د منځني ختیځ د جګړې اغېز؛ سریلانکا کې یو وار بیا د تېلو بیې لوړې شوې

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د شنبې په شپه اعلان وکړ، که ایران د هرمز تنګي د پرانیستلو په اړه ټاکل شوی ضرب الاجل رعایت نه‌کړي؛ نو دوی به د ایران ټولې د انرژۍ فابریکې په نښه کړي او دغه لړۍ به له تر ټولو لویو فابریکو پیل کړي.

ټرمپ مخکې خبریالانو ته ویلي و، چې امریکا په یوه ساعت کې د ایران د برېښنا تولیدي ظرفیت په بښپړه توګه له‌منځه وړلای شي؛ خو زیاته کړې یې وه چې د دغه اقدام اراده نه‌لري.

د ایران د انرژۍ وزارت د معلوماتو له مخې؛ دماوند، کرمان او رامین خوزستان فابریکې د ایران تر ټولو سترې د برېښنا رسونې مرکزونه دي.

هغه وایي، په دغه موده کې یې د همکارو بنسټونو په ملاتړ ۶۴،۴۴ کیلو متره ځمکه له ناچاوده توکو پاکه کړې چې په ټولیز ډول یې ۷زره او ۵۲۲ ماینونه او ناچاوده توکي کشف او شنډ کړي دي.

د هغه په وینا؛ تر دوه مېلیونه ډېرو کسانو ته یې د ماینونو او ناچاوده توکو په اړه عامه پوهاوی هم ورکړی دی.

هغه زیاته کړې، چې په یاده موده کې د ملاهبت الله د حکم له مخې د کندهار ولایت د سپین بولدک ولسوالۍ اړوند په وېش بازار کې د اورلګېدنې له امله زیانمنو سوداګرو ته ۲۰۰مېلیونه افغانۍ نغدي مرسته ورکړل شوې ده.
هغه وړاندې ویلي، چې په تېرکال کې د راستنېدونکو کډوالو لپاره څلور لنډمهاله پنډغالي هم جوړ شوي دي.

اکسیوس خبري اژانس د یوه امریکایي چارواکي او یوې باخبره سرچینې له قوله راپور ورکړی، چې د ډونالد ټرمپ حکومت د ایران په وړاندې د راتلونکو ګامونو او د احتمالي سولې د خبرو اترو د پیل په اړه لومړنۍ ارزونې پیل کړې دي.

د امریکایي چارواکو په خبره؛ تمه ده چې شخړه له ایران سره دوه تر درې اونیو پورې دوام وکړي. په دې منځ کې جرد کوشنر او سټیف ویتکاف په هغو خبرو اترو کې برخه لري، چې د احتمالي ډیپلوماتیکو اړیکو لپاره ترتیب شوې دي.

سرچینې وايي، چې په وروستیو ورځو کې مستقیم تماس د امریکا او ایران ترمنځ نه‌دی شوی؛ خو مصر، قطر او بریتانیا د دواړو خواوو ترمنځ پیغامونه لیږلي دي. ایران د خبرو اترو لپاره خپله لېوالتیا څرګنده کړې؛ خو د اوربند، د جګړې د بیا نه پیلولو تضمین او د تاوان د ورکړې په ګډون سخت شرطونه لري.

یوه امریکایي چارواکي ویلي، واشنګټن له تهران څخه شپږ ژمنې غواړي چې په‌کې د پنځو کلونو لپاره د توغندیو پروګرام بندول، د یورانیمو غني کول صفر ته رسول، د نطنز، اصفهان او فردو تاسیساتو تړل، سخته څارنه، د سیمه‌ییزو وسلو د کنټرول تړونونه او د نیابتي ځواکونو مالي ملاتړ بندول شامل دي.

بنیامین نتنیاهو پر اېکس پاڼه د روان وضعیت او د تېرې شپې په اړه ویلي، چې دا «د هېواد د راتلونکي لپاره یوه ډېره سخته شپه» ده. نوموړي زیاته کړه، چې د اراد له ښاروال سره یې خبرې کړې او د ټپیانو لپاره یې دعا کړې ده.

هغه ویلي: «اړوندو ادارو ته لارښوونه شوې، چې د ټولو حکومتي بنسټونو په همکارۍ اړینې مرستې برابرې کړي». نتنیاهو همداراز د بېړنیو خدمتونو او ژغورنې ځواکونو ستاینه کړې او ټینګار یې کړی، چې خلک باید د ملکي دفاع د لارښوونو پیروي وکړي.

نوموړي په پای کې ویلي: «موږ هوډ لرو چې په ټولو جبهو کې خپلو دښمنانو ته ضربه ورکړو».

نوموړي پر اېکس پاڼه د نوي کال او پسرلي په مناسبت په یوه پیغام کې لیکلي، چې هېوادونه د علم او زده‌کړې له لارې پرمختګ کوي او د همدې پربنسټ د خپل حاکمیت او عقیدې دفاع کوي.

هغه ټینګار کړی: «سلیم عقل او د اسلامي امت اجماع اجازه نه‌ورکوي، چې د هېواد نیمایي نفوس پرمخ د تعلیم دروازې تړلې پاتې شي». ستانکزي دارنګه د اطاعت په اړه د ملاهبت الله وروستیو څرګندونو ته په اشارې ویلي، اطاعت هغه وخت واجب دی چې مشرتابه د خلکو مشروع غوښتنې ومني او له هغوی سره مشوره وکړي.

د هغه دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې په افغانستان کې د نوي ښوونیز کال له پیل سره لاهم د ښځو او نجونو پر زده‌کړو بندیزونه دوام لري.