عربي او اسلامي هېوادونو پر ایران غږ وکړ چې خپل بریدونه ژر تر ژره ودروي

د طالبانو جګپوړي غړي انس حقاني په خوست کې د اختر لمانځه پرمهال ویلي، چې خلک دې له پاکستان سره د روان کړکېچ په اړه اندېښنه نه کوي، ځکه د هغه په وینا، «له پاکستان سره روانه شخړه لویه ستونزه نه ده».

انس حقاني له پاکستان سره د شخړې په اړه زیاته کړې:« نور ان شاالله داسې د تشویش وړ خبره نه شته، دا ان شاالله دومره لویه ستونزه نه ده، دا ولس ورسره بلد دی، په ډېره مینه همیشه باید قربانۍ ته حاضر وي. نظام ستاسو په غم کې دی».

نوموړی پر داسې مهال له پاکستان سره شخړه لویه نه ګڼي، چې د مارچ په ۱۶مه پاکستاني الوتکو په کابل کې د روږدو کسانو د درملنې پر یوه مرکز برید وکړ او طالبانو اعلان وکړ چې په دغه برید کې ۴۰۰ روږدي کسان وژل شوي او له ۲۵۰ څخه ډېر نور ټپیان شوي دي.

د جرمني صدراعظم فریدریښ مرڅ، چې ځان د اتلانتيکي اړیکو ملاتړی بولي، په دې وروستیو کې ډېر روښانه او سخت دریځ خپل کړی دی.

کله چې د امریکا ولسمشر له هېوادونو وغوښتل چې د ایران پر ضد نړیوالو هڅو کې برخه واخلي او بېړۍ واستوي څو د هرمز تنګی پرانېزي، نو د امریکا ځینو نږدې متحدینو دا غوښتنه رد کړه.

مرڅ د چارشنبې په ورځ جرمني وکیلانو ته وویل چې دی هم دا مني چې ایران باید د خپلو ګاونډیانو لپاره ګواښ ونه ګرځي، خو د امریکا او اسراییل د جګړې د منطق په اړه یې شک څرګند کړ.

هغه وویل، « تر اوسه پورې داسې قانع کوونکی پلان نشته چې دا عملیات څنګه بریالي کېدای شي. واشنګټن موږ سره مشوره نه ده کړې او نه یې ویلي چې د اروپا مرسته ضروري ده.»

هغه زیاته کړه، « موږ به د دې تګلارې پر وړاندې مشوره ورکړې وای. له همدې امله موږ اعلان کړی چې تر هغه وخته چې جګړه روانه وي، موږ به د هرمز تنګي په پرانېستلو کې، د بېلګې په توګه له پوځي لارې، برخه وانخلو».

د رویټرز د رپوټ له مخې، اروپايي مشرانو د ایران پر ضد د امریکا او اسراییل په پوځي عملیاتو کې مستقیمه برخه رد کړې، ځکه هغوی وېره لري چې په داسې نامعلومه او پېچلې شخړه کې ښکېل نه شي چې هدفونه یې روښانه نه دي او د خلکو تر منځ هم محبوبه نه ده.

په دې کار سره هغوی دا حساب کوي چې په څنګ کې پاتې کېدل د اتلانتيکي اړیکو له خطرونو غوره دي، هغه اړیکې چې لا له وړاندې د اوکراین جګړې او سوداګریزو شخړو له امله کمزورې شوې دي.

د نوموړي په وینا، د ملګرو ملتونو د نشه‌يي توکو پر ضد مبارزې دفتر باور لري چې د روږدو کسانو د درملنې مرکزونه باید د عامې روغتیا وزارت له خوا اداره شي او د درملنې بهیر باید په خپله خوښه، پرته له زور او فشار څخه ترسره شي.

د نوموړي په وینا، دغه مرکز د ملګرو ملتونو تر ملاتړ لاندې نه و.

د راپورونو له مخې، د دوشنبې په شپه پاکستان یو ځل بیا پر کابل او ننګرهار بریدونه وکړل، چې لږ تر لږه درې بمونه د کابل په ختیځ کې د «امېد» په نامه د روږدو کسانو د درملنې پر مرکز ولګېدل. طالبانو ویلي چې په دې پېښه کې ۴۰۰کسان وژل شوي او ۲۵۰نور ټپیان دي. یوې ډیپلوماټیکې سرچینې هم تایید کړې چې د مرګ‌ژوبلې شمېر ښايي سلګونو ته ورسېږي.

د ملګرو ملتونو استازي ټینګار کړی چې د نړیوال بشردوستانه قانون له مخې، درملنیز مرکزونه باید له پوځي اهدافو جلا وساتل شي. همداراز، د شخړې ښکېلې خواوې باید پر ملکي اهدافو، په ځانګړې توګه پر روغتونونو او درملنې مرکزونو، له بریدونو ډډه وکړي.

د طالبانو تر واک لاندې د ارګ پاڼې د پنجشنبې په ورځ (د کب ۲۸مه) اعلان وکړ، چې د اختر لمونځ په ارګ کې د یادې ډلې د اقتصادي او اداري مرستیالانو او د ریس الوزرا د دفتر عمومي رییس په حضور کې ادا شو.

ورته مهال د طالبانو د کابینې یوشمېر غړو د یادې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي او په کابل کې د بهرنیو هېوادونو ډېپلوماتانو په سپېدار ماڼۍ کې د کوچني اختر لمونځ ادا کړ. مولوي عبدالکبیر تر دې وړاندې هم څو ځلې د ارګ پر ځای په سپیدار ماڼۍ کې د اختر لمونځ ادا کړی و.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر په خپلې اختریزې وینا کې ویلي، هېچا ته به اجازه ورنه‌کړل شي چې د افغانستان پر ملي حاکمیت تېری وکړي یا د هېواد په کورنیو چار کې لاسوهنه وکړي.

نوموړي د پاکستان له لوري وروستي بریدونه وغندل او ویې ویل، چې دغه کړنې د نړۍوالو او اسلامي اصولو خلاف دي. د هغه په وینا؛ جګړه د دواړو هېوادونو په ګټه نه‌ده او د پاکستان علماء او ولسونه باید اجازه ورنه‌کړي، چې د دواړه ولسونو اړیکې د بهرنیو قدرتونو د غوښتنو قرباني شي.

هغه زیاته کړه، چې افغانستان د خبرو اترو دروازې پرانستې ساتلې؛ خو د هر ډول یرغل پر وړاندې ځواب ویلو لپاره چمتو دي او دوی به د خپل هېواد له ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا دفاع وکړي.

سرچینې وايي، دغه وسلې د جومات دننه، دېوالونو او شاوخوا کې اېښودل شوې وې. د دوی په خبره؛ عیدګاه جومات ته ټولې لارې له تېرو څو ورځو راهیسې تر کلک امنیتي‌ څار لاندې وې او جومات ته نږدې کورونه هم پلټل شوي وو.

د طالبانو د مشر د وینا او لمانځه پرمهال په ټول کندهار کې مخابراتي شبکې او ټلیفونونه هم د لنډمهال لپاره بند وو. سرچینو ویلي، چې د ملاهبت الله د وینا پرمهال د عیدګاه جومات دننه هم د ساده ټېلیفونو په کارونې بندیز لګېدلی و.

طالبانو یوه اونۍ وړاندې د اختر لمانځه او ورځو د امنیت ساتلو لپاره ۱۰۰۰ کسیزه ځانګړې قطعه هم جوړه کړې وه. طالبانو ویلي، چې دغه قطعه د ښار په بېلابیلو برخو کې د امنیت د خوندي‌ ساتلو، د مشکوکو کسانو او کړنو د څار او د خطرناکو پېښو د مخنیوي په برخه کې فعالیت کوي.