قطر پر کویټ او بحرین د ایران پرله‌پسې بریدونه په کلکه غندلي

امریکایي رسنۍ «فوکس نیوز» د پنټاګون له قوله ویلي، په وژل شویو سرتېرو کې ۱۹کلنه سرتېرې ایزابیلا ګونزالس او ۲۵کلن لومړی بریدمن ټایلر جېمز فیهن شامل دي.

د معلوماتو له مخې، لومړی بریدمن ټایلر جېمز فیهن د امریکا د پوځ د هوايي دفاع د توپخانې د ۵۵م غنډ د دویم کنډک غړی و او د شمالي کارولینا ایالت په فورټ براګ کې یې دنده ترسره کوله.

همدارنګه، سرتېرې ایزابیلا ګونزالس د هوايي دفاع د توپخانې د ۵۷م غنډ د لومړي کنډک غړې وه او د جرمني په انسباخ ښار کې د امریکا د پوځ د هوايي دفاع له قطعې سره یې دنده ترسره کوله.

دا پېښه داسې مهال رامنځته شوې چې په منځني ختیځ کې کړکېچ ورځ تر بلې پراخېږي. د راپورونو له مخې، امریکا او ایران د هرمز تنګي او د ایران د اټومي پروګرام پر سر له زیاتېدونکو تاوتریخوالو سره مخ دي، چې د سیمې امنیتي وضعیت یې لا پسې ترینګلی کړی دی.

 بلخوا اقتصادي شنونکي خبرداری ورکوي، که جګړه نوره هم پراخه شي د انرژۍ نړۍوال بازارونه به له لا ډېرو فشارونو سره مخ شي. رویټرز د دوشنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۹مه) راپور ورکړی، چې د امریکا له‌خوا پر ایران د پرله‌پسې نهمې ورځې بریدونو او د ایران له غبرګون وروسته د خلیج په سیمه کې کړکېچ زیات شوی او ورسره په نړۍوالو مالي بازارونو کې هم اندېښنې ډېرې شوې دي.

د راپور له مخې؛ د برېنټ خامو تېلو بیه ۲.۴ سلنه لوړه شوې او ۹۰.۱۸ ډالرو ته رسېدلې ده. همداراز د امریکا د خامو تېلو بیه هم ۲.۱ سلنه لوړه شوې او ۸۴.۱۸ ډالرو ته رسېدلې ده.

رویټرز د پانګونې د ستراتېژۍ شنونکی شېن اولیور په حواله لیکلي، که د هرمز تنګی د اوږدې مودې لپاره وتړل شي او جګړه پراخه شي؛ د تېلو بیه ښايي په هر بېرل کې تر ۱۵۰ ډالرو لوړه شي.

بلخوا اقتصادي کارپوهان وایي، د انرژۍ د بیو لوړېدو د انفلاسیون د بیا زیاتېدو اندېښنې راپارولې دي. د دوی په باور؛ که د تېلو بیې همداسې لوړې پاتې شي، د امریکا مرکزي بانک ښايي د سود کچه لوړه کړي څو بیې کنټرول کړي.

سفارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، د احتمالي ګواښ په اړه یې استخباراتي معلومات ترلاسه کړي، خو د دغه ګواښ د څرنګوالي، د احتمالي برید د وخت او یا هم د نښه کېدونکو سیمو په اړه یې نور جزئیات نه دي خپاره کړي.

د امریکا سفارت له خپلو اتباعو غوښتي چې امنیتي سپارښتنې په پام کې ونیسي او د سیمه‌ییزو چارواکو لارښوونې تعقیب کړي.

دا خبرداری په داسې حال کې خپرېږي چې د امریکا او ایران ترمنځ په سیمه کې پوځي او امنیتي ترینګلتیا زیاته شوې ده.

په وروستیو ورځو کې امریکا او یو شمېر سیمه‌ییزو هېوادونو خپل امنیتي تدابیر سخت کړي او تر دې وړاندې هم د منځني ختیځ په بېلابېلو سیمو کې د امریکا د ګټو او پوځي اډو پر وړاندې د احتمالي بریدونو په اړه خبرداری ورکړل شوی و.

تر اوسه ایراني چارواکو د امریکا د سفارت د دې خبرداري په اړه کوم رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

سېنټکام په یوه خبرپاڼه کې ویلي، دا عملیات د نهمې پرله‌پسې شپې لپاره دوام لري او موخه یې د ایران د هغو پوځي وړتیاوو لا کمزوري کول دي چې د دې قوماندانۍ په وینا، د هرمز تنګي له لارې د تېرېدونکو سوداګریزو بېړیو او ملکي سمندري تګ راتګ د نښه کولو لپاره کارول کېږي.

د امریکا مرکزي قوماندانۍ ویلي، دا بریدونه د هغو پوځي تاسیساتو او ظرفیتونو پر ضد ترسره کېږي چې د سیمې د سمندري امنیت لپاره ګواښ بلل کېږي، خو د بریدونو د ځایونو، د زیانونو او احتمالي تلفاتو په اړه یې نور جزئیات نه دي ورکړي.

په همدې حال کې، د ایران د بېلابېلو ښارونو اوسېدونکو د چاودنو د غږونو د اورېدو خبر ورکړی دی. د ټولنیزو رسنیو او ځینو ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، په یو شمېر سیمو کې د چاودنو غږونه اورېدل شوي، خو د دغو پېښو د کره ځایونو او لاملونو په اړه لا هم رسمي معلومات نه دي خپاره شوي.

ایراني چارواکو تر اوسه د سېنټکام د دغو تازه بریدونو او د چاودنو د راپورونو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

دا بریدونه داسې مهال دوام لري چې د امریکا او ایران ترمنځ پوځي ترینګلتیا لا هم لوړه ده او په سیمه کې د امنیتي وضعیت د لا خرابېدو په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.

د سپاه پاسداران اړوند تسنیم خبري اژانس ویلي چې د ماهشهر بندر او بندر امام په شاوخوا کې د څو چاودنو غږونه اورېدل شوي، خو د دغو چاودنو د لامل، احتمالي زیانونو او یا تلفاتو په اړه یې نور جزئیات نه دي ورکړي.

بل لور ته، مهر خبري اژانس د خپل خبریال له قوله راپور ورکړی چې د ایران د وسله‌والو ځواکونو هوايي دفاعي سیسټم د هېواد په سوېل کې یوه «متخاصمه» بې‌پیلوټه الوتکه نسکوره کړې ده.

تر اوسه هېڅ ایراني رسمي چارواکي دا نه دي تایید کړي چې ایا په خوزستان کې د اورېدل شویو چاودنو او د یادې بې‌پیلوټه الوتکې د نسکورېدو ترمنځ اړیکه شته که نه.

همدارنګه، د دغې بې‌پیلوټه الوتکې د کره موقعیت، هویت او د پېښې د نورو جزییاتو په اړه هم رسمي معلومات نه دي خپاره شوي.

دا راپورونه داسې مهال خپرېږي چې په سیمه کې امنیتي وضعیت لا هم ترینګلی دی او د ایران په بېلابېلو سیمو کې د احتمالي امنیتي پېښو په اړه اندېښنې دوام لري.