د هرات اوسېدونکی: طالبانو حجاب لرونکې ښځې هم نیولې دي

احسان‌الله فاروقي په یوه ویډیو کې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په دې پېښه کې سخت ټپي شوی او تر اوسه یې د درملنې لړۍ روانه ده.

هغه زیاتوي چې له هغه وخت راهیسې یې څو ځله د طالبانو نظامي او ملکي محکمو ته مراجعه کړې، خو په وینا یې هېڅ نتیجه یې نه ده ترلاسه کړې.

فاروقي وايي، شکایت یې لا هم نه دی څېړل شوی او د رسیدګي بهیر درېدلی دی.

هغه همدارنګه ادعا کوي چې ځینو عدلي او قضایي چارواکو ورته ویلي: «پر ښاروال زموږ زور نه رسېږي».

د فاروقي په وینا، په دې موده کې یې د درملنې لګښتونه سلګونه زره افغانۍ ته رسېدلي، خو هېڅ مرسته یې نه ده ترلاسه کړې.

نوموړی وايي، د طالبانو د امام صاحب ولسوالۍ ښاروال قاري نبي یې نه پوښتنې ته ورغلی او نه یې د تاوان د جبران لپاره کوم اقدام کړی دی. هغه پوښتنه کوي: «ایا د طالبانو چارواکي له قانون پورته دي؟».

افغانستان انټرنشنل د دغو ادعاوو په اړه د طالبانو له ویاند ذبیح‌الله مجاهد څخه وضاحت غوښتی، خو د راپور تر خپرېدو پورې کوم ځواب نه دی ترلاسه شوی.

یو طالب سرچینې افغانستان انټرنشنل پښتو ته په استولي پیغام کې ادعا کړې چې د هرات د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ریاست په یوې غونډه کې ګډونوالو ته داسې لارښوونې او مکتوبونه وېشلي چې له مخې به یې د ښځو د حجاب د څار او کنټرول لپاره نوي اقدامات عملي کېږي.

د سرچینې په وینا، په یاده غونډه کې د هرات ولایت د یوې پرېکړې جزییات هم ګډونوالو ته رسېدلي دي. نوموړی ادعا کوي چې دا پرېکړه د ولایت د والي او د امر بالمعروف ریاست د چارواکو په ګډون په یوه غونډه کې شوې او ټاکل شوې چې د شوراګانو د رییسانو، د ګذر د وکیلانو او د جوماتونو د امامانو له لارې خلکو ته ورسول شي.

د سرچینې د معلوماتو له مخې، په پرېکړه کې راغلي چې د بې‌حجابۍ د مخنیوي او د حجاب اړوند د «شرعي احکامو» د پلي کېدو په موخه به هغه ښځې چې له چادرۍ پرته، په لوڅ مخ، تنګو جامو یا له سینګار سره په بازارونو او عامه ځایونو کې ولیدل شي، د ځانګړو ګزمويي ډلو له خوا ونیول شي.

سرچینه زیاتوي چې دغه ډلې به د امر بالمعروف د استازو ترڅنګ له ښځینه او نارینه پولیسو څخه جوړې وي او سرغړونکي ښځې به د هرات ښځینه زندان ته ولېږدول شي.

د سرچینې په وینا، ټاکل شوې چې د دې پرېکړې عملي کېدل د ۱۴۰۵ کال د غبرګولي له ۱۶مې نېټې، چې د شنبې له ورځې سره برابره ده، پیل شي.

د یادونې وړ ده چې دا یوازې د هرات ولایت د یوه اوسېدونکي روایت دی، افغانستان انټرنشنل- پښتو یې په خپلواکه توګه نه تاییدوي.

دوی د هغو اسنادو انځورونه هم استولي چې په وینا یې د افغان سوداګرو او کډوالو د توکو د انتقال لپاره کارول کېږي. دوی ادعا کوي چې دغه سندونه پېښور کې د طالبانو د کونسلګرۍ د سوداګرو د اتشه مفتي محمد ګل سعید له لوري د کمېشن‌کارانو په وسیله پلورل کېږي.

د دغو کډوالو په وینا، هر سند د شاوخوا اووه سوه زره پاکستانیو کلدارو په بدل کې ترلاسه کېدای شي او هغه کسان چې غواړي خپل توکي او د هټیو سامانونه افغانستان ته انتقال کړي، اړ کېږي د کمېشن‌کارانو له لارې دغه پیسې ورکړي.

دوی زیاتوي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ د محدودیتونو او د افغان کډوالو د اېستلو له روان بهیر سره هممهاله، ګڼ شمېر افغان سوداګر هڅه کوي خپل سوداګریز توکي افغانستان ته انتقال کړي، خو د انتقال د اسنادو ترلاسه کول کې له ستونزو او اضافي لګښتونو سره مخ شوي دي.

د دوی په وینا، سوداګر دغه اسناد ځکه اخلي چې د توکو د انتقال پر مهال، په ځانګړي ډول د پېښور د عمري کمپ او نورو اړوندو ادارو کې، له احتمالي خنډونو او ستونزو سره مخ نه شي.

د یادونې وړ ده چې دا یوازې پېښور کې د یو شمېر افغان کډوالو روایت دی، افغانستان اڼترنشنل-پښتو یې په خپلواکه توګه نه شي تاییدولی.

د نوموړي په وینا؛ د سړک خرابوالي د ناروغانو، زده‌کوونکو، بزګرانو او مساپرو لپاره جدي ستونزې رامنځته کړې دي. هغه زیاتوي، چې د کلونو په تېرېدو لاهم د دغه لارې د بیارغونې او ترمیم لپاره جدي اقدام نه‌دی شوی.

د سیمې اوسېدونکو له طالبانو او اړونده ادارو غوښتي، چې د خلکو ستونزو ته رسېدنه وکړي او ژر تر ژره د دغه سړک د بیارغونې چارې پیل کړي. دوی ټینګار کوي، چې مناسبو لارو ته لاسرسی د خلکو بنسټیز حق دی او د معیاري بنسټیزو زېربناوو له جوړېدو پرته د سیمې پرمختګ ناشونی دی.

د یادونې وړ ده، چې په وروستیو میاشتو کې د افغانستان په شمالي ولایتونو کې سختو بارانونو او سېلابونو د ګڼو سیمو مواصلاتي لارې زیانمنې کړې دي. د دغه طبیعي پېښو له امله سړکونه، پلچکونه او ځینې عامه تاسیسات ویجاړ شوي چې د خلکو پر تګ‌راتګ او ورځني ژوند یې منفي اغېز کړی دی.

ځايي اوسېدونکي وايي، د سېلابونو له امله هغه لارې چې له وړاندې هم په نامناسب وضعیت کې وې لا ډېرې خرابې شوې دي. د دوی په باور، د زیانمن شویو سړکونو بیارغونه او ترمیم نه یوازې د خلکو د تګ‌راتګ ستونزې کمولی شي؛ بلکې د سیمو د اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره هم اړین ګڼل کېږي.

دغه کس په خپل غږیز پیغام کې ویلي، تازه د چهارشنبې د ورځې د سترګو لیدلی حال شریکوي او زیاتوي چې ځینې کسان له ناروغانو څخه تر یو لک کلدارو اخلي؛ ترڅو پاکستان ته یې واړوي. د هغه په خبره؛ دغه انساني چاقاق کوونکي د طالبانو او پاکستاني پولیسو سره اړیکې لري او دواړه خواوو ته خپله ونډه ورکوي.

نوموړي زیاته کړې: «ډېری وخت چې پاکستاني پوځيان راشي، د پیسو برخه نه وي‌ ورکول شوې بیا افغانې مېرمنې وهي، ظلم ورسره کوي، زندانونو ته یې وړي او ان هلته یې جنسي ځوروي». هغه ادعا کړې، چې د جنسي‌ ځورولو څو قضیې یې لیدلې او خلک له مجبوریته غږ نه‌شي‌ اوچتولی.

هغه د دواړه خواوو له مسوولو چارواکو د یادې ستونزې د څار او مخنیوي غوښتنه کړې ده.