روغتیايي بسته هم ورکړل شوي دي.

افغاني سرې میاشتې ټولنې زیاته کړې، دا مرسته به د یادو کورنیو د خوراکي توکو د لنډمهاله اړتیاوې پوره کړي.

دغه مرستې په داسې حال کې دي، چې په دې وروستیو کې له ګاونډیو هېوادونو او په ځانګړې توګه له ایران او پاکستان څخه میلیونونه افغان کډوال په زوره اېستل شوي او له ډېریو سره یې لا تر اوسه هېڅ ډول مرستې نه‌دي شوي او له اړوندو چارواکو په دې سړه هوا کې د مرستو غوښتونکي دي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۵مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه یاقوت چې څه موده مخکې داوطبۍ ته وړاندې شوي و، بالاخره نن د احمد فواد شېرزوی شرکت د داوطلبۍ ګټونکی شو.

دغه شرکت یو کیلو ګرام یاقوت په ۷۰ زره ډالرو وپېرل. په دې بیې سره د دغو یاقوت ټولییز ارزښت ۱۱ میلیونه او ۴۸۰ زره ډالره کېږي.

له دې سره سم، د کابل په شمالي دروازه کې ترلاسه شوي ۱۲۵۵ کیلوګرامه عقیق او ۲۷۲ کیلوګرامه لاجورد هم نن د طالبانو له لوري په یوې داوطلبۍ کې وپلورل شول.

په دې داوطلبۍ کې یو کیلوګرام عقیق پر ۱۱۵ افغانۍ او یو کیلو ګرام لاجورد پر ۱۵۰ افغانیو وپلورل شول.

د یادونې وړ ده، چې د کاني سرچینو ټول عواید مخامخ د دولت خزانې ته ځي او د کاني سرچینو په اړوندو ساحو کې اوسېدونکو لپاره د ژوند هېڅ ډول امکانات نه‌برابرېږي.

په بغلان کې د طالبانو د کلیو، بیارغونې او پراختیا ریاست مسوولینو د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۵مه) ویلي، چې د وچکالۍ ځپلو له امله یو شمېر نورې زیانمنې سیمې یې هم مشخصې کړي او ژر به پرې د اوبو رسولو شبکې جوړې کړي.

د دوی په وینا: «زموږ ریاست ټولې زیانمنې ساحې مشخصې کړې دي. په ډېری سیمو کې پروژې روانې دي او هلته چې د اوبو رسولو شبکې یا پروژې په پلان کې شاملې شوې نه دي، د همدې کال په ترڅ کې به یې کارونه پیل شي».

په بغلان کې د طالبانو د کلیو، بیارغونې او پراختیا ریاست مسوولین همداراز وایي چې په روان کال کې د ۱۲۷ میلیونه افغانیو په ارزښت ۲۱ تخریب شوي او ۱۸ نوې د اوبو رسولو شبکې د جوړولو پلان لري.

د اوبو کمښت په افغانستان کې یو له لویو ننګونو څخه ده. څه موده وړاندې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویلي و، چې په افغانستان کې د ځمکې لاندې اوبو کچه ټیټه شوې او هېواد د اوبو له کمښت سره مخ دی.