ملګري ملتونه: د پاکستان او طالبانو ترمنځ جګړې له امله ۶۶ زره تنه بې ځایه شوي

نوموړي د چارشنبې په ورځ پر اېکس پاڼه لیکلي: «موږ لا هم ژمن یو د هغو کسانو ملاتړ وکړو چې په رښتیا مرستې ته اړتیا لري، او دا پرېکړه د ټولو افغانانو د حقونو او ازادیو په اړه زموږ ملاتړ نه کموي».

ریچارډ لینډسي دا هم ویلي چې د بریتانیا حکومت د افغان اتباعو لپاره د کار او زده‌کړې ویزو په برخه کې نوي محدودیتونه د ویزو د ناوړه استفادې له امله لګولي دي.

د بریتانیا حکومت مخکې هم اعلان کړی و چې د پناه غوښتنې د بې‌ساري زیاتوالي له امله به د ویزو په نظام کې بدلونونه راولي. چارواکي وایي، هدف دا دی چې د کډوالۍ نظام منظم وساتل شي او له قانوني لارو ناوړه استفاده بنده شي.

دا بندیز نه یوازې پر افغان اتباعو بلکې د درې نورو هېوادونو پر اتباعو هم لګیدلی دی.

د بریتانیا حکومت ویلي چې د پناه غوښتنې د بې‌سارې زیاتوالي له امله یې د افغانستان په شمول د سوډان، میانمار او کامرون هېوادونو پر اتباعو د ویزو «بیړنی بند» لګولی دی.

دغه اقدام د هغو زده‌کوونکو او کارکوونکو پر وړاندې شوی چې د قانوني ویزو له لارې بریتانیا ته داخل شوي، خو وروسته یې د پناه غوښتنه کړې ده.

د رسمي شمېرو له مخې، دله ۲۰۲۱ څخه تر ۲۰۲۵ پورې ددغو څلور هېوادونو دوګړو له لوري د پناه غوښتنې کچه تر ۴۷۰ سلنې زیاته شوې ده. چارواکي وایي، دغه هېوادونه اوس له هغو هېوادونو دي چې تر ټولو ډېر د پناه غوښتنه کوي.

د بریتانیا د کورنیو چارو وزارت ویلي چې د یادو څلورو هېوادونو لپاره به د تضمین لرونکو تحصیلي ویزو ورکول پای ته ورسول شي او د افغان اتباعو لپاره به د مهارت لرونکو کارګرانو ویزې هم ودرول شي.

صالح زیاتوي، تر هغه وخته چې د افغانستان خلک او لویه جرګه د ملي بیرغ په اړه پرېکړه ونه کړي، همدا یو بیرغ د هېواد یوازینی مشروع، قانوني او ملي بیرغ ګڼل کېږي.

نوموړي طالبان یوه غیرملي ډله بللې او ویلي یې دي چې د طالباني روایت او سمبولونو له لارې د ملت یووالی ناشونی دی.

د هغه په وینا، په وروستیو ورځو کې د طالبانو له لوري جوړې شوې غونډې پراخ ولسي ملاتړ نه لري او له څو کسانو تر څو سوه کسانو زیات کسان پکې نه راټولیږي.

صالح ټینګار کړی چې طالبانو د خلکو وجدان او سیاسي شعور کم ارزولی دی.

حنفي د ایران پر اسلامي جمهوریت برید او ددغه هېواد د مذهبي مشر علي خامنه یې وژل غندلي او ویلي یې دي، چې په دې جګړه کې عادي وګړي په نښه شوي دي.

نوموړي ټینګار کړی چې «طالبان غواړي دا ویجاړوونکې جګړه ژر تر ژره ودرېږي، ځکه جګړه نه د ملتونو او نه هم د سیمه‌ییز ثبات په ګټه ده». هغه زیاته کړې چې ټول مسایل باید د ډیپلوماسۍ او مذاکراتو له لارې حل شي.

په پای کې، د طالبانو د ریاست الوزرا اداري مرستیال د «شهیدانو په یاد کتاب» کې لاسلیک او خپل یادښت درج کړی او ټینګار یې کړی، چې افغان ملت به د ایران د خلکو ترڅنګ ولاړ وي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې په دې لیدنه کې د افغانستان د حریم د نقض په اړه د پاکستان اړخ دریځ او د طالبانو د رسمي دریځ په اړه معلومات هم وړاندې شول.

یاد وزارت وايي، چې د روسیې استازي د افغانستان او پاکستان وروستۍ شخړه د اندېښنې وړ وبلله او ټینګار یې وکړ چې ستونزې باید د خبرو اترو او ډیپلوماسۍ له لارې حل شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، نوموړي همدارنګه څرګنده کړه چې هېواد یې د اړتیا په صورت کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ستونزو د حل په برخه کې منځګړی رول ترسره کولای شي.

په پاکستان کې د امریکا ماموریت په یوه اعلامیه کې ویلي چې دغه پرېکړه د «امنیتي خطرونو» له امله شوې ده.

د اسلام‌اباد د امریکا سفارت د وضعیت په اړه کوم بدلون نه دی راغلی.

که څه هم امریکا په پېښور کې هم یوه کونسلګري لري، خو په نوې خبرتیا کې د هغې په اړه څه نه دي ویل شوي.