په سویس کې پنځو افغان ځوانانو یو ۳۷ کلن سویسی ډبولی

د سویس د سنت ګالن ښار د اورګاډي تمځي پر وړاندې د شنبې په ماښام پنځو افغان ځوانانو یو ۳۷ کلن سویسی وګړی وهلی او ډبولی دی. پولیسو ویلي، چې یاد کس برسېرن ټپي شوی او ټول بریدګر نیول شوي دي.

د سویس د سنت ګالن ښار د اورګاډي تمځي پر وړاندې د شنبې په ماښام پنځو افغان ځوانانو یو ۳۷ کلن سویسی وګړی وهلی او ډبولی دی. پولیسو ویلي، چې یاد کس برسېرن ټپي شوی او ټول بریدګر نیول شوي دي.
د کانتون سنت ګالن د پولیسود معلوماتو له مخې، پېښه شاوخوا د ماښام په ۵:۳۰ بجو د بس تمځي د «B» تمځای په سیمه کې شوې ده. پولیس وايي، لومړی یو ۱۹ کلن افغان ځوان یوه سویسي سړي ته ورنږدې شو او لږ وروسته د دواړو ترمنځ شخړه پیل شوه، خو دا یې نه دي ویلي، چې افغان ځوان په څه هدف ور نږدې شوی و.
پولیس وايي، د شخړې پر مهال، څلور نور ځوانان هم پر شخړه ور ګډ شول او ۳۷ کلن سړی یې په سوکانو او لغتو وواهه.
د پولیسو په وینا، له بریدګرو څخه یوه تن پر سویسي وګړي د لرګي وارونه کړي دي.
تر پېښې وروسته، پنځه واړه بریدګر چې عمرونه یې د ۱۹ او ۲۱ کلونو ترمنځ دي، له سیمې وتښتېدل، خو د ښار د پولیسو له خوا لږ وخت وروسته د ګالسپلاتڅ په سیمه کې ونیول شول او اوس په توقیف کې دي.
د سنت ګالن د کانتون پولیسو د څارنوالۍ تر لارښوونې لاندې د پېښې پلټنې پیل کړې دي او له خلکو یې غوښتي چې که د پېښې په اړه معلومات لري، له پولیسیو سره یې شریک کړي.

طالبانو په جرمني کې د افغانستان د دریو کونسلګریو له عوایدو شاوخوا لس میلیونه یورو را غونډ کړي، خو لاهم د بانکي بندیزونو له امله کابل ته د دې پیسو په لیږلو کې له ستونزو سره مخ دي. تېرکال هم ورته یو رپوټ ورکړل شوی و.
د جرمني رسنیو یوځل بیا خبر ورکړی، چې د طالبانو تر واک لاندې د بن، برلین او مونشن کونسلګریو کې شاوخوا لس میلیونه یورو عواید را ټول شوي دي، خو د بانکي بندیزونو له امله یې کابل ته نه شي استولی.
پر طالبانو له ۲۰۲۱ کال راهیسې سخت مالي بندیزونه لګول شوي، چې د بشري حقونو سرغړونې، په ځانګړي ډول د ښځو حقونو ته د پام نه کولو له امله دي. له همدې امله، د طالبانو ادارو ته له بانکي لارې پیسې لېږدول ناممکن شوي.
د اې ار ډي ټلویزیون د تېر کال د یوې څېړنې له مخې، طالبان ښايي د نغدو پیسو له لارې د دې بندیزونو شاته کولو هڅه کوي، خو تر اوسه ددغسې هڅو عملي شواهد نه دي موندل شوي.
د یادې رسنۍ په وینا، د ۲۰۲۵ کال د اپرېل په پای کې د طالبانو د مونشن کونسلګرۍ مسوول د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ددفتر له رییس سره کتلي وو، چې له اروپايي هېوادونو نه د عوایدو د لېږد پر څرنګوالي ورسره وغږیږي.
اوس یوځل بیا دا موضوع د جرمني بي ار ۲۴ رسنۍ راپورته کړې ده.
له تېر اکتوبر راهیسې، طالبانوپه جرمني کې درېواړې افغان ډیپلوماتیکې استازولۍ تر خپل نفوذ لاندې راوستې دي.
طالبانو تېرکال د اې ار ډي پوښتنو ته ځواب ورکړی و، چې د بندیزونو سرغړونې تورونه بېاساسه دي او ټینګار یې کړی و چې ټولې کونسلګرۍ فیسونه یوازې د بانک او ټیليکیش له لارې اخلي او نغدې پیسې نه اخلي.
د څېړنو له مخې، د افغان کونسلګریو په بانکي حسابونو کې لږ تر لږه لس میلیونه یورو شته چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې کابل ته نه دي لېږدول شوي.
د مونشن کونسلګري چې واردمخه له طالبانو سره په همغږۍ کار کوي، په جرمني کې د طالبانو د عوایدو تر ټولو ستره سرچینه ګڼل کیږي. دې کونسلګرۍ ته په جرمني او اروپا کې د میشتو افغانانو یوه ستره برخه مراجعه کوي. کونسلګري د پاسپورټونو د نوي کولو، تمدید، نکاح خط او نورو اسنادو په بدل کې فیسونه اخلي.
د ایران د خراسان رضوي د ټرانسپورټ مرستیال محمود امتي وايي، چې د دوغارون-اسلام کلا پر پوله هره ورځ د شاوخوا ۲۰۰۰ کانټینرونو او لاریو دریدل دوی ته له یونیم تر دوو میلیونو ډالرو زیان اړوي. د نوموړي په وینا، زیاتره کانټینر او لارۍ افغانستان ته د اوښتو هڅه کوي.
د ایران د خراسان رضوي د ټرانسپورټ مرستیال محمود امتي د ایران ایسنا اژانس ته ویلي، چې د ایران او طالبانو ترمنځ د تړون له مخې هره ورځ ۲۰۰۰ لارۍ باید له دوغارون- تسلام کلا پولې تیرې شي.
نوموړی وايي، چې ددې ستونزې حل لپاره اړتیا ده چې پر پوله د دروازو شمیر زیات او د کار ساعتونو زیات شي.
دوی همدراز یاتوي، چې د لاریو څلور ساعته تصفیې لوی خنډ رامنځته کړی دی.
امامتي نیوکه وکړه، چې شوي تړونونه په سمه توګه نه عملي کېږي خو دا تمېدل، درانه لګښتونه، ناوخته فیس، د کانټینرونو ذخیره کول، د بار وړلو نرخونه لوړېدل او اضافي لګښتونه ددې لامل شوی، چې سوداګر بدیلې لارې ولټوي.
له دې وړاندې د ایران د تایباد مرستیال والي مهدي رجبي وایلي و، چې د دوغارون په اقتصادي مرکزونو کې د ایران او افغانستان د ټرانزیټي لاریو تګ راتګ ځنډېدل به دواړه هېوادونه له نه جبرانېدونکي زیان سره مخ کړي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې امیرخان متقي په کابل کې د ترکیې «د ډيپلوماتیک ماموریت له نوي مشر» سادین ای يلديز سره تعرفي کتنه کړې ده. طالبانو دا نه دي روښانه کړي چې سادین ای یلديز کابل ته د سفیر په کچه استول شوی او که انقرې د خپل ډيپلوماتیک استازي کچه راټیټه کړې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن سې شنبه، د سلواغې پر ۱۴مه وویل، چې د طالبانو د بهرنيو چارو وزير امیرخان متقي د ترکيې جمهوريت د افغانستان نږدې دوست وگاڼه او دوې اړخيزې اړيکې مخ پر وده وارزول شوې.
طالبانو د ترکیې د استازي سادین ای يلداز له قوله ویلي، چې هغه هم پر خپل وار د دواړو هېوادونو اړيکې مثبتې وارزولې او په اقتصادي او روغتيايي برخو کې يې د دواړو هېوادونو ترمنځ د همکاريو پر پراختيا ټينگار وکړ.
طالبانو نوموړی په کابل کې د ترکیې د ډيپلوماتیک ماموریت مشر یاد کړی، خو په کابل کې د ترکیې سفارت هغه د شارژدافیر او د ډیپلوماتیک ماموریت د مشر په نامه یاد کړی دی.
د طالبانو د بیاځلي واک ته رسېدو سره انقرې خپل سفارت په کابل کې نه دی تړلی او دغه هېواد په ترکیه کې د افغانستان سیاسي استازولۍ د طالبانو په واک کې ورکړې دي خو د طالبانو اداره یې تراوسه په رسمیت نه ده پېژندلې.
د طالبانو کورنیو چارو وزارت خپلو نژدې رسنیو ته ویلي، چې د یرموک ۶۰ ځانګړې عملیاتي قطعې ځواکونو د کابل د عیدګاه جومات په شاوخوا کې د عملیاتو پر مهال یو مشهور سړي تښتوونکی، خلیلزاد، چې د خدایداد مرستیال بلل کېده، وژلی دی. رییس خدایداد د جمهوریت پر مهال اعدام شوی و.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په وینا، د خلیلزاد په نامه کس د عملیاتو پر مهال وسلهوال مقاومت کړی و، چې وروسته د دوی د امنیتي ځواکونو له لوري په متقابلو ډزو کې ووژل شو.
یاد وزارت زیاتوي، چې خلیلزاد د ګڼو اختطافونو او وژنو په قضیو کې لاس درلود او له اوږدې مودې راهیسې د طالبانو تر تعقیب لاندې و.
په کندز کې د وژل شویو درې کسانو د کورنۍ غړو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کندز نظامي محکمې ته پر عریضې سربېره، درې ورځې تېرې شوې، خو لاهم هغه طالبان نه دي نیول شوي، چې د دوی د کورنۍ درې غړي یې په لېزري وسلې وژلي دي. د طالبانو مسوولینو د کندز نظامي محکمې عریضې بابیزه بللې.
د وژل شويو کسانو کورنۍ نن سې شنبه، د سلواغې پر ۱۴مه وویل، چې د کندز د طالبانو نظامي محکمې ته یې عریضه کړې ده او دې محکمې د طالبانو قضايي ادارو ته لیکلي، چې ددې پيښې پلټنه وکړي.

په عریضه کې لیکل شوي، پېښه د طالبانو د غړو له خوا شوې ده او دوی د طالبانو په نظامي موټر کې راغلي او پر ملکي خلکو یې ډزې کړې دي.
د سلواغې پر ۱۲مه سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کندز د امام صاحب ولسوالۍ اړوند په دشت ابدان کې د طالبانو وسله والو درې تنه ملکیان په ډزو وژلي دي. د وژل شویو کسانو کورنۍ ویلي و، په دشت ابدان کې د څړځای پر سر جنجال روان و، چې د طالبانو غړو پکې مداخله وکړه او درې تنه یې ووژل.
د کندز د امام صاحب ولسوالۍ اوسیدونکو له افغانستان انټرنشنل سره د پيښې انځورونه او ویډیوګانې هم شریک کړي ول.
په دې پیښه کې د یوې کورنۍ دوه وروڼه عبدالولي، محمد ولي او یو د تره زوی بای خان د طالبانو د وسله والو له خوا وژل شوي دي.
دغه کورنۍ وايي، چې په حقوقي موضوع کې د طالبانو وسله والو مداخله کړې او له واک او وسلې څخه په ناوړه ګټې اخیستې یې د دوی د کورنۍ غړي وژلي دي.

دوی د طالبانو مشر ملاهبت الله څخه غوښتي ول، چې د پيښې څیړلو لپاره یو بې پرې پلاوی وټاکي.
د وژل شویو کسانو یو ورور افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې دوی نه غوښتل جسدونه خاورو ته وسپاري او د اعتراض په ډول یې جسدونه د کندز ولایت مقام مخې ته وړل خو طالبانو د دوی مخه نیولې ده.
دوی زیاتوي:« اووه کاله یې زموږ مېنه وخوړله اوس موږ ورته راغلو خو دوی د طالبانو په زور باندې د محاکمو خبره نه منله او ورورڼه یې راته ووژل.»
طالبانو تر اوسه ددې پيښې په اړه څه نه دي ویلي.
په هغو ویډیوګانو کې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې دي، یوه ډله کسان د درې تنو وژل شویو جسدونو ته فریاد او ژړا کوي.