د خوړو نړۍوال سازمان منځني ختیځ کې د جګړو له زیاتېدو سره د خوړو رسولو پراخ اقدام پیل کړی

خالد بن سلمان په ایکس کې په یوه پوسټ کې لیکلي چې له فیلډ مارشال عاصم منیر سره یې لیدنه کړې او د ایران له لوري پر سعودي عربستان د بریدونو موضوع یې ورسره څېړلې ده.

هغه زیاته کړې چې په دې لیدنه کې د سعودي عربستان او پاکستان ترمنځ د ګډ ستراتیژیک دفاعي تړون په چوکاټ کې د همکاریو او د دغو بریدونو د مخنیوي پر لارو چارو هم بحث شوی دی.

خالد بن سلمان ویلي چې دا ډول بریدونه د سیمې د امنیت او ثبات په ګټه نه دي او باید مخه یې ونیول شي.

هغه همداراز هیله څرګنده کړې چې ایران به د حکمت او عقل لاره غوره کړي او له هغو ناسمو حسابونو څخه به ډډه وکړي چې د سیمې د امنیت او ثبات پر ضد تمامېږي.

جنرال خوشحال سادات د ایکس په ټولنیزه شبکه کې په یوه پوسټ کې لیکلي چې د ایران د جګړې له پیل لا یوه اوونۍ هم نه ده تېره شوې، خو د نړۍ په بېلابېلو برخو، په ځانګړي ډول په پاکستان کې، د تیلو پر سر ستونزې او مرګونې پېښې پیل شوې دي.

هغه خبرداری ورکړی چې که دا وضعیت همداسې دوام وکړي، نو د شاوخوا ۲۶۰ میلیونه نفوس لرونکی پاکستان به د یوې میاشتې په موده کې له جدي ستونزو سره مخ شي او دا اغېزې ښايي چین او هند ته هم وغځېږي.

د سادات په وینا، د تیلو او مهماتو احتمالي کمښت ښايي د پاکستان د پوځ پر وړتیاوو هم اغېز وکړي او پوځ ونه شي کولای خپلې الوتکې او پوځي وسایط په اسانه وکاروي.

نوموړي زیاته کړې چې افغانستان نسبتاً لږ مصرف او اړتیاوې لري او د تیلو ډېری اړتیاوې یې د منځنۍ اسیا له لارې د ځمکنۍ لارې پوره کېږي.

دغه طالب وزیر زیاته کړې، چې د یوه افغان مقابل کې یې د پاکستان لسګونه پوځیان وژلي دي. ملا یعقوب همدا راز وایي، چې د پاکستان «اصلي درد ډیورند دی».

د نوموړي په خبره، که له پاکستان سره جګړه ان لسو کالو ته هم اوږدېږي، نو دوی ورته چمتووالی لري.

دا څرګندونې په داسې حال کې دي، چې همدا تېره شپه هم طالبانو د ډیورنډ کرښې په بېلابېلو نقطو کې له پاکستاني عسکرو سره جګړې کړې دي.

ډونالډ ټرمپ د ایران پر وړاندې د عملیاتو په اړه زیاته کړې: «موږ په ایران کې ډېر کار کوو او موږ ډېر ښه کار کوو. د ایران پر وړاندې د پوځ فعالیت ته له ۱۰ نمرو څخه تر ۱۲ او ۱۵ نمرې ورکوم».

ډونالډ ټرمپ د خپلو خبرو پر مهال ادعا وکړه، چې د ایران پوځ له‌منځه وړل شوی او زیاته یې کړه: «د هغوی سمندري ځواک په بشپړ ډول له‌منځه وړل شوی او مخابراتي سیستمونه یې له منځه تللي دي».

ټرمپ په خپلو څرګندونو کې د ایران مشران «بد او ناروغ» یاد کړل او زیاته یې کړه، چې ایراني مشران د سړک غاړې ماینونو له امله د امریکايي ځواکونو د وژنې او معلولیت مسوول دي.

نوموړي ویلي، چې امریکا دوه لارې لرلې، یا به یې دا وضعیت د کلونو لپاره زغملای وای او یا به یې هم د ایران پر وړاندې اقدام کاوه «موږ اقدام وکړ».

ډونالډ ټرمپ همداراز ویلي، چې خلک د امریکا د پوځ له فعالیتونو څخه په ځانګړې توګه د B-2 الوتکو له بمبارۍ څخه متاثره شوي او د ایران اټومي وړتیا یې ویجاړه کړې ده.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت (یوناما) سرپرستې ویلي، چې د کډوالو عالي کمېشنري او د کډوالۍ نړۍوال سازمان د افغانستان په سرحدي دروازو کې د مرستو د برابرولو لپاره چمتووالی نیسي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي مرستیالې جورجېت ګانیون له ګاونډیو هېوادونو څخه د څه باندې څلور میلیونه افغان کډوالو د بېرته ستنېدو په یادولو سره، دا وضعیت ډېر ستونزمن بللی دی. هغې همدارنګه ویلي، چې د روان کال له اکټوبر میاشتې راهیسې د افغانستان او پاکستان تر منځ پر ډیورند کرښه د دروازو بندېدو له کبله دواړو غاړو ته خلک اغېزمن شوي دي.

جورجېت له ټولو لورو غوښتي، چې تاوتریخوالی کم کړي، د خبرو اترو لاره خپله کړي او له ملکي وګړو څخه ساتنه وکړي. هغې د طالبانو تر واک لاندې په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت ته هم اشاره کړې او ویلي یې دي: «ملګري ملتونه په پرله‌پسې او دوامداره توګه د ښځو او نجونو پر وړاندې د لګول شويو محدودیتونو د لرې کولو لپاره هڅې کوي».

نوموړې د دغو محدودیتونو د پایلو په اړه د افغانستان د راتلونکې اقتصاد لپاره خبرداری ورکړی او په ډاګه کړې یې ده: «دغه محدودیتونه د هېواد لپاره جدي اقتصادي، سیاسي او ټولنیزې پایلې لري. موږ همدارنګه ټینګار کوو چې دا مساله د دې لامل شوې چې افغانستان په تدریجي ډول نړۍوال نظام ته بېرته ورګډ شي او خپل نړۍوال مسوولیتونه پوره کړي».