د پاکستان دفاع وزیر د قاچاق پر ضد حکومتي اقداماتو ته هم اشاره وکړه او ویې ویل چې د همدې سختو ګامونو له امله د چمن پر کرښه پراخ احتجاجونه وشول. هغه ادعا وکړه چې دا احتجاجونه تر ډېره د سوداګریزو ګټو لپاره وو، نه د سیاسي یا قومي غوښتنو له امله.
لومړی دا چې بېلتونپالې ډلې لا هم د منظمو عملیاتو د ترسره کولو وړتیا لري او کولای شي د پراخې جغرافیاييي همغږۍ سره یوځای بریدونه وکړي او دا ښکاره کوي چې د وسلهوالو شبکې کمزورې شوې نه دي بلکې لا غښتلې شوې او هم کلکه لوژستیکي او ارتباطي وړتیا لري.
د دا ډول منظمو بریدونو یوه نښه دا ده چې د بلوچانو بریدونه یوازې پراخ شوي نه دي، بلکې د پراخې همغږۍ او نوي تکتیکي پرمختګونو له امله لا پېچلي شوي دي. دا د بلوچستان د اوږدمهاله بېثباتۍ نښه ده.
که څه هم دولت وروسته د پراخو عملیاتو ادعا وکړه، خو لومړنۍ غافلګیري د دې ښکارندویي کوي چې وسلهوالې ډلې لا هم د مهمو سیمو د ګډوډولو توان لري.
د اقتصادي، سیاسي او ټولنیزو شکایتونو لا حل پاتې کېدل د دې سبب شوي چې د بلوچانو او پاکستان شخړه نه یوازې دا چې پای ته رسېدلې، بلکې وخت ناوخت نوی او خطرناک رنګ اخلي.
د پاکستان حکومت ته یې کوم زیان دی؟
په دوولسو ښارونو کې د یو وخت بریدونه هغه تصویر زیانمنوي چې حکومت یې په امنیتي کنټرول کې وړاندې کوي. دا د داخلي او نړۍوال اعتماد لپاره مهم دی.
بل خوا په ګوادر کې بریدونه او ګډوډي د چین–پاکستان اقتصادي دهلیز پروژو لپاره امنیتي اندېښنې زیاتوي. دا هغه سیمه ده چې پاکستان یې د ستراتیژیکو اقتصادي پروژو د زړه په توګه ګڼي.
ځینې کورني سیاسي جریانونه دا پېښې د امنیتي کمزورۍ نښه بولي او پر حکومت نیوکې کوي چې باید د بلوچستان د ستونزو د حل لپاره بېړنی او موثر سیاسي چوکاټ جوړ کړي.
که په لنډه ووایو، د بلوچستان وروستۍ خونړۍ پېښې د یوې اوږدمهاله، عمیقې او څو بعدي شخړې څرګنده نښه ده. دا پېښې نه یوازې د تاوتریخوالي د نوي پړاو خبر ورکوي، بلکې د دولت د امنیتي ظرفیت پر ارزښت، د سیمې د ټولنیزو ستونزو پر دوام او د سیمې د اقتصادي پروژو پر راتلونکي هم مستقیم اغېز لري.
که څه هم پاکستان پراخ عملیات ترسره کړل، خو بریدونو دا روښانه کړه چې د بلوچستان شخړه یوازې د پوځي اقدام له لارې نه حل کېږي، بلکې د هغې اصلي سرچینې لکه اقتصادي محرومیت، سیاسي بېواکي او ټولنیز نابرابري، باید په بنسټیزه او دوامداره توګه حل شي.
ایمان مزاري او هادي علي چټه د روان کال د جنورۍ په ۲۳مه نیول شوي او تر اوسه ورته د خپلو کورنیو او قانوني وکیلانو سره د لیدو اجازه نه ده ورکړل شوې.
د بښنې نړېوال سازمان وایي، دا دواړه وکیلان یوازې د بشري حقونو د دفاع له امله مجازات شوي، نیونه او محکومیت یې د بیان ازادۍ او عادلانه محاکمې له بنسټیزو اصولو ښکاره سرغړونه ده.
دغه بنسټ ټینګار کوي چې د ایمان مزاري او هادي علي چټه پر وړاندې لګېدلې سزاوې باید لغوه شي او پر هغوی لګول شوي تورونه باید بېاساس وبلل شي.
د بښنې نړېوال په وینا، د بشري حقونو مدافعین باید د خپل مسلکي کار له امله ونه ځورول شي او نه هم زنداني کړل شي.
تر اوسه د پاکستان حکومت یا اړوندو عدلي ادارو د بښنې نړېوال سازمان د دې غوښتنې په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.
