• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د بلوچستان د زيارت پېښې پر ضد اعتراضي پرلت لا هم دوام لري

فضل عزیز
فضل عزیز

افغانستان انټرنشنل- پښتو، کراچۍ

۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۱۴ GMT+۱تازه شوی: ۲۰ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۱ جولای ۲۰۲۶، ۰۲:۲۴ GMT+۱

په بلوچستان کې په تېرو څو ورځو کې د وسله‌والو بریدونو پر ضد په کوېټه کې اعتراضي پرلتونه پيل شوي، چې په‌کې د زيارت د پېښې پر ضد پيل شوی پرلت لا هم د کوېټې په کوله پاټک سيمه کې دوام لري، خو د هنه اوړک د پېښې پر ضد پرلت د جمعې په ورځ پای ته رسېدلی دی.

د بلوچستان اعلی وزير سرفراز بګټي ادعا کړې، د جولای له ۵مې راهيسې په بلوچستان ایالت کې د «ترهګرو» پر ضد د «شعبان» په نوم په پيل شویو عملياتو کې ۷۵ «ترهګر» وژل شوي دي.

د زيارت د پېښې پر ضد اعتراضي پرلت

د زيارت د پېښې پر ضد پرلت ته د جمعې په شپه ناوخته د بلوچستان ايالت د کورنيو چارو وزير ضيا لانګو ورغلی او له پرلت‌والو سره یې خبرې کړي، خو دغه خبرې کومې پايلې ته نه‌دي رسېدلي.

له پرلت او د بلوچستان له کورنيو چارو وزير سره په خبرو کې شريک د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مرکزي عمومي سکرتر عبدالرحیم زيارتوال افغانستان انټرنشنل- پشتو ته وويل، د سياسي ګوندونو د مشرانو او استازو او په زيارت کې د وژل شویو پوليس سرتېرو د کورنيو غړو له کورنيو چارو وزير سره خبرې وشوې او خپلې غوښتنې یې مطرح کړې.

هغه وويل: «د کورنيو چارو وزير موږ ته وويل، چې د اعلی وزير کور ته راشئ د نورو خبرو لپاره، خو موږ ورته وويل، چې تاسو ورشئ خپلې خبرې وکړئ او بېرته موږ ته د ځواب لپاره پرلت ته راشئ، خو نورې خبرې د شنبې ورځې تر مازديګره وځنډېدې».

هغه وويل، دمګړۍ څو جسدونه هم د پرلت په ځای کې اېښودل شوي، څو چې د دوی د انصاف ترلاسه کولو ترڅنګ د امنيت ډاډ نه‌وي ترلاسه شوی، پرلت به دوام لري.

د هنه اوړک د پېښې پر ضد اعتراضي پرلت

د هنه اوړک د پېښې پر ضد په کوټه کې اعتراضي پرلت ته د جمعې په ورځ د بلوچستان اعلی وزير سرفراز بګټي ورغلی او له پرلت والو سره یې خبرې کړي او همداراز یې ادعا کړې، چې بلوچستان ایالت به امن شي او د ببرې په سيمه کې د وژل شویو کسانو له کورنيو سره به مالي مرستې وشي، د دغو کورنيو غړي به په دولتي دندو وګومارل شي او د بلوچستان ايالتي حکومت به یې د کورنيو د ماشومانو د زده کړو مسوول وي. له دغې وروسته بیا پرلت پای ته رسېدلی دی.

په بلوچستان کې د وسله‌والو وروستۍ تازه پېښې

د پاکستان د پوځ وياند احمد شریف چودري د تېرې چهارشنبې په ورځ په یوه خبري کنفرانس کې په بلوچستان کې د رامنځته شویو پېښو په اړه وويل، د جولای د ۵مې او ۶مې په شپه کې د هنه اوړک په ببرۍ سيمه کې د «هند نيابتي فتنه الخوارج د ترهګرو» په بريد کې څلور ملکي وګړي وژل شوي او شپږ نور ټپيان شوي وو.

هغه زياته کړه: «بله پېښه د جولای په ۶مه د زيارت په مانګي سيمه کې رامنځته شوه. د فتنه الخوارج وسله‌والو د پوليسو پر پوستې بريد وکړ. ۹ پوليس سرتيري يې وژلي او په نښته کې ‍۱۵ ترهګر هم وژل شوي وو، خو چې سيمې ته نور ځواکونه رسېدل، وسله‌والو له ځان سره ۱۸ پوليس سرتيري هم تښتولي وو او چې د وسله والو پر ضد کړۍ تنګه کړل شوه، نو دوی پوه شول چې کلابند کړای شوي نو دوی بيا هغه پوليس سرتيري هم ووژل».

د پوځ وياند ادعا وکړه، چې د زيارت په غرونو کې د وسله‌والو پر ضد دغو عملياتو کې نږدې ۱۱ «ترهګر» هم ووژل شول.

د دغو دواړو بريدونو مسووليت د پاکستاني طالبانو تحریک په غاړه اخېستی وو.

شريف چودري وويل، درېيمه پېښه د جولای په ۸مه د بېلې په سيمه کې د پوځ پر کاروان د «بلوڅ لبرېشن ارمي، بي‌اېل‌اې» له‌خوا د برید له امله رامنځته شوې او په‌کې، ۱۱ پوځي سرتيري وژل شوي او په ځوابي ډزو کې د بي‌اېل‌اې ۱۴ وسله‌وال وژل شوي دي.

هغه زياته کړه، د جولای له ۵مې تر ۸مې پورې په درېیو وسله‌والو بريدونو کې ټول ۴۲ کسان وژل شوي چې څلور په‌کې ملکي وګړي او نور د پوليس او پوځ سرتيري شامل وو او ۵۴ وسله‌وال وژل شوي وو.

له پېښو وروسته پيل شوي د «شعبان» په نوم عمليات

د بلوچستان اعلی وزير سرفراز بګټي د جمعې په ماښام (د چنګاښ ۱۹مه) په خپله اېکس‌پاڼه ادعا وکړه، چې د مانګي بند د پولیسو پر پوستې له «ترهګریز» برید وروسته پیل شوي د «شعبان» عملیات په بریالیتوب سره پرمخ روان دي.

هغه ادعا وکړه، په سختو غرنیو سیمو کې د پاکستان د پوځ، ملېشه ځواکونو (اېف‌سي) او د بلوچستان د پولیسو د ګډو ځمکنیو او هوايي عملیاتو په پایله کې په «شعبان» عملیاتو کې ۳۹ او د جولای له ۵مې راهیسې په بېلابېلو استخباراتي عملیاتو کې په ټولیزه توګه ۷۵ ترهګر وژل شوي دي».

هغه وويل، د جمعې په ورځ د خضدار په زېدي سیمه کې پر یوې امنیتي پوستې برید هم شنډ کړای شوی او په باور یې، په بلوچستان کې به د حکومت واکمني په هر قیمت ساتل کېږي.

ډېر لیدل شوي

د چین-پاکستان اقتصادي دهلېز دویم پړاو؛ د تورخم پرانیستې پاتې کېدل د طرحې مهمه ازموینه
۱

د چین-پاکستان اقتصادي دهلېز دویم پړاو؛ د تورخم پرانیستې پاتې کېدل د طرحې مهمه ازموینه

۲
د محبوب شاه محبوب لیکنه

کرزی، حکمتیار او حقاني؛ ایا د طالبانو دننه او بهر د سیاسي بدلون نښې راڅرګندېږي؟

۳

پېښور کې د افغان زده‌کوونکو پر زده‌کړو بندیز؛ افغان کډوال وایي د زده‌کړو حق ترې اخیستل شوی

۴

د بېځایه شویو سازمان: په امریکا کې د افغان ښځو د بشپړ ادغام بهیر لا هم بشپړ شوی نه دی

۵

لانګ وار ژورنال: طالبان د مخالفینو پر وړاندې په شمالي افغانستان کې د فشار ساتلو توان لري

•
•
•

نور خبرونه

افراسیاب خټک: پاکستان د طالبانو مخالفانو سره په ګډه افغانستان کې د رهبرۍ د بدلون هڅه کوي

۱۹ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۰ جولای ۲۰۲۶، ۲۱:۲۰ GMT+۱
100%

پښتون ملت‌پال سیاستوال او د پاکستان پخواني سناتور افراسیاب خټک ویلي، د افغانستان په اړه د اسلام‌اباد د تېرو پنځو لسیزو سیاست «ناکام» شوی دی. هغه زیاته کړه، پاکستان اوس د طالبانو له مخالفانو سره د یوه نوي اېتلاف په جوړولو سره افغانستان کې د سیاسي معادلو او رهبرۍ د بدلون هڅه کوي.

افراسیاب خټک د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) له افغانستان انټرنشنل سره د پاکستان د امنیتي او سیاسي کړکېچ، د افغانستان او طالبانو په اړه د اسلام‌اباد د سیاست او همدارنګه د تحریک طالبان پاکستان او د بلوچستان د ازادۍ پوځ د بریدونو د زیاتېدو په اړه خبرې وکړې.

دغه ملت‌پال سیاستوال وویل، اسلام‌اباد باید د امنیتي ګواښونو د مهارولو لپاره د افغانستان په اړه خپله تګلاره بدله کړي. هغه زیاته کړه، چې پاکستان د طالبانو د مخالفو ډلو او شخصیتونو په را بللو سره د یوه نوي اېتلاف د جوړولو هڅه کوي، خو د دې هڅو موخه د طالبانو د نظام نسکورول نه‌دي.د هغه په باور، اسلام‌اباد غواړي په افغانستان کې د رهبرۍ او د واک په معادلو کې بدلون راولي.

هغه خبرداری ورکړ: «که پاکستان هماغه تګلاره روانه وساتي چې په تېرو ۵۰ کلونو کې څو ځله ازمویل شوې او ناکامه شوې ده، نو د افغانستان له غبرګون سره به مخ شي».

هغه همدارنګه، په تېرو کلونو کې د پاکستان له لوري د طالبانو د ملاتړ د څرنګوالي په یادولو سره وویل، چې پاکستان د افغانستان په اړه روښانه پالیسي نه‌لري او ډېری وخت د سترو قدرتونو د سیاستونو په چوکاټ کې عمل کوي.

افراسیاب خټک باور لري، چې پاکستان له ژور سیاسي او اقتصادي کړکېچ سره مخ دی او د دغه هېواد مشران هڅه کوي، د خپلو ډیپلوماټیکو بریاوو په لوی ښودلو سره د خلکو پام له کورنیو ستونزو واړوي.

د هغه په وینا، د بلوچستان ایالت امنیتي وضعیت داسې پړاو ته رسېدلی چې د جګړې نوم پرې اېښودل کېدای شي. هغه وویل، چې د بېلابېلو وسله‌والو ډلو فعالیتونو د بلوچستان په ډېرو سیمو کې ناامني زیاته کړې ده.

افراسیاب خټک د بریدونو د زیاتېدو لامل د اسلام‌اباد د پخوانیو سیاستونو دوام وباله او ویې ویل، چې د پاکستان پوځ طالبان خپل اصلي ګواښ نه‌ګڼي، بلکې «بلوڅ او پښتون ملتپالنه» تر ټولو ستر خطر بولي او د دغو خوځښتونو د ځپلو لپاره له طالبانو ګټه اخلي.

د افغان طالبانو او پاکستان اړیکې په وروستیو کلونو کې، د تحریک طالبان پاکستان د بریدونو د زیاتېدو او د ډیورند کرښې په اوږدو کې د کړکېچونو له امله له جدي ترینګلتیاوو سره ملې وې.

اسلام‌اباد په دې موده کې څو ځلي د طالبانو د مخالفو څېرو کوربه هم پاتې شوی دی.

پاکستاني چارواکو څو ځله طالبان تورن کړي، چې د تحریک طالبان پاکستان غړو ته پناه ورکړې، خو طالبانو دا تورونه په کلکه رد کړي دي.

منظور پښتين: د «پنجابي استعمار» په پاليسيو کې د پښتنو وژنه روانه ده او زېرمې یې لوټل کيږي

۱۹ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۰ جولای ۲۰۲۶، ۲۰:۲۶ GMT+۱
100%

د پښتون ژغورنې غورځنګ (پي‌ټي‌اېم) مشر منظور پښتين ويلي، پښتانه د «وحشي پنجابي استعمار» له ظلمونو، جبرونو او «وحشي» پاليسيو او دښمنیو سره مخ دي. هغه څرګنده کړه، چې په اوسني وخت کې ټول پښتانه «ملي يووالي» ته اړتيا لري.

منظور پښتين د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) په يوه ويډيويي پیغام کې وويل، پښتون ملت د تاريخ په هغه پړاو کې ژوند کوي، چې له هرې خوا یې د ولسونو وژنې روانې دي او زیاته یې کړه: «له يوې خوا د پښتنو وژنې روانې دي او بله خوا یې ورته داسې پاليسيانې جوړې کړي دي چې وژنې په پنجابي استعمار ور وا هم نه وړي. که تاسو وګورئ په دې نږدې ورځو کې ګڼ پښتانه ووژل شول خو دوی په داسې طريقه دا کار کوي، چې پنجابی د دې کار مسوول هم نه‌پاتې کيږي».

هغه زياته کړه: «له هر اړخه د پنجابي استعمار او زور او جبر يا پاليسيو کې د پښتنو وژنې روانې دي، يوازې دا هم نه چې په پښتونخوا کې دوی پښتانه وژني اوس خو په بر وطن افغانستان کې هم په عامو ولسونو بمبار کوي په پکتيا کې یې عام ولسي وګړي بمبار کړي ښځې او ماشومان یې وژلي دي».

نوموړي همداراز زياته کړه: «د پښتنو د وسايلو قدرتي زېرمې لوټل کيږي د مومندو د ماربلو نه تر خيبر پورې او بيا د وزيرستان د ګازو پورې او د (بلوچستان) د دوکۍ او هرنايي د سکرو د کانونو پورې، پښتانه وژل کيږي هم او لوټل کيږي هم».

پښتین د بلوچستان په پښتون مېشتو سيمو هنه اوړک او زيارت کې په دې وروستيو کې د رامنځته شویو ناامنیو په تړاو وويل: «په هنه اوړک، کوېټه او زیارت کې پرلت روان دی هلته څو ورځې مخکې ګڼ پښتانه د طالب او حکومت په نامه ووژل شول، دوی وايي، چې طالبان راغلي وو که طالبان وو که ترهګر وو».

هغه د پاکستان پوځ ته په خطاب سره وويل: «د پاکستان پوځه: ستا ادارې دا خلک جوړ کړي او تربيه کړي دي. دوی دا په خپله منلې هم ده. نن چې څه روان دي دا د هغې پايلې دي».

منظور پښتين د پاکستان پوځ ته په اشارې سره زياته کړه: «دوی بيا داسې چاپيريال جوړ کړی، چې موږ په ترهګرۍ کې له وژل شویو سره ولاړ يو دوی داسې ولاړ وي چې موږ به اوس عمليات کوو، دوی داسې عمليات کوي چې ترهګري ختموي نه، بلکې په عملياتو کې په خپله ترهګري کوي، کورونه ړنګوي، ماينونه ښخوي، خلک وژنې او لادرکه کوي».

هغه په ډاګه: «دوی [د پاکستان پوځ] بيا هغه غرونه هم لوټي چې په کومو کې قدرتي زېرمې (معدنيات) وي. بيا د ترهګرۍ د ختمولو په نوم له نړۍ نه ډالرې هم اخلي».

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په دې پیغام کې په خيبرپښتونخوا او قبايلي سيمو کې د ډرون بريدونو په اړه یې وويل: «په خيبر، په شمالي وزيرستان، پېښور او نورو سيمو کې د اورکزو او هنګو ولسوالۍ پورې، (کواډکاپټر) ډرون بريدونه کيږي، ښځې او ماشومان په‌کې وژل کيږي په هر حال کې د پښتون وينه توييږي».

منظور پښتين د پښتنو د يو والي غږ وکړ او ویې ويل: «پښتانه په جلا جلا توګه له دې حالاتو څخه نه‌شي وتلی. د پښتنو ډلې او کلي به ټول د دې لپاره يو کيږي. پي‌ټي‌اېم د ملت راټولو لپاره هڅې کړي او د خيبر جرګه یې کړې ده. ملت له يووالي څخه محرم دی. پښتانه داسې لارې ته اړتیا لري، چې دوی خپلواکي ترلاسه کړي. پي‌ټي‌اېم په دې کار کوي خو حالات ورته سخت دي ناهيلې کېږئ مه».

پښتین په پکتيا کې ترسره شوې بمبارۍ، د ستور مزلي عبدالاحد مومند او کرېکټر شاه پور ځدران په مړينه هم خواشيني څرګنده کړه. هغه د پي‌ټي‌اېم د فعال ګيله‌من وزیر د تلين نمانځلو غږ وکړ او څرګنده یې کړه، چې پي‌ټي‌اېم به یې نمانځي.

منظور پښتين د بلوڅو او کشميريانو له مبارزې سره د پي‌ټي‌اېم لخوا د ملاتړ په تړاو هم څرګندونې وکړې.

د ټي‌ټي‌پي شورا غړی: پاکستان د خپلو ناکامیو د پټولو لپاره پر ګاونډيو هېوادونو تورونه لګوي

۱۹ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۱۰ جولای ۲۰۲۶، ۱۹:۱۸ GMT+۱
100%

د ټي‌ټي‌پي شورا يوه غړي عين‌الزمان د بلوچستان له علماوو او قومي مشرانو غوښتي، چې ولس د پاکستان د پوځ په ملاتړ له امن کمېټو سره له یو ځای کېدو وساتي. د هغه په باور، د پاکستان پوځ وارخطا دی او د خپلو ناکامیو د پټولو لپاره پر ګاونډیو هېوادونو تورونه لګوي او کله کله پرې بمبارۍ هم کوي

د تحریک طالبان پاکستان د شورا غړی عين‌الزمان چې ځان د بلوچستان ایالت اوسېدونکی معرفي کوي، د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي: «تحریک د اسلام دښمنه پوځ پر ضد مبارزه پيل کړې ده. هره ورځ پر دوی په لسګونه بريدونه کوي او وار یې ورله ورخطا کړی دی. د پاکستان ادارې وارخطا دي کله پر ګاونډيو هېوادونو تورونه لګوي او کله پرې بمبارۍ کوي او کله د ولسي خلکو پر ضد عمليات او بمبارۍ کوي او خلک لادرکه کوي».

د راپورونو له‌مخې، په پاکستان کې له وسله‌والو بریدونو او چاودنو وروسته د دغه هېواد چارواکي افغانستان او هند ته ګوته نیسي او بیا د یادو وسله‌والو د ځالو د په نښه کولو په پلمه پر افغانستان هوايي بریدونه کوي، خو افغان طالبانو په وار وار ویلي، چې د پاکستان امنیتي ستونزه کورنۍ مسئله ده او ډاډ یې ورکړی، چې افغان خاوره به د هېڅ هېواد پر ضد ونه‌کارول شي.

د پاکستان د طالبانو تحریک دغه غړي همداراز ادعا کړې: «لکه څنګه چې تاسو ته معلومه ده، د پاکستان پوځ ماتې خوړلې ده، پوځ بېلابېلې حربې کاروي چې يوه په‌کې د امن کمېټه ده».

د عین‌الزمان په اړه ويل کيږي، چې د ژوب اوسېدونکی دی او د بلوچستان د مذهبي چارو د پخواني ایالتي وزیر زوی دی. هغه په دې ويډيويي پیغام کې زياته کړې: «د اسلام دښمنه پوځ او ادارې د امن کمېټې په نوم ساده مسلمانان خلک راپورته کوي چې له مجاهدينو سره په مقابله کې شي او په جګړه کې ورسره ښکېل شي، هوښيار مشران او قومونه چې په دې جال کې را نه‌شي».

د پاکستاني طالبانو دغه مسوول وويل: «زه د بلوچستان يم په بلوچستان کې پر بلوڅانو ظلمونه روان دي. د پښتنو په سيمو کې دوی (پوځ) هڅه کوي، چې د امن کمېټې په نوم لښکرې جوړې کړي او ساده مسلمان خطا کړي، دا د علماوو کار دی چې خلک له امن کمېټو څخه وساتي او ولس له طالبانو سره په جنجال کې ښکېل نه‌شي».

نوموړي زياته کړه: «د قوم مشرانو که سرداران دي او که نور ملکان دي موږ ورته احترام لرو هغو ته خواست کوو چې خپل خلک د پوځ لپاره ونه کاروي، خو دوی (پوځ) بیا ځينې اېجنټان لري چې هغوی د مالي او نورو دولتي ګټو لکه د پارلمان د غړيتوب په شکل کې هم راځي نو دوی بيا هڅه کوي چې قوم له طالبانو سره په جګړه شي».

عين الزمان ادعا کوي، چې پوځ «د اېجنټانو له لارې د ولس په ذهنونو کې دا خبره اچوي چې دا طالبان د حکومت خلک دي پوځ ته د قبضې لپاره لاره جوړوي، نو موږ پوښتنه کوو چې هغه کوم ځای پاتې دی چې د پوځ په ولکه کې نه دی؟ پوځ خو قبضه اچولې ده او پر ضد یې موږ مبارزره کوو. خلک دې پروپاګند کې را نه‌شي خلک دې له جاسوسۍ، امن کمېټو او لښکرو څخه ځانونه په ډډه وساتي».

هغه زياته کړه، ټي‌ټي‌‌پي له خلکو څخه قلنګ نه‌اخلي پوځ او ادارې له خلکو څخه د ټي‌ټي‌پي په نوم قلنګ اخلي او همداراز یې په ډاګه کړه: «د روس پر ضد د پاکستان ولس د افغانستان د مسلمانانو کومه مرسته وکړه هغه تاريخي ده او بيا چې څه وخت امریکې په افغانستان باندې يرغل وکړ د پاکستان ولس بیا قرباني ورکړه، په داسې حال کې چې پاکستان د امریکا همکار دی او بيا چې تحریک د دوی پر ضد عمليات پيل کړل نو بيا هم ولس ور سره همکاري کوله».

سوداګر: د افغانستان تازه میوې اوس عربي هېوادونو، مرکزي اسیا او اروپا ته صادرېږي

۱۸ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۹ جولای ۲۰۲۶، ۲۲:۴۰ GMT+۱
100%

د سوداګرو په وینا، تر ۹ میاشتو مخکې د افغانستان له نورو صادراتي توکو سربېره تازه میوې پاکستان او د پاکستان له لارې بیا نورو هېوادونو ته صادرېدل،خو د دواړو هېوادونو تر منځ د سوداګریزو اړیکو د پرې کېدو له امله اوس د افغانستان تازه میوې عربي هېوادونو، منځنۍ اسیا او اروپا ته صادرېږي.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ پر ډیورنډ کرښه تر نښتو وروسته د تورخم او چمن په ګډون د دواړو هېوادونو ترمنځ ټولې لارې د ۱۴۰۴ کال د تلې له ۲۱مې راهیسې تړل شوي او د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري په ټپه درېدلې ده. اوس‌مهال یوازې افغان کډوال له پاکستان څخه افغانستان ته د ستنېدو اجازه لري او له هغې پرته هر ډول تګ‌راتګ درېدلی دی.

100%
د تورخم لاره

د افغان سوداګرو په وینا، د افغانستان او پاکستان تر منځ د سوداګریزو اړیکو له پرېکون مخکې، پاکستان به هر کال د افغانستان د تازه میوو د فصل پر مهال په یوه پلمه نه‌ په یوه پلمه یې لارې بندولې او یا به یې د تعرفو له لوړولو سربېره په دروازو کې یې د تازه میوو لیږدونکي موټر درول، څو په موټر کې میوې خوسا شي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه وايي، د پاکستان د بدیل مارکېټ په توګه یې د منځنۍ اسیا او عربي هېوادونو او همدارز اروپا ته مخه کړې ده.

د روان کال په لومړیو درېیو میاشتو کې له هرات ولایت څخه ۱۱۷ زره ټُنه تازه میوه چې ټولیز ارزښت یې ۱۴۶ زره امریکايي ډالرو ته رسېږي، عربي او د اسیا یو شمېر هېوادونو ته صادرې شوې دي.

د هرات ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر په همدې تړاو په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي: «د کرنیزو محصولاتو، په ځانګړي ډول د تازه مېوو د صادراتو زیاتوالی، د اقتصادي ودې، د بزګرانو د ملاتړ او د افغانستان د صادراتي بازارونو د پراختیا لپاره مهم فرصت برابروي».

د روان کال د غبرګولي میاشتې پر ۱۷مه د ازبکستان د پرایم کرنیز صنعت شرکت رييس مراد قدرتوف د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ له وزیر سره په کتنه کې ژمنه وکړه چې په کال کې به ۲ زره ټُنه تازه میوې او په ځانګړې توګه ګیلاس، زردالو، مڼې او انار لومړی ازبکستان او بیا روسیې او هماغسې یې اروپايي هېوادونو ته صادرې کړي.

https://www.afintl.com/pa/202606078657

د بڼوالو په وینا، نورو هېوادونو ته د افغانستان له تازه میوو یوه کمه برخه صادرېږي او د پاتې نورو میوو د ساتنې لپاره د سړوخونو نشتوالی جدي ننګونه یادوي. دوی له طالبانو غواړي چې پر معیار برابر د سړو خونو جوړولو ته پام وکړي، څو پر بڼوالۍ یې شوې خواري په سیند لاهو نه‌شي.

100%

د لوګر ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د پنجشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۸مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره په دغه ولایت کې د هندوانو کښت او حاصلات له ۲۵ سلنې زیاتوالي خبر ورکړ.

په خبرپاڼه کې راغلي، سږ کال په دغه ولایت کې د هندوانو مناسب بازار، ښې بیې او د حاصلاتو زیاتوالی د دې لامل شوی چې د کښت ساحه د تېر کال په پرتله نږدې ۲۵سلنه پراخه شي او په ټولیزه توګه پر شاوخوا ۲۵۰۰ هکټاره ځمکه هندوانې وکرل شي.

د لوګر یو بزګر افغانستان انټرنشنل- پښتو ویلي، سږکال یې د هندواڼې حاصلات ډېر دي او په باور یې هره میوه چې بازار کې ډېره شي، نو ورسره سم بیې هم رالوېږي.

نوموړی له طالبانو غواړي چې د تازه میوو او نورو محصولاتو د ساتنې لپاره سړې خونې جوړې کړي، څو بزګران د خپل لاس ثمره وګوري او محصولات یې په ښه بیه وپلورل شي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د معلوماتو له‌مخې، په تېر ۲۰۲۵ کال کې له افغانستان څخه د ۱۴۲ میلیونه ډالرو په ارزښت ۳۱۷ زره او ۵۱۷ ټُنه تازه مېوه او په ځانګړې توګه مڼې، انار، زردالو، انګور، خربوزه، هندوانه، انځر او نورې میوې بهر ته صادره شوې دي. د معلوماتو پر بنسټ، له دغو میوو ډېری یې عربي هېوادونو، ترکیې، منځنۍ اسیا او اروپايي هېوادونو ته صادرې شوې دي.

د دغه وزارت مسوولینو د ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کلونو د تازه مېوو د صادراتو د کچې او ارزښت د پرتلې کولو په تړاو معلومات نه‌دي ورکړي، خو په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګریزو بندرونو تړل کېدل د کروندګرو د ډېری محصولاتو د خرابېدو لامل شول.

https://www.afintl.com/pa/202607037190

د پاکستان- افغانستان د سوداګرۍ ګډې خونې مسوولین وایي، د افغانستان او پاکستان تر منځ د لارو تړل پاتې کېدو له امله پاکستان ته نږدې ۹۸۰ مېلیونه او افغانستان ته نږدې ۴۹۵ مېلیونه امریکایي‌ ډالر زیان رسېدلی دی.

له پاکستان څخه د کډوالو د جبري اېستنې پرېکړې افغانان اندېښمن کړي

۱۸ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۹ جولای ۲۰۲۶، ۲۰:۰۳ GMT+۱
100%

د پاکستان کورنیو چارو وزارت د ګلګت او کشمېر په ګډون ټولو ایالتونو ته امر کړی، چې سر له سبا د بې‌اسنادو افغانانو د یو مخیزې نیونې بهیر پیل کړي. دغې پرېکړې درېیمو هېوادونو ته په تمه افغانان سخت اندېښمن کړي او د کډوالو عالي کمېشنري پر خپله خوښه ستنېدنې ټينګار لري.

د پاکستان کورنیو چارو وزارت د ګلګت بلتستان، خیبر پښتونخوا او د دغه هېواد تر ولکې لاندې کشمیر په ګډون ټولو ایالتونو ته امر کړی، چې سر له سبا (جمعه د چنګاښ ۱۹- د جولای ۱۰مه) د بې‌اسنادو افغانانو د یو مخیزې نیونې بهیر پیل کړي.

100%
د افغانانو د نیولو په تړاو د پاکستان مکتوب

د پاکستان دغه امر په دغه هېواد کې مېشت افغانان او په ځانګړې توګه هغه افغانان چې په افغانستان کې د جمهوري نظام له سقوط وروسته دغه هېواد ته د لنډ مهالي پناه اخیستنې لپاره راغلي او درېیمو هېوادونو ته د تګ په تمه دي، سخت اندېښمن دي.

یو شمېر دغه افغانان افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، چې افغانستان ته په بیا ستنېدنې سره یې له نورو ستونزو سربېره ژوند ته خطر دی او دوی د ملګرو ملتونو د کډوالو له عالي کمېشنرۍ او د پاکستان له حکومت څخه غواړي، چې پر خپلې دغې پرېکړې بیا کتنه وکړي.

دوی وايي، چې پاکستان ته د دایمي اوسېدونې لپاره نه‌دي راغلي او دمګړۍ یې په نورو هېوادونو کې د پناه‌غوښتنې کېسونه روان دي او د چارو په بشپړېدو سره به یادو هېوادونو ته لاړ شي.

دوی زیاتوي، خپلو هېوادونو ته د هغو کسانو لېږل چې هلته یې ژوند له خطر سره مخ وي د کډوالو په تړاو د نړۍوالو قوانینو، کنوانسیونونو او اصولو خلاف چاره ده.

یو له دغو کسانو د هویټ د پټ ساتلو په شرط افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وویل: «زه د جمهوري نظام پر مهال یو مهم نظامي افسر وم. د طالبانو په بیا راتګ سره د خپل او خپلې کورنۍ د ژوند ژغورنې لپاره پاکستان ته راغلم. خو هر کله چې دلته امنیتي وضعیت او یا هم له طالبانو سره یې اړیکې خرابې شي، نو پر افغانانو ظلم او همداراز شړل یې پیلېږي».

د پاکستان حکومت د ۲۰۲۵ کال له اګست میاشتې راهیسې د افغانانو د ویزو د تمدید بهیر په ټپه درولی او په دې سره د ډېریو افغانانو د ویزو موده پایته رسېدلې ده. یاد افغان زیاتوي: «موږ هم غواړو چې دلته [پاکستان کې] په قانوني توګه ژوند وکړو، خو پاکستان د ویزو د تمدیدولو پروسه درولې ده. که دغه پروسه شروع شي، نو اول کس به یم چې خپله ویزه به تمدید کړم».

یو بل افغان خبریال د خپل هویت د پټ ساتلو په شرط افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وویل، سره له دې چې د جولای د لسمې له ضرب‌الاجل مخکې هم د پولیسو له لوري د افغانانو د ځورونې او نیولو بهیر دوام درلود، خو سباني عملیات ډېری افغانان سخت اندېښمن کړي دي.

هغه زیاتوي: «هسې هم پولیسو هره ورځ افغانان ځورول او نیول. ځینې یې د پیسو په بدل کې خوشې کول او ځینو چې پیسې نه‌درلودې نو حاجي کمپ ته به یې لېږداوه او له هغه ځایه به یې افغانستان ته په جبر سره استاوه. خو د کورنیو چارو وزارت اوسنی مکتوب چې نشر شوی ښايي دا ځل د افغانانو د نیونې عملیات پراخ وي او دغې چارې موږ ټول سخت ویرولي یو او پر دې نپوهېږو چې چېرې لاړ شو».

100%
د پاکستان د پولیسو له لوري د افغانانو د نیولو بهیر

له دې سره سم، په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري پر خپل پخواني دریځ ولاړه ده او له پاکستان حکومت څخه غواړي چې د بیا ستنېدنې بهیر باید په خپله خوښه وي او له زور او جبر څخه کار وانه‌خیستل شي.

100%
په اسلام‌اباد کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ ویاند قیصر اپریدي

په اسلام‌اباد کې د دغې کمېشنرۍ ویاند قیصر اپریدي له افغانستان انټرنشنل- پښتو سره په ځانګړې مرکه کې زیاته کړه، په افغانستان کې د نظام له بدلون سره د خبریالانو او پخوانیو نظامیانو په ګډ،و شاوخوا ۶۰۰ زره افغانان د دوی په وینا له ګواښونو د خوندینې لپاره پاکستان ته راغلي: «دوی ته د تحفظ ضرورت دی».

قیصر اپریدي وايي: «موږ له شروع څخه همدا وایو چې پاکستان له تېرو ۴۵ کلونو راهیسې د افغانانو مېلمه پالنه کړې او اوس هم باید دغه بهیر او ملاتړ ته دوام ورکړي. کله چې په افغانستان کې حالات سم شي نو بیا که څوک په خپله خوښه ځي تللی شي».

نوموړي زیاته کړه: «موږ [د پاکستان] له حکومتي چارواکو سره په کتنو کې دا زور راوړو چې دغو خلکو ته پکار ده چې سهولت برابر شي او د ستنېدنې بهیر باید په رضا، باعزته او په خپله خوښه وي».

هغه خبرداری ورکړ، چې په افغانستان کې له ګواښ سره مخ افغانان د اېستنې په صورت کې به بیاځلي پاکستان ته راشي، ځکه هلته د دوی په وینا، ژوند یې له ګواښ سره مخ دی. نوموړي همداراز څرګنده کړه: «موږ دا وایو دغه وخت چې دغه خلک [افغانان] په زوره لیږلی کېږي، نو کېدای شي هغوی بیا راشي او بیا به همدا ستونزې وي. د واپسۍ پروسه باید رضاکارانه وي».

په پاکستان کې مېشت یو شمېر افغانان د ملګرو ملتونو د کډوالو پر عالي کمېشنرۍ هم نیوکې لري، چې درېیمو هېوادونو ته یې د دوسیو بهیر ډېر ټکنی دی او دوی له کلونو راهیسې په تمه دي، خو لا تر اوسه درېیمو امنو هېوادونو ته نه‌دي استول شوي.

په اسلام‌اباد کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ ویاند قیصر اپریدي په دې تړاو وايي، په ۲۰۲۲، ۲۳ او ۲۴ کلونو کې د کډوالو منونکو له لوري دغې کمېشنرۍ ته ډېره سهمیه ورکول کېده خو اوس یاد هېوادونه هم ډېر کم کډوال منلو ته زړه ښه کوي. نوموړی زیاتوي: «په ۲۰۲۲، ۲۳، او ۲۴ کلونو کې د کډوالو منونکو هېوادونو سهمیه زرګونه وو، خو اوس ډېر کم دی او دغه شمېر سلګونو ته راټيټ شوی دی. موږ هم جدي کېسونو ته لومړیتوب ورکوو».

له دې ټولو سره سره، ښايي سر له سبا (جمعه د چنګاښ ۱۹مه د جولای ۱۰مه) په ټول پاکستان کې د بې‌اسنادو افغانانو د نیونې بهیر پیل شي او د صادر شوي امر پر بنسټ به هر بې‌‌اسناده افغان سملاسي نیول کېږي او په چټکۍ سره به افغانستان ته لیږدول کېږي.

100%

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د رییس‌الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي وړمه ورځ د ملګرو ملتونو د کډوالو په چارو کې عالي کمېشنرۍ (UNHCR) او د یاد سازمان د پراختیایي پروګرام (UNDP) مسوولینو سره په کتنه کې وویل، د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې له ګاونډیو هېوادونو څه باندې ۸ میلیونه افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته ستانه کړای شوي دي.