د خيبرپښتونخوا د اطلاعاتو او عامه اړيکو وزير شفیع جان ويلي، د ناامنۍ له امله د بلوچستان «۸۰ سلنه سيمې د حکومت او امنيتي ادارو له واکه وتلې» دي، خو په رسنيو کې پرې بحث نه کېږي. د هغه په وينا، پر ځای یې تل خيبرپښتونخوا ناامنه انځورېږي او ويل کېږي چې هلته پوځي عمليات روان دي.
شفیع جان په يوه خبري غونډه کې ادعا وکړه چې د بلوچستان ۸۰ سلنه سيمې داسې حالت ته رسېدلې چې څوک ورته تګ نه شي کولی. هغه وويل، په بلوچستان کې د پاکستان پيپلز ګوند ايالتي حکومت او په مرکز کې د مسلم ليګ (ن) حکومت واکمن دي او ټولې دولتي ادارې په ګډه کار کوي. هغه پوښتنه وکړه: «نو بيا د دې ناکامي د چا ده؟».
هغه وويل، که دا د ايالتي او مرکزي حکومت ناکامي وي، بايد هغه ومني او استعفا ورکړي، او که نه، نو دا د هغو دولتي ادارو ناکامي ده چې د هغه په وينا، د بلوچستان ۸۰ سلنه سيمې يې له لاسه ورکړې دي.
شفیع جان زياته کړه، د پاکستان رسنۍ د بلوچستان د ناامنۍ په اړه چوپې پاتې دي، خو تل خيبرپښتونخوا د ناامنې سيمې په توګه ښيي او ادعا کوي چې هلته پوځي عمليات روان دي.
هغه وويل: «موږ د پوځي عملياتو ملاتړ نه کوو او د تړلو دروازو تر شا شوې پرېکړې نه منو. موږ باور لرو چې د خبرو اترو له لارې مو سترې موخې ترلاسه کړي دي».
د پاکستان لومړي وزير شهباز شريف په خليج سیمه کې پر وروستیو تاوتريخوالي اندېښنه ښودلې او پر ټولو خواوو یې غږ کړی چې له زغم څخه کار واخلي او له داسې اقداماتو ډډه وکړي چې په سیمه کې د لا زیاتې بېثباتۍ لامل کېږي.
هغه زياته کړې، پاکستان د یوه «ریښتیني او مخلص منځګړي او اسانتیا برابروونکي» په توګه خپل رول ته دوام ورکولو ته ژمن دی.
د لومړي وزیر د دفتر له خوا د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې، شهباز شريف د سه شنبې په ورځ په اسلام اباد کې د ايران د کورنیو چارو له وزیر سکندر مومني سره ليدلي، او د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دوه اړخیزو اړیکو، د سیمې پر وروستي وضعیت او د سولې لپاره پر ډیپلوماټیکو هڅو یې ورسره خبرې اترې کړي دي.
په خبرپاڼه کې ويل شوي، د ايران د کورنیو چارو وزیر سکندر مومني د پاکستان د مشرتابه له کوربهتوب څخه مننه وکړه او ویې ویل چې د ده دا سفر د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزو همکاریو د لا پیاوړتیا په موخه ترسره شوی دی.
په خېبر پښتونخوا کې د ماشومانو د کار په اړه د کارګرو ماشومانو بنسټ (چایلډ لیبر) په تازه خپور شوي راپور کې راغلي، چې په ټول ایالت کې ۷۳۴زره او ۹۶۰ هلکان او نجونې په بېلابېلو اقتصادي او کاري برخو کې پر کار بوخت دي.
د راپور له مخې؛ له دې ډلې ۵۷.۶ سلنه ماشومان د کار پرمهال يا په سختو ناروغيو اخته شوي او يا هم د بوږنوونکو پېښو قرباني شوي، چې د هغوی روغتيا، زدهکړې او راتلونکی یې له جدي ګواښ سره مخ کړی دی. راپور ښيي، چې په دغه ماشومانو کې ۲۲۱زره او ۳۹۴ نجونې هم شاملې دي؛ په دې کې ۸۹زره او ۹۳۸ نجونې د ۵ تر ۱۱ کلونو، ۴۳زره او ۶۳۵ نجونې د ۱۲ تر ۱۳ کلونو او ۸۷زره او ۸۲۱ نجونې د ۱۴ تر ۱۷ کلونو عمر لري چې په بېلابېلو کارونو بوختې دي.
راپور کاږي، په خېبر پښتونخوا کې ۵۱۳زره او ۵۵۸ هلکان هم په مزدورۍ بوخت دي. په دوی کې ۲۳۴زره او ۷۷۰ هلکان د ۵ تر ۱۱ کلونو، ۱۴۴زره او ۸۳۱ د ۱۲ تر ۱۳ کلونو او ۱۰۳زره او ۶۱۵ هلکان د ۱۴ تر ۱۷ کلونو عمر لري.
راپور زياتوي، چې د ۵ تر ۱۷ کلونو پورې عمر لرونکي سلګونه زره ماشومان د ښوونځيو پر ځای په صنعتي، کرنيزو، سوداګريزو او نورو نارسمي برخو کې کار کولو ته اړ شوي دي. د ماشومانو د حقونو فعال عمران ټکر افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، په کم عمر کې سخت کار نه يوازې د ماشومانو پر جسمي او ذهني ودې ناوړه اغېز کوي؛ بلکې هغوی له زدهکړو هم بېبرخې کوي، چې له امله يې د بېوزلۍ کړۍ نوره هم پراخېږي. د ماشومانو د مزدورۍ اصلي لاملونه بېوزلي، اقتصادي ستونزې، باکيفيته زدهکړو ته محدود لاسرسی، بېکاري او د بنسټيزو خدمتونو کمښت دی. راپور ښیي، چې په کليوالو سيمو کې د ماشومانو د مزدورۍ کچه د ښاري سيمو پرتله لوړه ده؛ ځکه ګڼې کورنۍ د اقتصادي فشارونو له امله خپل ماشومان په کم عمر کې کار کولو ته اړ باسي.
کارپوهانو له حکومته غوښتي، چې د ماشومانو د مزدورۍ د مخنيوي لپاره دې نافذ قوانين په جدي توګه عملي کړي د بېوزله کورنيو لپاره دې د ټولنيز ملاتړ پروګرامونه پراخ کړي او هر ماشوم ته دې د وړيا او باکيفيته زدهکړو، خوندي چاپېريال او روښانه راتلونکي برابرولو لپاره اغېزمنه او هر اړخيزه تګلاره خپله کړي.